İranın Lİvandakı səfirinin ölkədən çıxarılması məsələsi və onun Livan hökumətinin qərarına tabe olmaqdan imtina etməsi dövlətlərarası diplomatik münasibətlərdə bənzərinə az rast gəlinən hallardan biri hesab olunur. Lakin tarixdə buna bənzər hadisələr müəyyən dərəcədə baş verib: məsələn, 1983-cü ildə Livan və İran arasındakı diplomatik böhran, 1984 və 2011-ci illərdə Birləşmiş Krallıq ilə Liviya arasındakı gərginlik, habelə 2023-cü ildə Niger ilə Fransa arasındakı qarşıdurma.

Səhiyyə rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, çərşənbə axşamı günü İsrail ordusunun Qəzza zolağında həyata keçirdiyi iki ayrı hücum nəticəsində ən azı beş nəfər həyatını itirib. Bu son zorakılıq dalğası ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə edilmiş və beş aydır davam edən kövrək atəşkəs razılaşmasının gələcəyini ciddi şübhə altına qoyur. Tibb işçiləri bildiriblər ki, anklavın şimalındakı Cabaliya bölgəsinə endirilən hava zərbəsi üç nəfərin, cənubdakı Xan Yunis şəhərinə edilən hücum isə iki nəfərin ölümü ilə nəticələnib. İsrail tərəfi hələlik hər iki hadisə ilə bağlı rəsmi şərh verməyib.

İsrail ordusu çərşənbə axşamı günü verdiyi rəsmi bəyanatda Cənubi Livanda İran tərəfindən dəstəklənən "Hizbullah" qruplaşması ilə gedən döyüşlərdə dörd əsgərinin həlak olduğunu təsdiqləyib. Hərbi mənbələrin məlumatına görə, eyni taborun üzvü olan üç hərbçi döyüş meydanında həyatını itirib, digər bir əsgərin isə eyni hadisə zamanı öldüyü, lakin adının hələlik ictimaiyyətə açıqlanmadığı bildirilir. Toqquşmalar zamanı daha iki İsrail hərbçisi müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. İsrail rəsmiləri bu hərbi kampaniyanın "Hizbullah"ın sərhəd bölgəsindən tamamilə təmizlənməsinə qədər davam edəcəyini və prosesin uzunmüddətli işğala çevrilə biləcəyini istisna etmirlər.

İran hökuməti Livan Xarici İşlər Nazirliyinin tələbinə baxmayaraq, öz səfirinin Beyrutdakı vəzifəsini icra etməyə davam edəcəyini bəyan edib. Rəsmi Tehran Livan tərəfindən "persona non grata" (arzuedilməz şəxs) elan edilən diplomatın ölkədən çıxarılması barədə göstərişə əməl etməyib. Livan Xarici İşlər Nazirliyi keçən həftə səfir Məhəmməd Rza Şeybaninin akkreditasiyasını ləğv etdiyini və ondan martın 29-dək ölkəni tərk etməsini istədiyini açıqlamışdı. Rəsmi Beyrut bu qərarı səfirin Livanın daxili siyasətinə dair verdiyi bəyanatlarla diplomatik konvensiyaları pozması ilə əsaslandırıb. Lakin İran XİN-in sözçüsü İsmayıl Baqayi keçirdiyi mətbuat konfransında Şeybaninin müvafiq tərəflərlə aparılan müzakirələr nəticəsində Beyrutda qalaraq fəaliyyətini davam etdirəcəyini vurğulayıb.

Hərbi mənbələr bildirir ki, raketlərdən bəziləri diplomatik dəstək mərkəzinin ərazisinə düşərək yanğına səbəb olub. Hadisə zamanı insan tələfatı qeydə alınmasa da, maddi ziyanın böyük olduğu vurğulanır. Qeyd edək ki, fevralın 28-də Yaxın Şərqdə hərbi əməliyyatların başlamasından bəri sözügedən kompleks mütəmadi olaraq hücumlara məruz qalır. Bu səbəbdən cari ayın əvvəlində ABŞ-ın diplomatik mərkəzi heyətinin böyük hissəsini təxliyə edib.

