BAKI, AzerVoice, Nərmin Ağayeva

Yaponiya, Şərqi Çin dənizindəki mübahisəli bölgədə Çinin yeni struktur inşa etməsi səbəbilə Pekinə etiraz notası təqdim edib.

AzerVoice xəbər verir ki, Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin yazılı açıqlamasına görə, Çin iki ölkə arasındakı coğrafi median xəttin öz tərəfində yeni bir struktur qurmağa başlayıb. Bəyanatda Çinin bu təktərəfli fəaliyyətləri “son dərəcə təəssüf doğurucu” kimi qiymətləndirilərək, Pekin bu fəaliyyətləri dayandırmağa və 2008-ci ildə bağlanmış birgə resurs inkişafı sazişinə uyğun danışıqları bərpa etməyə çağırılıb. Yaponiyanın baş katibi Yoşimasa Hayaşi, eksklüziv iqtisadi zonaların və kontinental şelfin sərhədlərinin hələ müəyyənləşdirilmədiyini vurğulayaraq, Çinin hərəkətlərinin qəbuledilməz olduğunu bildirib.

Xatırladaq ki, Şərqi Çin dənizindəki Senkaku (Çində Diaoyu) adaları həm Yaponiya, həm də Çin tərəfindən tarixi suveren ərazi kimi iddia edilir. Beş ada və üç qayadan ibarət bu yaşayışsız ada qrupu Çinin şərq sahilindən 330 km, Tayvandan 170 km və Yaponiyanın Ryukyu adalarından 410 km məsafədə yerləşir. Ən böyüyü 4,3 kvadrat kilometr olan bu adalar zəngin balıqçılıq sahələri və potensial enerji ehtiyatları səbəbindən strateji əhəmiyyətə malikdir. Uzun illərdir davam edən mübahisə, 2008-ci ildə iki ölkə arasında birgə resurs inkişafı sazişi ilə həll olunmağa çalışılsa da, danışıqlar 2010-cu ildə dayandırılıb.

Qeyd edək ki, Yaponiyanın etirazı Çinin regionda artan hərbi və iqtisadi fəallığını, o cümlədən Senkaku/Diaoyu adaları ətrafında Çin sahil mühafizə gəmilərinin tez-tez patrul etməsini tənqid etdiyi bir dövrdə baş verib. Bu hadisə, Yaponiya-Çin münasibətlərində gərginliyin yeni dalğasına səbəb ola bilər.