Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin marşrut seçimlərində dəyişiklik baş verir. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə analitik Dimitris Maniatis son günlər İran marşrutundan istifadə edən gəmilərin sayının artdığını bildirib. Onun məlumatına görə, üç gün ərzində 26 gəmi İran tərəfinin nəzarət etdiyi keçiddən istifadə edib. Daha 26 gəmi elektron izləmə sistemlərini söndürüb. ABŞ tərəfindən dəstəklənən cənub marşrutunu isə yalnız beş gəmi seçib. Ekspert Hörmüz boğazında vahid sistem əvəzinə rəqabətli keçid mexanizminin yarandığını qeyd edib. Yaponiya hökumətinin İranla razılaşaraq yeddi gəmini çıxardığı bildirilib. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq gəmiçilik üçün yeni risklər yaradır.

ABŞ və İran arasında yenidən artan gərginlik Avropa fond bazarlarında mənfi təsir yaradıb. Ümumavropa STOXX 600 indeksi 0,09 faiz geriləyib. Investorlar Yaxın Şərqdəki qarşıdurmanın iqtisadi nəticələrini qiymətləndirirlər. Son hadisələr Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpasını nəzərdə tutan müvəqqəti razılaşmanın davamlılığı ilə bağlı suallar yaradıb. Geosiyasi risklər yenidən maliyyə bazarlarının əsas gündəminə çevrilib. İnvestorlar eyni zamanda ABŞ və Avropada faiz siyasəti ilə bağlı gözləntiləri izləyirlər. Enerji qiymətləri və inflyasiya yaxın dövrdə bazarların əsas təsir amillərindən biri olacaq.

ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik dünya neft bazarında yeni bahalaşma dalğası yaradıb. Əsas neft müqavilələrinin qiyməti 4 faizdən çox yüksəlib. Bazar iştirakçıları iki ölkə arasında kövrək razılaşmanın pozulmasından narahatdırlar. Ekspertlər hesab edirlər ki, vəziyyətin daha da gərginləşməsi inflyasiya təzyiqlərini artıra bilər. Neft qiymətlərindəki artım mərkəzi bankların pul siyasətinə təsir göstərə bilər. Təhlilçilər qiymətlərin əvvəlki rekord həddlərə qayıtmasının hələlik ehtimaldan uzaq olduğunu bildirirlər. Hörmüz boğazı ətrafında yaranan qeyri-müəyyənlik isə enerji bazarları üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.

ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı qarşılıqlı bəyanatlar davam edir. Tərəflər sərt ritorikaya baxmayaraq, vasitəçilər vasitəsilə əlaqələrini saxlayırlar. İran dövlət mediası yeni ali rəhbər Müctəba Xameneiyə aid olduğu bildirilən bəyanatı yayımlayıb. Beynəlxalq Böhran Qrupunun eksperti Əli Vaiz qisas çağırışlarının daha çox daxili auditoriyaya yönəldiyini bildirib. Onun fikrincə, diplomatik səylər yeni müharibənin qarşısını almağa xidmət edir. Ekspert Donald Trampın atəşkəslə bağlı açıqlamasının danışıqları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Bununla yanaşı, o hesab edir ki, hər iki tərəf nəzarətdən çıxacaq eskalasiyadan yayınmağa çalışır. Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi isə diqqət mərkəzində qalır.

ABŞ Konqresinin üzvü Ro Xanna işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində saxlanıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, avtomobilləri silahlı israilli məskunlaşanlar tərəfindən mühasirəyə alınıb. Konqresmen hadisənin dağıdıldığı bildirilən bir kəndə səfər zamanı baş verdiyini deyib. Ro Xanna İsrail hərbçilərinin də onların saxlanılmasını davam etdirdiyini iddia edib. Nümayəndə heyətinin bir saatdan çox gözlədildiyi bildirilir. Hadisə zamanı ABŞ-nin Qüdsdəki səfirliyindən kömək istənilib. Daha sonra polis əməkdaşlarının müdaxiləsi ilə qrup sərbəst buraxılıb. Hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlama hələlik verilməyib.

"Apple" "OpenAI" və iki keçmiş əməkdaşına qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb. Şirkət onları kommersiya sirlərinin qanunsuz mənimsənilməsində ittiham edir. İddiaya görə, məxfi məlumatlardan istehlakçı avadanlıqları sahəsində istifadə olunub. "OpenAI" bütün ittihamları rədd edib və kommersiya sirləri ilə maraqlanmadığını bəyan edib. Məhkəmə işi süni intellekt əsaslı yeni qurğular bazarında rəqabəti daha da gücləndirə bilər. Təhlilçilər hesab edirlər ki, iki şirkət arasında münasibətlər son aylarda xeyli gərginləşib. İddiada "Apple"ın iki keçmiş əməkdaşı da cavabdeh qismində göstərilir. Məhkəmə prosesinin texnologiya sektoruna mühüm təsir göstərə biləcəyi bildirilir.