İranın raket hücumları və Livandan atılan raket nəticəsində İsrailin Hayfa şəhərində yerləşən "Bazan" neft emalı zavodunda güclü yanğın baş verib. İlkin məlumatlara görə, yanğının birbaşa raket zərbəsi, yoxsa hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən zərərsizləşdirilən raketin qəlpələri nəticəsində yarandığı hələlik dəqiqləşdirilməyib. Fövqəladə hallar xidmətinin bildirdiyinə görə, ölkənin şimalına edilən son hücumlar nəticəsində iki nəfər yaralanıb ki, onlardan birinin vəziyyəti ağır qiymətləndirilir. İsrailin Ətraf Mühitin Mühafizəsi Nazirliyi "Bazan" kompleksindəki insidentdən sonra ətrafa təhlükəli maddələrin sızması riskinin aşkar edilmədiyini bəyan edib.

Suriya İran müharibəsindən udacaq, yoxsa uduzacaq? Dəməşq özünü yeni bir sınaq qarşısında tapıb. O, müxtəlif döyüşlərin arasında sıxılıb qalıb: qərb sərhədlərində İsrailin Livandakı "Hizbullah"a qarşı müharibəsi, şərqdə isə İraqda silahlı qruplaşmalarla dövlət arasında artan gərginlik. Suriya səmalarında isə İsrail təyyarələri ilə İran raketləri və PUA-ları arasında "atəş kəsişməsi" (atəş xətlərinin kəsişməsi) baş verir.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ordunun Livanın cənubunda həyata keçirdiyi əməliyyatların genişləndirilməsi ilə bağlı göstəriş verdiyini bəyan edib. Netanyahu çıxışında Livanın cənubunda “təhlükəsizlik zonası” adı altında nəzarətin genişləndirilməsi barədə qərar qəbul edildiyini bildirib. O, İsrailin şimal istiqamətində vəziyyəti “əsaslı şəkildə dəyişdirmək” niyyətində olduğunu vurğulayıb.

"Hizbullah" hərəkatı Livanın cənubunda və İsrailin şimalında bir sıra hərbi əməliyyatlar keçirdiyini elan edib.

"Le Nouvel Obs" jurnalı Şərqdə başlayan və artıq ikinci ayına qədər uzanan ABŞ-İsrail-İran müharibəsinin hərbi, siyasi və iqtisadi ölçülərini təhlil edən 5 əsas sualı gündəmə gətirib. 28 fevral 2026-cı ildə başlayan və ilk zərbələrdə İranın Ali rəhbəri Əli Xameneinin ölümü ilə nəticələnən bu müharibə hələ də qlobal təhlükəsizlik və enerji bazarları üçün ən böyük təhdid olaraq qalır.

