Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) Hörmüz boğazından neft axınının qismən bərpa olunmasının qlobal neft bazarına təsir etdiyini açıqlayıb. Hesabatda qeyd olunub ki, artıma baxmayaraq, qlobal neft hasilatı ABŞ-İsrail və İran arasında baş verən müharibədən əvvəlki səviyyədən sutkada təxminən 9 milyon 400 min barel aşağı qalır.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurası Hörmüz boğazında davam edən gərginliklə bağlı açıqlama verib. Təşkilat bildirib ki, gəmiçiliyə qarşı hücumlar qlobal enerji təhlükəsizliyi və ticarət üçün ciddi risk yaradır. KƏŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasını Hörmüz boğazında sərbəst hərəkətin təmin olunması üçün addımlar atmağa çağırıb və İranı hərbi əməliyyatları dayandırmağa tələb edib. Regionda strateji su yolunun təhlükəsizliyi beynəlxalq gündəmin əsas məsələlərindən biri olaraq qalır.

Hörmüz boğazında neft tankerlərinin hərəkəti demək olar ki, dayanma səviyyəsinə çatıb. “Reuters”in məlumatına görə, cümə axşamı səhər saatlarında boğazdan yalnız iki tanker keçib. Onlardan biri İranın Xark adasından yüklənmiş və ABŞ sanksiyalarına məruz qalan “Berg 1” adlı böyük neft tankeridir. Digər gəmi isə kimyəvi maddə daşıyan “Well Sail” tankeridir. Regionda artan hərbi gərginlik enerji daşımalarına ciddi təsir göstərir. Hörmüz boğazında yaranan qeyri-müəyyənlik dünya neft bazarlarında narahatlıq yaradır.

İranın ABŞ-nin zərbələrinə cavab olaraq Körfəz regionunda hücumlarını davam etdirdiyi bildirilir. Küveytin hava məkanında üç ballistik raket, bir qanadlı raket və 10 pilotsuz uçuş aparatının aşkar edildiyi açıqlanıb. Hücumların qarşısı alınsa da, raket qalıqlarının düşməsi nəticəsində bir nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Qətər və Bəhreyndə də təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. İran bu hücumları ABŞ hərbi bazalarının yerləşməsi ilə əlaqələndirir. Körfəz ölkələri isə bu ittihamları qəbul etmir və dialoqun vacibliyini vurğulayır. Regionda artan gərginlik yeni təhlükəsizlik narahatlıqları yaradıb.

Yunanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus F-16 qırıcı təyyarəsi uçuş zamanı baş verdiyi bildirilən yanğın səbəbindən Zakintos hava limanına təcili eniş edib. Məlumata görə, uçuş zamanı təyyarədə yanğın baş verdiyi ehtimal olunub. Pilot vəziyyəti nəzarət altında saxlayaraq təyyarəni təhlükəsiz şəkildə hava limanına endirməyə müvəffəq olub.

Amerika Birləşmiş Ştatları onilliklər ərzində Suriyaya tətbiq edilən və ölkəyə beynəlxalq investisiya axınının qarşısını ciddi şəkildə kəsən "terrorizmə dəstək verən dövlətlər" statusunu rəsmən ləğv edəcəyini açıqlayıb. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio çoxdandır gözlənilən bu qərar barədə Konqresi rəsmən məlumatlandırıb. Konqres üzvləri tərəfindən hər hansı bir maneə yaradılmayacağı təqdirdə qərar 45 gün ərzində hüquqi qüvvəyə minəcək. Dövlət katibi qeyd edib ki, sanksiyaların ləğvi Suriyanın qlobal ticarət və investisiya imkanlarını genişləndirəcək, ölkənin yenidən qurulmasına şərait yaradacaq və Suriya xalqı üçün yeni bir səhifə açacaq.

Donald Trampın İranla atəşkəsin başa çatdığını bildirməsindən sonra dünya bazarlarında neftin qiyməti artıb. Brent markalı neftin bir barrelinin qiyməti 5,8 faiz yüksələrək 78,43 dollara çatıb. Eyni zamanda, qlobal səhm bazarlarında eniş qeydə alınıb. ABŞ-da S&P 500 göstəricisi 0,3 faiz, Dou Cons sənaye göstəricisi isə 1 faiz geriləyib. Böyük Britaniyanın FTSE 100 göstəricisi günü 1,66 faiz itki ilə başa vurub. Avropanın Stoxx 600 göstəricisi də 1,61 faiz azalıb. Almaniya və Fransa birjalarında da ciddi eniş müşahidə olunub.

