Donald Tramp İranın basdırıldığı deyilən zənginləşdirilmiş uranla bağlı planların mövcud olduğunu bildirib. O, prosesdə tələsməyə ehtiyac olmadığını qeyd edib. Tramp uranın ələ keçirilməsinin deyil, məhv edilməsinin məqsəd olduğunu deyib. ABŞ lideri ölkəsinin kifayət qədər ehtiyatlara malik olduğunu vurğulayıb. Məqsədin təhlükəli materialın tam zərərsizləşdirilməsi olduğu bildirilib. Tramp bu məsələdə vaxtın deyil, nəticənin vacib olduğunu qeyd edib. Açıqlama nüvə təhlükəsizliyi kontekstində diqqət çəkib.

Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın Konqresə göndərilə biləcəyini bildirib. O, əvvəlcə bu barədə düşünmədiyini, lakin ideyaya qarşı olmadığını qeyd edib. Tramp sənədin Konqresdə müzakirəsinin mümkün olduğunu vurğulayıb. ABŞ Prezidenti razılaşmanı mühüm sənəd adlandırıb. Onun sözlərinə görə, etirazın olmayacağını düşünür. Bu açıqlama ABŞ daxilində siyasi proseslər kontekstində diqqət çəkir. Razılaşmanın gələcək taleyi müzakirə mövzusudur.

Donald Tramp ərəb ölkələrinin gələcəkdə “İbrahim Sazişlərinə qoşula biləcəyini bildirib. O, İranla bağlı vəziyyətin bu prosesə maneə yaratdığını qeyd edib. Tramp ölkələrin tezliklə razılaşmaya daxil olacağına ümid etdiyini deyib. Bununla belə, bəzi dövlətlər Fələstin məsələsi həll olunmadan normallaşmaya qarşıdır. Mövzu Yaxın Şərqdə diplomatik proseslərin gələcəyi baxımından əhəmiyyət daşıyır. ABŞ administrasiyası regionda genişlənmiş əməkdaşlıq modeli görmək istəyir. Bu bəyanat İsrail–ərəb münasibətləri kontekstində diqqət çəkir.

Donald Tramp İranla əldə olunan memorandumun mətninin yaxın vaxtlarda açıqlanacağını bildirib. O, sənədin xüsusi mətbuat konfransında tam şəkildə oxunacağını qeyd edib. Trampın sözlərinə görə, məqsəd ictimaiyyətin sənədi düzgün şəkildə anlamasıdır. Memorandumun çox mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Sənədin hər bir bəndi açıqlanacaq. Prosesin şəffaflıq məqsədi daşıdığı bildirilib. Bu addım İran–ABŞ münasibətlərində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.

Donald Tramp Hörmüz boğazının cümə gününə qədər tam açılacağını bildirib. O, bu açıqlamanı Fransada keçirilən Yeddilər Qrupu sammitində verib. Trampın sözlərinə görə, bölgədə gəmiçilik fəaliyyəti mərhələli şəkildə bərpa olunur. Boğazın açılması qlobal enerji və ticarət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. ABŞ Prezidenti prosesin yaxın günlərdə yekunlaşacağını qeyd edib. Hörmüz boğazı beynəlxalq logistika üçün strateji əhəmiyyətli keçid sayılır. Hazırda bölgədə təhlükəsizlik və nəqliyyatın normallaşdırılması istiqamətində işlər aparılır. Bu addım qlobal bazarlara birbaşa təsir göstərə bilər.

"Anlaşma çərçivəsində Hörmüz boğazının yenidən gəmiçilik üçün açılması və ABŞ tərəfindən tətbiq edilən dəniz blokadasının tamamilə aradan qaldırılması xüsusi olaraq vurğulanıb. Blokadanın ləğv edilməsi prosesin başlanğıcından bəri bizim ən mühüm şərtimiz və tələbimiz idi. Artıq rəsmi imza atılmadan öncə ABŞ tərəfindən blokada qismən aradan qaldırılıb."

İsrail ordusu Livanda qüvvədə olan atəşkəs rejiminə və ABŞ ilə İran arasında əldə olunduğu bildirilən son razılaşmalara baxmayaraq, ölkənin cənub bölgələrinə hücumlarını davam etdirib. Livanın dövlət informasiya agentliyinin yaydığı məlumata görə, İsrail artilleriyası Cəzzin bölgəsində yerləşən Reyhan yaşayış məntəqəsinin ətraf ərazilərini atəşə tutub.

16 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

İsraildə İran-ABŞ razılaşması ilə bağlı fərqli mövqelər səsləndirilir. Bir qrup vətəndaş Donald Trampın İsraili dəstəksiz qoyduğunu düşünür. Onların fikrincə, razılaşma İranın mövqeyini gücləndirir. Digərləri isə diplomatik həll yolunu dəstəkləyir və bölgədə gərginliyin azalmasını müsbət qiymətləndirirlər. Razılaşmanın Livanı da əhatə etməsi xüsusilə müzakirələrə səbəb olub. ABŞ-nin İsrailə təzyiq göstərdiyi barədə məlumatlar da narazılıq yaradıb. İsveçrədə imzalanması gözlənilən memorandum bölgədə yeni siyasi reallıq formalaşdıra bilər. İsraildə isə bu proses ətrafında fikir ayrılığı davam edir.

