Digər Dövlətlər

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İran ərazisindən ölkəyə doğru iki ballistik raketin buraxıldığını açıqlayıb. BƏƏ-nin hava hücumundan müdafiə sistemləri hər iki raketi aşkarlayıb. Raketlərdən biri ölkənin ərazi sularından kənara düşüb. İkinci raket isə BƏƏ-nin ərazi sularına düşüb. Hadisədən əvvəl sakinlərə mümkün raket təhlükəsi barədə xəbərdarlıq göndərilib. Əhali təhlükəsiz binalara sığınmağa çağırılıb. Müdafiə Nazirliyi ölkənin yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu və istənilən təhlükəyə cavab verməyə hazır olduğunu bildirib. Sonradan rəsmilər ölkə daxilində vəziyyətin təhlükəsiz olduğunu açıqlayıblar.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində öz adını daşıyan yeni yolun açılışını edib. “Netanyahu yolu” Səlfit bölgəsindəki Ariel yaşayış məntəqəsində yerləşir. Yol İsrail hökumətinin bölgədə yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi planının bir hissəsi kimi təqdim olunur. Planda 12 min yeni mənzilin inşa edilməsi nəzərdə tutulur. İlkin məlumata görə, Ariel yaşayış məntəqəsində əhalinin sayının 100 min nəfərə çatdırılması hədəflənir. Ariel İordan çayının qərb sahilindəki ən böyük İsrail yaşayış məntəqələrindən biridir. İsrail hökuməti son illərdə işğal altındakı ərazilərdə tikinti fəaliyyətini sürətləndirib. Yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi Fələstin–İsrail münaqişəsinin ən mübahisəli məsələlərindən biri olaraq qalır.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibə dövründə dövlət rəsmilərinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. O, Ramazan ayında baş verən qarşıdurmanı “məcburi müharibə” adlandırıb. Pezeşkian rəsmilərin həmin dövrdə xalqa xidmət göstərmək üçün ciddi səylər göstərdiklərini bildirib. İran prezidenti bu fəaliyyəti “dözümlülük və xalqa xidmətin qızıl səhifəsi” kimi səciyyələndirib. O, fikirlərini ayətullah Cavad Şəhristaniyə ünvanladığı müraciətdə ifadə edib. Pezeşkianın sözlərinə görə, rəsmilər çətin şəraitdə Allaha inam və məsuliyyət hissi ilə fəaliyyət göstəriblər. Prezident həmin səylərin İran xalqının tarixi yaddaşında qalacağını vurğulayıb. Açıqlamanı İranın “Mehr” xəbər agentliyi yayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. O, tərəflər arasında yeni danışıqların da planlaşdırılmadığını bildirib. Tramp ABŞ-nin İrana qarşı dəniz mühasirəsinin tam qüvvədə qaldığını deyib. ABŞ prezidenti Hörmüz boğazının açıq və fəaliyyət göstərdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, boğazdakı minalar çıxarılıb və ya partladılaraq zərərsizləşdirilib. Tramp bir gün əvvəl isə ABŞ-nin İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ilə gizli əlaqə vasitəsilə danışdığını bildirmişdi. İran tərəfi həmin iddianı qəti şəkildə rədd edib. Vaşinqton və Tehranın həm danışıqların, həm də Hörmüz boğazındakı vəziyyətin hazırkı durumu ilə bağlı açıqlamaları bir-birindən fərqlənir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin müharibə yolu ilə İranı təslim olmağa məcbur edə bilmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran təslim olmaq niyyətində deyil. Əraqçi ABŞ-nin indi İranın şərtləri əsasında danışıqlar aparmağa çalışdığını iddia edib. Nazir ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumundakı 14 müddəadan 13-nün İranın xeyrinə olduğunu söyləyib. O, İsraili razılaşmanın həyata keçirilməsinə mane olmaqda ittiham edib. Əraqçi İranın həm hərbi, həm də diplomatik müstəvidə qalib gəldiyini iddia edir. Onun sözlərinə görə, İranın hərbi imkanları Tehranın danışıqlardakı mövqeyini gücləndirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə hazırda İranla heç bir danışığın aparılmadığını bildirib.