Ərəb Liqasının yeni baş katibi Nəbil Fəhmi İsrailin onun Ramallaha səfərinə icazə vermədiyini açıqlayıb. Bu səfər onun vəzifəyə başlamasından sonra ilk xarici səfəri olmalı idi. Ərəb Liqasının katibliyi Fələstin rəsmilərindən İsrailin səfəri rədd etməsi barədə məlumat alıb. Nəbil Fəhminin Ramallahda Fələstin Prezidenti Mahmud Abbasla görüşməsi planlaşdırılırdı. Ramallah İsrailin 1967-ci ildən bəri işğal altında saxladığı İordan çayının qərb sahilində yerləşir. Nəbil Fəhmi fələstinlilərin mühasirə, köçkün zorakılığı və genişlənən yaşayış məntəqələri ilə üz-üzə qaldığını bildirib. O, İsrailin bu siyasətinin bölgədə vəziyyəti daha da ağırlaşdırdığını vurğulayıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi Antonio Quterreş ABŞ və İran arasında gərginliyin azaldılmasını istəyib. Bu barədə onun sözçüsü Stefan Düjarrik mətbuat brifinqində açıqlama verib. Bildirilib ki, Baş katib bütün tərəfləri maksimum təmkin göstərməyə çağırır. Antonio Quterreş vəziyyəti daha da ağırlaşdıracaq addımlardan çəkinməyin vacibliyini vurğulayıb. O, gərginliyin azaldılması üçün təxirəsalınmaz tədbirlərin görülməsini istəyib. Baş katib eyni zamanda ABŞ və İran arasında danışıqların bərpa edilməsinin vacibliyini qeyd edib. BMT bölgədə sülh və sabitliyin yalnız dialoq yolu ilə təmin olunacağını bildirir.

BMT komissiyası İsraildən Kamal Ədvan Xəstəxanasının direktoru Hüssam Əbu Səfiyyənin dərhal azad edilməsini tələb edib. Komissiya bildirib ki, o, 19 aylıq saxlanma müddətində davamlı pis rəftara məruz qalıb və bu, beynəlxalq cinayət kimi qiymətləndirilə bilər. Bəyanatda digər fələstinli tibb işçilərinin də azad olunmasına çağırış edilib. Komissiya tibb işçilərinə qarşı hərbi əməliyyatların Qəzzanın səhiyyə sisteminin məhv edilməsinə yönəlmiş siyasətin bir hissəsi olduğunu bildirib. Eyni zamanda, İsraildən Hüssam Əbu Səfiyyəyə təcili və müstəqil tibbi yardım göstərilməsi istənilib. İsrail isə bu ittihamları əvvəllər rədd edərək silahlı qrupların xəstəxanalardan istifadə etdiyini iddia edib. Hüssam Əbu Səfiyyə 2024-cü ilin dekabrından etibarən ittiham irəli sürülmədən nəzarətdə saxlanılır

NATO liderləri Türkiyədə keçirilən Zirvə Toplantısında kollektiv müdafiə prinsipinə sadiqliklərini təsdiqləyiblər. Onlar bildiriblər ki, alyansa üzv ölkələrdən birinə edilən hücum bütün müttəfiqlərə qarşı hücum hesab olunur. Bu prinsip NATO-nun 5-ci maddəsində əksini tapır və alyansın əsas təhlükəsizlik təminatlarından biridir. Liderlər müttəfiqlərin təhlükəsizliyinin bölünməz olduğunu vurğulayıblar. Toplantıda müdafiə xərcləri və regional təhlükəsizlik məsələləri də müzakirə olunub. NATO-nun gələcək strategiyasında kollektiv müdafiənin əsas yer tutacağı bildirilib. Ankara Zirvə Toplantısı alyans daxilində həmrəyliyin nümayişi baxımından diqqət çəkib.

Avstraliya Milli Universitetinin müəllimi Aləm Saleh NATO-nun Hörmüz boğazında ABŞ-la birgə hərbi əməliyyata qoşulmasının real olmadığını bildirib. Onun fikrincə, bunun üçün alyansın fəaliyyət prinsipləri tamamilə dəyişməlidir. Təhlilçi qeyd edib ki, NATO müdafiə xarakterli təşkilatdır və qlobal hücum əməliyyatları üçün yaradılmayıb. O, Donald Trampın müttəfiqləri bu məsələdə dəstəyə razı sala bilmədiyini də vurğulayıb. Aləm Saleh İranın müharibəni öz mövcudluğuna yönəlmiş təhlükə kimi qiymətləndirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, alyansın qlobal hücum missiyalarına keçməsi hazırkı şəraitdə mümkün görünmür. Bu qiymətləndirmə NATO-nun gələcək rolu ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.