Donald Tramp İranla razılaşmanın tam imzalandığını açıqlayıb. O, bu bəyanatı Fransada Emmanuel Makronla birgə çıxışı zamanı verib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb və cümə gününə qədər tam istifadəyə veriləcək. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahına sahib olmayacağına dair öhdəlik götürdüyünü bildirib. Bu şərtin ciddi nəzarət mexanizmləri ilə icra olunacağı qeyd edilib. Tramp razılaşmanın mətninin yaxın zamanda açıqlanacağını deyib. Makron isə Hörmüz boğazının açılması prosesinə Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini bildirib. Razılaşma Yeddilər Qrupu sammitinin əsas gündəm mövzularından birinə çevrilib.

Donald Tramp İranın nüvə silahına sahib olmayacağını bəyan edib. Onun sözlərinə görə, Tehran bu öhdəliyi razılaşma çərçivəsində qəbul edib. ABŞ Prezidenti razılaşmanın icrasına ciddi nəzarət ediləcəyini bildirib. Tramp güclü yoxlama mexanizmlərinin tətbiq olunacağını vurğulayıb. O, Vaşinqton və Tehran arasında münasibətlərin yaxşılaşacağına ümid etdiyini qeyd edib. ABŞ lideri müsbət əməkdaşlığın mümkün olduğunu bildirib. Bununla yanaşı, razılaşmanın pozulacağı təqdirdə gərginliyin yenidən arta biləcəyini söyləyib. İranın nüvə proqramı ilə bağlı məsələ danışıqların əsas mövzularından biri olaraq qalır.

Donald Tramp İrana qarşı sanksiyaların avtomatik şəkildə ləğv olunmayacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran əvvəlcə razılaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. ABŞ Prezidenti sanksiyaların İranın davranışından asılı olacağını vurğulayıb. Vaşinqton razılaşmanın icrasını izləyəcəyini açıqlayıb. Tramp qeyd edib ki, yalnız konkret nəticələr əldə olunarsa, məhdudiyyətlər aradan qaldırıla bilər. O, prosesin mərhələli şəkildə həyata keçiriləcəyini bildirib. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla birgə çıxış zamanı səsləndirilib. İranla bağlı iqtisadi qərarların da bu şərtlərə bağlı olacağı vurğulanıb.

Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın tam imzalandığını bəyan edib. O, bu açıqlamanı Fransanın Evian şəhərində səsləndirib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb. ABŞ Prezidenti boğazın cümə gününə qədər tam fəaliyyətə başlayacağını bildirib. O, bunun qlobal enerji bazarları üçün mühüm hadisə olduğunu vurğulayıb. Razılaşmanın mətni hələ ictimaiyyətə təqdim edilməyib. Sənədin detallarının yaxın günlərdə açıqlanacağı gözlənilir. Məsələ Yeddilər Qrupu sammitinin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Yeddilər Qrupu sammiti öncəsi Cenevrəyə gəlib. Onun daha sonra Fransanın Evian şəhərinə yollanacağı gözlənilir. Həmin şəhərdə dünya liderlərinin iştirakı ilə sammit keçiriləcək. Görüşün əsas mövzularından biri İran-ABŞ razılaşması olacaq. Hörmüz boğazında vəziyyət də müzakirələrdə mühüm yer tutacaq. Liderlər beynəlxalq gəmiçilik və enerji təhlükəsizliyi məsələlərini nəzərdən keçirəcəklər. Sammitdə qlobal iqtisadiyyatla bağlı fikir mübadiləsi də aparılacaq. Tədbirin nəticələri beynəlxalq siyasətə təsir göstərə biləcək qərarlarla yadda qala bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin yenidən başladığını açıqlayıb. O bildirib ki, bir çox neft yüklü gəmi artıq boğazdan keçid edir. Tramp gəmilərin təhlükəsiz marşrut üzrə hərəkət etdiyini qeyd edib. ABŞ liderinin sözlərinə görə, istifadə olunan dəhliz tam təhlükəsiz vəziyyətdədir. O, bölgədə başqa marşrutların da olduğunu bildirib. Bununla belə, həmin marşrutlarla bağlı ətraflı məlumat verməyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas mərkəzlərindən biri sayılır. Gəmi hərəkətinin bərpası beynəlxalq bazarlar üçün mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir.

İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə əlaqələndirilən razılaşmanın İsraili bağlamadığını bəyan edib. Ben-Qvir əlavə edib ki, Hizbullahın tamamilə zərərsizləşdirilməsindən daha az nəticə ilə razılaşmaq olmaz. O, həmçinin İsrail qüvvələrinin nəzarətə götürdüyü ərazilərdən geri çəkilməyə qarşı olduğunu vurğulayıb.