ABŞ İsrailin Suriyanın Əbu əz-Zuhur hərbi hava limanına endirdiyi zərbələrdən dərin narahatlıq keçirdiyini açıqlayıb. ABŞ-nin Türkiyədəki səfiri və Suriya ilə İraq üzrə xüsusi prezident nümayəndəsi Tom Barrak hücumları lazımsız gərginlik adlandırıb. O bildirib ki, bu cür hərbi addımlar bölgədə sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət etmir. Barrak Əhməd əş-Şaraa hökumətinin İsrailə qarşı təcavüzkar mövqe tutmadığını vurğulayıb. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Suriya rəhbərliyi İsraillə gərginliyin azaldılmasına üstünlük verdiyini dəfələrlə nümayiş etdirib. Vaşinqton tərəfləri hərbi qarşıdurma əvəzinə dialoqa üstünlük verməyə çağırır. Əbu əz-Zuhur hərbi hava limanına səkkiz hava zərbəsinin endirildiyi, lakin insan itkisinin olmadığı bildirilir. Suriya hücumları suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib, İsrail isə hələlik rəsmi açıqlama verməyib.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandir müavini Mustafa İzədi Hörmüz boğazının İran qüvvələrinin nəzarətində olduğunu bildirib. O, qarşı tərəfin hazırda aciz vəziyyətdə olduğunu iddia edib. İzədi İranı zəiflətmək məqsədilə göstərilən səylərin nəticə vermədiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, İran hərbi təzyiqlərə baxmayaraq mövqelərini qoruyub. Açıqlama Hörmüz boğazı ətrafında hərbi və siyasi gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Tehran son günlər diplomatik səylər uğursuz olacağı halda daha sərt addımlar ata biləcəyini bildirib. Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi İranla ABŞ arasındakı qarşıdurmanın əsas mövzularından biri olaraq qalır. Bölgədəki vəziyyət dünya enerji daşımaları baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Çinin dövlət nəzarətində olan iki böyük gəmiçilik şirkəti Yaxın Şərqin əsas dəniz keçidlərindən istifadəni məhdudlaşdırıb. Şirkətlər iyulun sonlarından tankerlərini Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarından uzaq saxlayırlar. Buna əsas səbəb bölgədə təhlükəsizlik risklərinin artmasıdır. Çin tankerləri neft yüklərini Körfəzdən kənarda, o cümlədən Füceyrə və Oman sahilləri yaxınlığında qəbul etməyə başlayıb. İki şirkətin ümumilikdə 100-dən çox iri neft tankeri var. Onların hər biri təxminən iki milyon barel neft daşıya bilir. Müharibədən əvvəl bu şirkətlər Çinin Yaxın Şərqdən neft idxalının təxminən yarısının daşınmasında iştirak edirdi. Yeni vəziyyət daşınma yollarının uzanmasına və nəqliyyat xərclərinin artmasına səbəb olur.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp özünün “Truth Social” sosial şəbəkəsindəki rəsmi hesabında strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının xəritəsini paylaşıb. Bu paylaşım Trampın Nyu-Yorkda keçirilən tədbirdə Vaşinqtonun boğaz üzərində tam nəzarət yaratması və buranı ABŞ ərazisi elan edəcəyi barədə bəyanatlarından sonra reallaşıb. İran tərəfi isə bu iddiaları qətiyyətlə rədd edərək, Hörmüz boğazının yalnız İrana məxsus olduğunu və bu tür bəyanatların hüquqi əsası olmadığını bildirib.

Pakistan Ali Məhkəməsi keçmiş baş nazir İmran Xanın səhhəti ilə bağlı narahatlıqlar fonunda onun həbsxanadan xəstəxanaya köçürülməsinə qərar verib. Qərar Xanın ailəsi və Pakistan Ədalət Hərəkatı Partiyasının müraciətlərindən sonra qəbul edilib. Partiyanın sözçüsü Zülfiqar Buxari bildirib ki, Xanın xəstəxanada həkimlərin səhhətindən tam əmin olacağı müddətədək qalması vacibdir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə keçirilən tədbir zamanı “CNN” müxbiri Kristin Holmsla mübahisə edib və jurnalisti yüksək səslə danışmaqda və hörmətsizlikdə ittiham edib. Holms Cənubi Koreya ilə bağlı sualını davam etdirmək istəyərkən Tramp onun sözünü kəsərək jurnalistin tədbirdə iştirak edən 10 yaşlı uşağın qarşısında hörmətsiz davrandığını bildirib. Daha sonra onun hansı media qurumunda çalışdığını soruşan Tramp “CNN” cavabını aldıqdan sonra kanalı “saxta xəbər şəbəkəsi” adlandırıb.