İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən Sur şəhərinin Zuqaq əl-Mufdi məhəlləsində yaşayan sakinlərə ərazini təcili tərk etmələri barədə xəbərdarlıq edib. İsrail tərəfi mümkün əməliyyatın Hizbullah qüvvələrinə qarşı yönələcəyini iddia edir. Təxliyə çağırışında sakinlərə Zəhrani çayının şimal hissəsinə keçmək tövsiyə olunub. Hücumun vaxtı açıqlanmasa da, əvvəlki oxşar hadisələr göstərir ki, belə xəbərdarlıqlardan sonra qısa müddət ərzində hərbi əməliyyatlar həyata keçirilə bilir. Son çağırış İsrail və Hizbullah arasında artan gərginlik fonunda edilib və Livanın cənubunda yeni qarşıdurma riskləri ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti diqqətlə izlənilir.

İsraildə təhlükəsizlik səbəbindən məktəblərin fəaliyyəti ikinci gün də dayandırılıb. Təhsil naziri Yoav Kiş bildirib ki, İranın hücumları dayandırdığına dair açıqlamalar verilməsinə baxmayaraq, ölkədə təhlükəsizlik vəziyyəti tam sabit hesab olunmur. Bu səbəbdən tədris müəssisələrinin bağlı saxlanılması barədə qərar qüvvədə qalır. İsrail ordusu daha əvvəl mülki əhali üçün təhlükəsizlik qaydalarını sərtləşdirib, kütləvi tədbirlərə məhdudiyyətlər tətbiq edib və məktəblərdə dərsləri dayandırıb. Təhsil Nazirliyi məktəblərin yaxın günlərdə yenidən açılmasını nəzərdən keçirsə də, bunun yalnız şagirdlərin təhlükəsizliyinin təmin olunacağı halda mümkün olacağını vurğulayır. Hakimiyyət orqanları vəziyyəti izləməyə davam edir və növbəti qərarların təhlükəsizlik qurumlarının qiymətləndirmələri əsasında veriləcəyini bildirirlər.

11 fevral 1979-cu ildə İran inqilabının qələbəsinin elan edilməsindən bir həftə sonra Tehrandan bütün dünyaya tarixi fotoşəkil yayılacaqdı. Bu şəkillər sonradan regionda baş verəcək fırtınaları, o cümlədən "Əqsa tufanı" əməliyyatını və onun üzərindəki İranın birbaşa daxili barmaq izlərini anlamaq baxımından əvəzsiz qaynaq rolunu oynayır. Şəkildə sadə bir xalçanın üzərində elə iki şəxs əyləşib ki, regionun yaxın tarixini onların hekayələrinə dərindən toxunmadan qətiyyətlə yazmaq qeyri-mümkündür. Onlardan birincisi İran inqilabının ali rəhbəri Ayətullah Xomeyni, ikincisi isə müasir Fələstin müqavimət hərəkatının rəhbəri Yasir Ərafatdır.

İran və İsrail arasında aylardır davam edən gərginlik yeni və daha təhlükəli mərhələyə daxil olub. ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş kövrək atəşkəsin gələcəyi sual altında qalarkən, tərəflər arasında qarşılıqlı raket və hava zərbələri regionu yenidən genişmiqyaslı müharibə təhlükəsi ilə üz-üzə qoyub. Son hadisələr göstərir ki, münaqişə artıq yalnız İran və İsrail arasındakı qarşıdurma deyil, eyni zamanda Livan, Yəmən, Körfəz ölkələri, ABŞ və digər regional aktorları da əhatə edən çoxşaxəli geosiyasi böhrana çevrilməkdədir.

8 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

İsrail Ordusu İran mənbəli raket atışlarını izləyir və hava müdafiə sistemləri vasitəsilə qarşısını alır. Partlayışlar və həyəcan siqnalları ölkənin şimal və mərkəzi bölgələrində səslənib, əlavə raket dalğalarının təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edilib.

Yaxın Şərq əhalisinin böyük əksəriyyəti simvolik olsa da eyni gündə, eyni vaxtda dünyaya gəlib. Onlar fərqinə varmırlar ki, həmin il öz ölkələrinin sabitliyinə, bu gününə və gələcəyinə olduqca baha başa gələn silinməz izlər qoyub. Həmin il elə fırtınalar, müharibələr və liderlər doğurdu ki, onların xəyalları və yaratdıqları təhlükələr boy göstərdikləri coğrafi xəritələrin sərhədlərini aşdı. Hətta bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, həmin tarixlə ABŞ-İsrail ittifaqının İrana və onun raket arsenalına qarşı apardığı müharibədən sonra bu gün Hörmüz boğazında yaşananlar arasında birbaşa və qırılmaz bir bağ mövcuddur. Söhbət, ondan sonra gələn heç bir ilin öz əhəmiyyəti və ya təhlükəliliyi baxımından onunla rəqabət apara bilmədiyi 1974-cü ildən bəhs edirik.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamasından 100 gün keçməsinə baxmayaraq, tərəflər arasında davamlı sülh razılaşması əldə olunmayıb. Bu müddət ərzində Vaşinqton və Tehran bir neçə dəfə razılığa yaxınlaşsa da, əsas fikir ayrılıqları danışıqların nəticəsiz qalmasına səbəb olub. Münaqişə fevralın sonunda ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə həyata keçirdiyi “Epik Qəzəb” əməliyyatı ilə başlayıb. Tehran buna cavab olaraq İsrail ərazisinə və Körfəz regionundakı ABŞ hərbi obyektlərinə zərbələr endirib.