"İran ilə saziş artıq uğurla tamamlandı"... ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu kəlmələrlə Vaşinqton ilə Tehran arasında sülh sazişinin əldə olunduğunu rəsmən elan edib. Bu tarixi hadisə son illər ərzində Yaxın Şərq regionunda baş vermiş ən mühüm və ən nəhəng geosiyasi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. İndiyə qədər rəsmi elan olunmuş məlumatlara görə, bu tarixi saziş — tamamilə bütün hərbi cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dərhal və daimi olaraq dayandırılmasını, qlobal strateji Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmilərin keçidi üçün yenidən açılmasını, İrana qarşı tətbiq edilən mütləq hərbi-dəniz blokadasının dərhal ləğv olunmasını, bununla yanaşı İranın nüvə proqramı və bir çox regional məsələlərlə bağlı əldə olunmuş fundamental kompromisləri özündə birləşdirir. Hazırda bütün dünya İsveçrədə keçiriləcək rəsmi imzalama mərasimində bu müqavilənin tam mətninin və daxili gizli bəndlərinin çılpaqlığı ilə ortaya çıxmasını böyük bir intizarla gözləməkdədir.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran İslam Respublikasının qlobal bir sülh sazişi imzaladıqlarını rəsmən elan edib.Şahbaz Şərif özünün "X" (keçmiş Twitter) sosial şəbəkəsindəki rəsmi hesabında etdiyi paylaşımda bu mühüm bəndləri qeyd edib: "Hər iki tərəf Livan da daxil olmaqla, tamamilə bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dərhal və daimi olaraq dayandırıldığını bəyan edir".

15 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə telefon danışığında İranla mümkün razılaşmaya dəstək ifadə edib. O, sazişin dayanıqlı sülh təmin etməsinin vacibliyini vurğulayıb. London tərəfi istənilən sülh sazişinin icrasına hazır olduğunu bildirib. Tərəflər dənizdə sərbəst hərəkətin bərpasının vacibliyini qeyd ediblər. Qlobal iqtisadi təsirlərin azaldılması məqsədi vurğulanıb. Böyük Britaniya və ABŞ arasında koordinasiyanın davam edəcəyi bildirilib. Diplomatik əməkdaşlığın gücləndiyi qeyd olunur. Proses beynəlxalq səviyyədə izlənilir.

ABŞ, İran və Pakistan rəsmiləri ABŞ–İran razılaşmasının imzalanma vaxtı ilə bağlı fərqli açıqlamalar verib. Donald Tramp sənədin “sabah imzalanacağını” bildirib. Pakistanın baş naziri razılaşmanın 24 saat ərzində yekunlaşa biləcəyini deyib, daha sonra isə sənədin “imzalanmağa hazır” olduğunu açıqlayıb. İran isə imzalanmanın bazar günü baş verməyəcəyini, lakin yaxın günlərdə ehtimalın yüksək olduğunu bildirib. Tərəflər arasında vaxt fərqləri qalır. Danışıqların davam etdiyi təsdiqlənir. Prosesin yekun mərhələyə yaxınlaşdığı qeyd olunur. Lakin dəqiq tarix hələ müəyyən deyil.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ–İran razılaşmasının sabah imzalanacağını bildirib. O, imzalanmadan sonra Hörmüz boğazının “hamı üçün açıq” olacağını qeyd edib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz başa çatacağına ümid etdiyini deyib. Eyni zamanda alternativ variantların da mövcud olduğu vurğulanıb. Açıqlama bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələr fonunda verilib. Beynəlxalq diqqətin artdığı bildirilir. Diplomatik prosesin kritik mərhələdə olduğu qeyd olunur. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı açıqlama verərək gələcəkdə “nüvə qalıqlarının” ABŞ tərəfindən götürülərək məhv ediləcəyini bildirib. O, bu prosesin həm İran daxilində, həm də ABŞ ərazisində həyata keçirilə biləcəyini deyib. Tramp prosesin sürətli və problemsiz olacağına ümid etdiyini qeyd edib. Eyni zamanda alternativ variantın mövcud olduğunu vurğulayıb. ABŞ-ın İran və Yaxın Şərqlə uzunmüddətli əməkdaşlığa hazır olduğu bildirilib. Prosesin nəticəsinin qeyri-müəyyən olduğu qeyd olunur. Siyasi gərginliyin davam etdiyi vurğulanır. Vəziyyət diqqətlə izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana sərt etirazını bildirib. Etirazın səbəbi İran mediasının sülh razılaşmasının detallarını yaymasıdır. Tramp yayılan məlumatların yazılı razılaşma ilə heç bir əlaqəsi olmadığını vurğulayıb. O, İranın zəif və acınacaqlı bəyanatını tənqid edib. Tramp onların dürüst olmadığını bildirib. Onlarla dürüst razılaşma mümkün deyil. Prezident həmçinin tez hərəkət etmələrini tələb edib. Bu etiraz ABŞ-İran danışıqlarına diqqət çəkir. Siyasət və etimad məsələləri Tramp üçün əsasdır.