Livanın cənubunda yerləşən Cəzzin yolunda jurnalistlərin olduğu və üzərində "Mətbuat" (Press) nişanı olan avtomobilə İsrail ordusu tərəfindən hava zərbəsi endirilib. Hücum nəticəsində "Al Mayadeen" telekanalının əməkdaşları Fatimə Ftuni və qardaşı Məhəmməd Ftuni, habelə "Al-Manar" telekanalının tanınmış müxbiri Əli Şuaib həyatını itirib.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatların 29-cu günündə Yəməndəki "Ənsar Allah" hərəkatı (husilər) münaqişəyə rəsmi şəkildə qatıldığını elan edib. Hərəkatın hərbi sözçüsü Yəhya Səri ilk dəfə olaraq İsrailin cənubundakı hərbi obyektlərə qarşı ballistik raketlərdən istifadə edildiyini bildirib. İsrail mediasının məlumatına görə, Yəmən istiqamətindən atılan raketlər səbəbindən Dimona, Beer-Şeva və Eylat şəhərlərində hava həyəcanı siqnalları işə düşüb. "Peykan" (Arrow) hava hücumundan müdafiə sistemi tərəfindən bir raketin zərərsizləşdirildiyi bildirilir. Eyni zamanda, İsrail ordusu Tehranın müxtəlif nahiyələrinə hava zərbələri endirdiyini, İran tərəfi isə İsrailin mərkəzi hissəsinə raket zərbəsi ilə cavab verdiyini açıqlayıb. Hücum nəticəsində 1 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin başlamasından cəmi iki gün sonra, Tehran hərbi cəhətdən ondan üstün olan rəqibi qarşısında sağ qalmaq üçün münaqişənin miqyasını genişləndirmək strategiyasına əl atdı. Bu çərçivədə İran Livandakı proksisi olan "Hizbullah"ı döyüşə çağırdı. Lakin bu müharibəyə qoşulmaq, hər tərəfdən sıxışdırılan qruplaşmanın taleyini necə həll edəcək sualına Tehrandan hələ də rəsmi nə də qeyri rəsmi cavab var. İran üçün sona qədər vuruşmağa - əslində isə son livanlını belə qurban etməyə - hazır olan Hizbullah savaşda qalib gələcəyini iddia edir. Hələ də “Zillətin onlardan uzaq” olduğunu söyləyərək İsrail məngənəsində sıxılmağa davam edir.

Misir hökuməti İsrailin Livana qarşı davam edən hərbi təcavüzünü dayandırmaq və regional müharibə riskini azaltmaq məqsədilə genişmiqyaslı diplomatik və təhlükəsizlik təşəbbüsü başladıb. Bu çərçivədə Misir Xarici İşlər naziri Bədr Əbdülatinin Beyruta rəsmi səfəri ilə yanaşı, Misir təhlükəsizlik nümayəndə heyətinin "Hizbullah" rəsmiləri ilə keçirdiyi gizli görüşün detalları məlum olub.

İspaniyanın xarici işlər naziri Xose Manuel Albares "Asharq Al-Awsat" nəşrinə verdiyi müsahibədə rəsmi Madridin Yaxın Şərqdə artan gərginliklə bağlı qəti mövqeyini açıqlayıb. Nazir İranın Səudiyyə Ərəbistanı Krallığına və Körfəzin digər ölkələrinə qarşı həyata keçirdiyi raket və dron hücumlarını "tamamilə əsassız" adlandıraraq, İspaniyanın bu təhdidlər qarşısında Səudiyyə Ərəbistanı ilə tam həmrəy olduğunu bəyan edib.

Livanın daxili siyasi mühitində İran səfirinin "persona non grata" elan edilərək ölkədən qovulması qərarı ciddi parçalanmaya səbəb olub və bu addım rəsmi Beyrutun idarəçilik qabiliyyətini sual altına qoyub. İran tərəfindən birbaşa dəstəklənən, həm güclü silahlı qanada, həm də parlament və hökumətdə geniş təmsilçiliyə malik olan "Hizbullah" hərəkatı bu qərara kəskin etiraz olaraq kabinet iclaslarını boykot etməyə başlayıb.

Livanın cənubundakı Mərcayun bölgəsində gərginlik artıb. Hizbullah qruplaşması Kantara qəsəbəsi yaxınlığında İsrail ordusuna məxsus iki döyüş tankına raket zərbələri endirdiyini iddia edib. Qruplaşmanın yaydığı rəsmi bəyanatda bölgə boyu ümumilikdə yeddi İsrail tankının hədəf alındığı qeyd olunur. İsrail ordusu hələlik bu iddialarla bağlı hər hansı rəsmi açıqlama verməyib.