Meta-nın yeni süni intellekt görüntü aşkarlama aləti şirkətin öz AI modeli tərəfindən yaradılan bəzi şəkilləri kəsildikdən sonra müəyyən edə bilməyib. Reuters-in testinə əsasən, “Muse Image” modeli ilə yaradılan 40 görüntünün orijinal versiyaları detektor tərəfindən tanınıb. Lakin şəkillər kəsildikdən sonra sistem həmin görüntülərin 55 faizini aşkar etməyib. Meta bildirir ki, sistem hələ ilkin təqdimat mərhələsindədir və “Content Seal” adlı görünməz su nişanı vasitəsilə AI görüntülərini müəyyən etməyə çalışır. Şirkət ağır redaktələr zamanı siqnalın zəifləyə biləcəyini qəbul edib. Nəticələr AI tərəfindən yaradılan saxta görüntülərlə mübarizədə texnoloji çətinliklərin davam etdiyini göstərir.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi ABŞ-İran arasında artan hərbi gərginliyin qlobal neft bazarına təsir göstərə biləcəyini açıqlayıb. Agentlik daha əvvəl 2027-ci ildə neft bazarında ciddi artıqlıq olacağını proqnozlaşdırırdı, lakin yeni eskalasiya bu gözləntiləri dəyişə bilər. IEA hesab edir ki, Yaxın Şərqdə davam edən qeyri-sabitlik enerji təchizatına əlavə risklər yaradır. Hörmüz boğazında təhlükəsizlik problemləri neft daşımaları və qiymətlər üçün əsas narahatlıq mənbəyi olaraq qalır. Təşkilat vəziyyətin inkişafından asılı olaraq bazar proqnozlarını yeniləyə biləcəyini bildirib.

Dəniz nəqliyyatını izləyən Kpler şirkətinin məlumatına görə, Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti ikinci gündür azalır. İyulun 9-da boğazdan 22 gəmi keçidi qeydə alınıb ki, bu da əvvəlki günlə müqayisədə aşağı göstəricidir. Şirkət bildirib ki, iyulun 7-dən sonra heç bir gəmi yeni hücuma məruz qalmadığı üçün fəaliyyət əsasən aşağı riskli olaraq qalır. Operatorlar İran marşrutuna üstünlük verirlər, Oman istiqamətində isə cəmi bir keçid baş verib. Hörmüz boğazındakı hərəkətlilik qlobal enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir. Bölgədə gərginliyin artması neft və qaz təchizatında əlavə risklər yarada bilər.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri Rafael Qrossi İranın Buşehr nüvə stansiyasındakı vəziyyətin izlənildiyini bildirib. O, ABŞ zərbələri ilə bağlı yayılan məlumatlardan sonra agentliyin obyekt ətrafındakı vəziyyəti nəzarətdə saxladığını açıqlayıb. Qrossi nüvə obyektlərinə qarşı istənilən hücumun qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb. İran mediasının məlumatına görə, MAQATE rəhbəri Buşehr stansiyasına hər hansı zərər dəydiyini təsdiqləməyib. Buşehr nüvə obyekti İranın enerji və nüvə proqramının mühüm hissələrindən biri hesab olunur. Regionda artan hərbi gərginlik fonunda nüvə obyektlərinin təhlükəsizliyi beynəlxalq təşkilatların əsas diqqət mərkəzindədir. MAQATE vəziyyəti izləməyə davam etdiyini bildirib.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi ABŞ və İran arasında artan hərbi gərginliyin qlobal enerji bazarlarının bərpasına ciddi təhlükə yaratdığını açıqlayıb. IEA xəbərdarlıq edib ki, qarşıdurmanın yenidən alovlanması enerji böhranının uzanmasına və neft təchizatında əlavə problemlərin yaranmasına səbəb ola bilər. Agentliyin son hesabatında bildirilib ki, Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitlik hasilat və ixrac proseslərini pozmağa davam edir. ABŞ və İran arasında müvəqqəti sakitlik diplomatik danışıqlar üçün imkan yaratsa da, hərbi əməliyyatların yenidən başlama ehtimalı qalır. IEA qeyd edib ki, qlobal neft tələbatı bu il 2020-ci ildən sonra ilk dəfə azalma istiqamətindədir. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı və regiondakı enerji infrastrukturuna yönələn risklər dünya bazarlarında qiymət dəyişkənliyini artıra bilər. Agentlik enerji bazarlarının sabitləşməsi üçün Yaxın Şərqdə davamlı diplomatik həllin vacibliyini vurğulayıb.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) Hörmüz boğazından neft axınının qismən bərpa olunmasının qlobal neft bazarına təsir etdiyini açıqlayıb. Hesabatda qeyd olunub ki, artıma baxmayaraq, qlobal neft hasilatı ABŞ-İsrail və İran arasında baş verən müharibədən əvvəlki səviyyədən sutkada təxminən 9 milyon 400 min barel aşağı qalır.