7 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

UNIFIL Livanın cənubunda İsrailin Livan ordusuna qarşı həyata keçirdiyi hücumları “ağır pozuntu” kimi qiymətləndirib. Sülhməramlı qüvvələr həlak olan hərbçilərin ailələrinə başsağlığı verib və bu cür hücumların Livanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinə zidd olduğunu bildirib. 1701 saylı qətnamə 2006-cı ildə İsrail-Hizbullah müharibəsinin dayandırılması və 2024-cü ilin noyabrında əldə edilmiş atəşkəsin əsasıdır.

İşğal altındakı Qərb Sahilinin Hüvara qəsəbəsində İsrail əsgəri və yəhudi məskunlaşmaçılar Fələstinlilərə qarşı zorakılıq nümayiş etdirib. Videoda hərbi formada olan əsgərin bir Fələstinlinin başına təkrar zərbələr endirdiyi, digər məskunlaşmaçıların isə yerə basaraq zərbə vurduğu görünür. Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi çoxsaylı hücumların törədildiyini və kənd təsərrüfatı sahələrinin yandırıldığını açıqlayıb. İsrail ordusu hadisəni araşdırdığını bildirir, beynəlxalq insan hüquqları təşkilatları isə bu cür zorakılıqların sistematik olduğunu sənədləşdirib.

6 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

İsrail ordusu Şimali Qəzzada İsrail qüvvələrinə qarşı tezliklə hücumlar planlaşdırdığı iddia edilən bir Fələstin döyüşçüsünü öldürdüyünü açıqlayıb. Əməliyyat Cənub Komandanlığı tərəfindən həyata keçirilib. Lakin hüquq müdafiə təşkilatları və şahid ifadələri İsrailin iddialarını şübhə altına alır.

5 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

Livan ordusu İsrail qüvvələrinin Debbin ərazisindən geri çəkilməsindən sonra ölkənin cənubunda Marjeyun-Debbin-İbl əl-Saqi yolunu açıb. Ərazi partlamamış sursatlarla bağlı təhlükə daşıdığı üçün əhaliyə yaxınlaşmamağı tövsiyə edilib. Xüsusi bölmələr mühəndislik yoxlamaları aparır və təhlükəli sursatların təmizlənməsi əməliyyatları davam edir.

Cənubi Livanda mart ayından bəri BMT sülhməramlıları atəş zolağı arasında qalıb və UNİFİL-in mandatının 2026-cı ilin sonunda başa çatmasından sonra 2027-ci ildə tədricən geri çəkilməsi gözlənilir. Əsas sual Livan hökumətinin ərazilərə nəzarəti bərpa edib qeyri-dövlət aktorlarının və silahların qayıtmasının qarşısını ala bilməsidir. Fransa, İtaliya və İspaniya Avropa qüvvələri ilə birgə bu prosesdə iştirak etməyə hazırdır. Hizbullahın silahsızlandırılması və üzvlərinin Litani çayının şimalına çəkilməsi, həmçinin didərginlərin evlərinə qayıtması planlaşdırılır, lakin İsrail geri çəkilmədiyi üçün proses tam başa çatmayıb.

4 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

3 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

İsrail müdafiə naziri İsrael Kats Livan istiqamətində təhlükəsizlik siyasətində yeni yanaşmanın formalaşdırıldığını bəyan edib. O bildirib ki, bundan sonra İsrailin şimal bölgələrinə qarşı hücumlar baş verərsə, Beyrutun cənub ətrafları da mümkün cavab tədbirlərinin hədəfinə çevrilə bilər.

Təşkilatın əsası 1964-cü ildə Qahirədə keçirilən Ərəb Dövlətləri Liqasının zirvə toplantısında qoyulub

İsrail ordusunun Livanda əməliyyatlarını gücləndirməsi fonunda Hizbullah Şimal İsrail ərazilərini hədəf alır. Margaliyot və Kiryat Şmona ərazilərində raketlər neytrallaşdırılıb, Rosh HaNikra və Betzet sahələrində düşmən dronları aşkar edilib. Hər iki tərəfdə indiyə qədər itki və xəsarət qeydə alınmayıb, lakin gərginlik regionda davam edir.

İsrail ordusu Beyrutun cənub ətrafı sakinlərini potensial raket hücumları qarşısında evlərini tərk etməyə çağırıb. Baş nazir Benyamin Netanyahunun göstərişi ilə Dahiyeh bölgəsində terror hədəflərinə hücum planlaşdırılır. Bundan əlavə, İsrail digər doqquz Livan şəhəri üçün məcburi köçürmə hədələri verib. Bu addımlar bölgədə humanitar və təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırıb.

İsrail ordusu Livandan atılan üç raketi vurduğunu açıqlayıb, bu, şimal İsraildə sirenlərin aktivləşdirilməsi ilə müşayiət olunub. Hərbi qüvvələr həmçinin Metula və ətraf ərazilərdə iki şübhəli hava hədəfini müəyyən edib. Bugün şimal İsraildə sirenlər ən azı altı dəfə səsi verib və əhali xəbərdar olunub.

1 iyun — Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü — uşaqların hüquqlarının müdafiəsi, onların sağlamlığı, təhsili və rifahı üçün çağırış günü kimi qeyd olunur.