BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə

Kral Abdullah Elm və Texnologiya Universitetinin (KAUST) tədqiqat qrupu havadan dəvələri tanıya və izləyə bilən aşağı xərcli, süni intellektlə işləyən dron sistemi hazırlayıb.

AzerVoice xəbər verir ki, KAUST-un açıqlamasına görə, bu sistem həm Səudiyyə Ərəbistanının ən qədim peşələrindən biri olan dəvə çobanlığının davam etdirilməsi üçün sərfəli imkan yaradır, həm də alimlərin dəvələrin miqrasiya trayektoriyası və davranışları haqqında daha çox məlumat əldə etməsinə kömək edir.

Professor Basem Şihada və onun komandasının yaratdığı bu texnologiya ucuz kommersiya dronları və kameralar əsasında işləyir. Sistem dəvə çobanlarına bahalı GPS boyunbağılarına və ya peyk əlaqəsinə ehtiyac olmadan dəvələrin real vaxtda izlənilməsini mümkün edir.

Tədqiqatçılar Səudiyyə Ərəbistanındakı kiçik dəvə sürülərinin havadan görüntüsünü çəkmək üçün tək dron-kameradan istifadə ediblər və sonradan maşın öyrənməsi vasitəsilə öz süni intellekt modelini təlimləndiriblər. Model heyvanların davranışları barədə yeni məlumatlar ortaya qoyub.

“Biz gördük ki, onların miqrasiya hərəkəti təsadüfi deyil, müəyyən nümunələr göstərir”, – layihədə iştirak edən KAUST alimi Çun Ponq Lau bildirib.

Açıqlamaya görə, dəvələr — xüsusilə yaşlı olanlar — gün ərzində uzun məsafələr qət edərək koordinasiyalı şəkildə otlayır, lakin gün batanda həmişə sahiblərinin yanına qayıdırlar. Dronun səsinə qarşı yüksək həssaslıq göstərdikləri üçün tədqiqatçılar cihazı ən azı 120 metr hündürlükdə saxlayıblar.

Əsrlər boyu dəvələr ərəb həyatının mərkəzində olub — nəqliyyat, qida mənbəyi və səhranın mədəni simvolu kimi. Bu gün isə dəvələr ərzaq, tekstil və turizm kimi sahələr vasitəsilə Səudiyyə iqtisadiyyatına illik 2 milyard rialdan (təxminən 534 milyon dollar) çox töhfə verir.

Bununla belə, çobanlıq böyük çətinlik olaraq qalır: dəvələr hər gün təcrid olunmuş ərazilərdə 50 kilometrədək məsafə qət edir. Bu hərəkətlilik bəzi hallarda yol qəzalarına, otlaq sahələrinin dağılmasına və heyvan itkilərinə səbəb olur.

Növbəti mərhələdə Şihada və komanda üzvləri daha iri və rəng baxımından müxtəlif dəvə sürülərinin görüntülərini toplayaraq süni intellekt sisteminin performansını yüksəltməyi planlaşdırırlar.