BAKI, AzerVoice

Ərəbistan yarımadası çox vaxt sonsuz səhralar və quraqlıqla tanınsa da, müasir araşdırmalar göstərir ki, bu mənzərə tarixi dövrlər ərzində dəyişkən olub. Buzlaşma və Holosen dövrlərində bölgə göllər, mövsümi çaylar və yaşıllıqlarla zəngin oazislərə çevrilib, bu da insanın ilkin məskunlaşması və həyat tərzinin formalaşmasına təsir göstərib.

AzerVoice xəbər verir ki, yeni elmi kəşf bu nəzəriyyələri bir daha təsdiqləyib. Səudiyyə Ərəbistanında dəvələri, ceyranları və digər heyvanları natural ölçüdə təsvir edən qayaüstü rəsmlər aşkar edilib. Bu təsvirlərin yaşı 12 800 ilə 11 400 il əvvələ gedib çıxır.

Tarix boyu Misir, Şam, İraq və Şərqi Afrikanın zəngin arxeoloji arxivlərinə qarşılıq, Ərəbistan yarımadası uzun müddət insanlığın qədim səyahətində “qara qutu” olaraq qalırdı. Lakin son onilliklərdə inkişaf etmiş iqlim tədqiqatları bu təsəvvürü dəyişməyə başlayıb.

“Nature Communications” jurnalında dərc olunan araşdırma Nəfud səhrasında aparılıb. Buradakı qazıntılar və təhlillər 12 min il əvvəl bölgədə insan məskunlaşmasına dair boşluğu doldurub. Çöküntü nümunələri göstərib ki, ərazi ümumilikdə quraq olsa da, təxminən 16 000–13 000 il əvvəl müvəqqəti göllərin yaranması suyun əlçatanlığını artırıb və bu da insan həyatını dəstəkləyib.

130-dan çox təsvir tapılıb

Tədqiqat nəticəsində 130-dan çox natural ölçülü qayaüstü təsvir aşkarlanıb. Burada dəvələr, vəhşi keçilər, atlar, ceyranlar, uroqs öküzləri, hündürlüyü iki metrdən çox olan təsvirlər, həmçinin daha kiçik ölçülü insan və dəvə rəsmləri yer alır.

Alimlər hesab edirlər ki, bu miqyaslı bədii fəaliyyət bölgədə nisbətən sabit və resursları səmərəli istifadə edən bir icmanın mövcudluğunu sübut edir.