Məhəmməd Baqir Qalibaf bir çox məqamlarda Əli Laricaninin xələfidir, lakin o, sağlığında yaxın olduğu Ali Rəhbər Əli Xameneyinin xələfi olmayacaq. Çünki "Vəliyyi-fəqih"in xələfi mütləq "Ayətullah" rütbəli din xadimi olmalıdır, Qalibafın isə ali dini təhsili yoxdur. Hazırda Parlament sədri olan Qalibaf, ABŞ Prezidenti Donald Trampın adını çəkmədən birbaşa danışıqlara çağırdığı şəxsə çevrilib. Bu, onu İranın gələcək liderliyinə ən güclü namizəd edir – təbii ki, əgər gələcəkdə vəziyyət dəyişməsə və o, "azmış" bir raketin və ya daxili sui-qəsdin qurbanı olmasa.

İsrailin nüfuzlu "Channel 12" telekanalı hökumət dairələrindəki mənbələrinə istinadən xəbər verir ki, rəsmi Təl-Əviv ABŞ Prezidenti Donald Trampın gələn şənbə gününə qədər İranda atəşkəs elan edəcəyi ehtimalına qarşı ciddi hazırlıq görür. Bu xəbər regionda 28 fevraldan bəri davam edən genişmiqyaslı müharibənin gedişatında kəskin dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir.

Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı, Küveyt, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Bəhreyn Krallığı, Qətər və İordaniya Haşimi Krallığı İranın və onun dəstəklədiyi silahlı qruplaşmaların region ölkələrinin suverenliyinə qarşı davam edən təcavüzünü ən kəskin şəkildə pisləyən birgə bəyanat yayıblar. 25 mart 2026-cı il tarixli bəyanatda İranın həyata keçirdiyi hücumların beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin kobud şəkildə pozulması olduğu vurğulanıb.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu çərşənbə günü yaydığı videomüraciətdə ölkə ordusunun (SAXAL) Livanın cənubunda "bufer zona"nı genişləndirdiyini rəsmən elan edib. Baş nazir bu addımın İsrailin şimal sərhədlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb.

İsrail Ordusu (SAXAL) Livanın cənubunda keçirdiyi növbəti hərbi reyd zamanı "Hizbullah"ın çətiri altında fəaliyyət göstərən "Livan Müqavimət Briqadaları"nın (Saraya al-Muqawama al-Lubnaniyya) sahə komandirini əsir götürdüyünü elan edib. Əməliyyatın görüntüləri İsrail hərbi komandanlığı tərəfindən rəsmi olaraq paylaşılıb.

Livan özünü növbəti dəfə çoxşaxəli bir çıxılmaz vəziyyətdə tapıb. Vətəndaşlarının əksəriyyətinin dili ilə desək, ölkə özünün seçmədiyi bir müharibəyə sürüklənib. Bu çıxılmaz vəziyyət, müxtəlif tayfa qruplarına öz müstəqil xarici siyasətlərini yürütmək, "öz ordularına" və paralel sosial institutlarına sahib olmaq hüququ verən daxili parçalanmanı daha da dərinləşdirir. Belə ki, hökumətdə təmsil olunan "Şiə İkiliyi" (Hizbullah və Amal), elə həmin hökumətin Xarici İşlər Nazirliyinin İran səfirinin akkreditasiyasını ləğv etmək barədə qərarını rədd edir.

"Hizbullah" hərəkatının rəhbəri Naim Qasim İsrail ordusunun Livana qarşı həyata keçirdiyi hava və quru əməliyyatları fonunda ölkədə milli birliyə çağırıb. Çərşənbə günü verdiyi bəyanatda Qasim İsrailin hücumlarına qarşı "limit tanımadan" mübarizəni davam etdirəcəklərini vurğulayıb. Naim Qasim Livanın hazırda iki seçim qarşısında olduğunu bildirib: "Ya torpaqlarımızdan imtina edib təslim olmalı, ya da qaçılmaz müqaviməti seçməliyik".