Ukrayna hakimiyyəti Rusiyanın Qara dənizdə Türkiyəyə doğru hərəkət edən yük gəmisinə pilotsuz uçuş aparatı ilə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Odessa limanından Türkiyəyə yola düşən, Vanuatu bayrağı altında üzən “ANT” adlı türk quru yük gəmisi Rusiyaya məxsus pilotsuz uçuş aparatı ilə hədəfə alınıb.

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent bildirib ki, Hörmüz boğazı tam açılmadan və İran yüksək zənginləşdirilmiş uranı təhvil verməyə razılaşmadan Vaşinqton sanksiyaların yumşaldılmasını müzakirə etməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ bu mövqe ilə həm enerji təhlükəsizliyi, həm də İranın nüvə proqramı məsələsində təzyiq imkanlarını qorumağa çalışır.

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent Oman səfiri ilə Hörmüz boğazındakı vəziyyəti müzakirə etdiyini açıqlayıb. Omanın boğazda hər hansı “rüsum sistemi” tətbiq etməyi planlaşdırmadığını bildirdiyi qeyd olunur. ABŞ administrasiyası isə Hörmüz boğazında sərbəst dəniz hərəkətinin qorunmasını əsas prioritetlərdən biri hesab etdiyini vurğulayıb. Analitiklər bu mövzunun qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından strateji əhəmiyyət daşıdığını bildirirlər.

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent Vaşinqton və Tehran arasında danışıqların davam etdiyini, lakin prosesin hələ yekun mərhələyə çatmadığını bildirib. O qeyd edib ki, tərəflər “qarşılıqlı addımlar” formasında danışıqları davam etdirirlər və Prezident Donald Tramp “pis bir razılaşmanı qəbul etməyəcək”. Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ həm diplomatik kanalları açıq saxlayır, həm də iqtisadi təzyiqlərlə İran üzərində təsirini artırmağa çalışır.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam İsrailin Sidon, Sur və Nəbatiyyə şəhərlərinə həyata keçirdiyi bombardmanları “heç nə ilə əsaslandırıla bilməz” adlandırıb. O, hücumları beynəlxalq hüquqa zidd “kollektiv cəza” kimi qiymətləndirərək dərhal atəşkəsə çağırış edib. Analitiklər hesab edirlər ki, Livanın mövqeyi bölgədə artan humanitar böhran və eskalasiya fonunda beynəlxalq dəstək toplamağa yönəlib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ordunun Qəzza zolağında nəzarət etdiyi ərazilərin 70 faizə qədər genişləndirilməsini tapşırdığını açıqlayıb. Hazırda İsrail qüvvələrinin Qəzza ərazisinin təxminən 64 faizinə nəzarət etdiyi bildirilir. Humanitar təşkilatlar əməliyyatların genişlənməsinin onsuz da ağır vəziyyətdə olan mülki əhali üçün daha ciddi nəticələr doğura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Analitiklər isə bu addımın regionda gərginliyi daha da artıracağını qeyd edirlər.

Ağ Ev ABŞ və İran arasında əldə olunmuş memorandum of understanding (MoU) razılaşmasının mövcudluğunu təsdiqləyib, lakin sənədin hələ Prezident Donald Tramp tərəfindən imzalanmadığını açıqlayıb. Razılaşma 60 günlük atəşkəs, Hörmüz boğazının açılması, İranın nüvə silahı istehsal etməməsi və ABŞ sanksiyalarının mərhələli yumşaldılması kimi mühüm maddələri əhatə edir. Analitiklər hesab edirlər ki, bu sənəd təsdiqlənərsə, regionda gərginliyin azalması və diplomatik prosesin davamı üçün mühüm addım ola bilər.

ABŞ və İran nümayəndələrinin 60 günlük atəşkəsin uzadılması və sülh prosesinin davam etdirilməsi üçün çərçivə memorandumuna (MoU) ilkin razılıq əldə etdiyi bildirilir. Razılaşma nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş danışıqları da əhatə edir, lakin sənədin qüvvəyə minməsi üçün ABŞ Prezidenti Donald Trampın yekun təsdiqi tələb olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bu inkişaf tərəflər arasında diplomatik kanalların hələ də açıq qaldığını göstərir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazı ətrafında həyata keçirilən əməliyyatlar zamanı ümumilikdə 111 kommersiya gəmisinin “yönləndirildiyini” açıqlayıb. CENTCOM-un məlumatına görə, son bir həftədə 17 gəminin hərəkətinə müdaxilə olunub. Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ və İran arasında artan qarşıdurma artıq dəniz nəqliyyatı və qlobal enerji marşrutlarına da ciddi təsir göstərməyə başlayıb.

Orta Şərq üzrə analitik Abas Aslani bildirib ki, İran ABŞ təzyiqlərinə baxmayaraq Hörmüz boğazı üzərində nəzarət məsələsində geri çəkilməyə hazır görünmür. Tehran boğazın fəaliyyətinin davam etməsini istəsə də, bunu “yeni idarəetmə mexanizmləri” çərçivəsində görmək istəyir. Ekspertlər hesab edirlər ki, İran bu mövqeyi milli təhlükəsizlik və regional geosiyasi təsir baxımından strateji məsələ kimi qiymətləndirir. Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik isə qlobal enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirir.

İranın BMT-dəki səfiri Amir Said İravani Hörmüz boğazı ilə bağlı Tehrana yönələn tənqidləri rədd edərək İranın addımlarının beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, Tehran strateji su yolunun “düşmən fəaliyyətləri və hərbi hücumlar üçün” istifadə olunmasına imkan verməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik qlobal enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz ticarəti üçün ciddi risklər yaradır.

Hizbullahın silahlı pilotsuz uçuş aparatları İsrail ordusu üçün ciddi təhlükəyə çevrilib. Son dron hücumunda daha bir İsrail hərbçisinin öldüyü bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, İsrailin genişmiqyaslı hava zərbələri Hizbullahın dron imkanlarını tam şəkildə zərərsizləşdirməkdə çətinlik çəkir. Bölgədə qarşılıqlı hücumların intensivləşməsi isə Livan–İsrail qarşıdurmasını daha təhlükəli mərhələyə keçirir.