BAKI, AzerVoice
ABŞ prezidenti Donald Trampın daxili və beynəlxalq strateji məsələlərlə bağlı verdiyi bəyanatlar həm təəccüb, həm təəssüf, hətta qəzəb doğurur. Onun qeyri-adi idarəetmə üslubu və beynəlxalq münasibətlərə yanaşması tez-tez mübahisəli və narahatlıq doğuran məqamlarla doludur.
İlk prezidentlik dövründə Tramp bir milyarder iş adamı kimi biznes təcrübəsinə və ticarət müqavilələri bağlama qabiliyyətinə əsaslanaraq idarəetməyə başladı. Lakin ikinci müddətində onun siyasəti daha aqressiv və qlobal miqyasda iddialı olmağa başladı. "Amerika Birinci" şüarını genişləndirərək, təkcə ABŞ-ın deyil, dünyanın siyasi və iqtisadi sistemini yenidən formalaşdırmağa çalışır.
Trampın Beynəlxalq Siyasətdə Mühafizəkar və Radikal Addımları
Trampın beynəlxalq arenadakı qərarları çox vaxt mübahisələrə səbəb olur. Onun Kanada ilə birləşmək ideyası, Panama kanalını ABŞ-ın nəzarətinə qaytarmaq planı və Qrenlandiyanı almaq istəyi diqqət çəkən fikirlər arasındadır.
Lakin ən mübahisəli məsələlərdən biri onun Fələstin və Qəzza ilə bağlı fikirləridir. Tramp, Qəzzanı "ələ keçirmək" və orada yaşayan insanları zorla köçürmək təklifi ilə çıxış edib. Bu ideya beynəlxalq hüquqa zidd olmaqla yanaşı, regional sabitliyi ciddi şəkildə poza bilər.
Tramp və İsrail-Fələstin Münaqişəsi
ABŞ tarixən İsrailin ən güclü müttəfiqlərindən biri olub. Tramp administrasiyası isə İsrailin siyasətinə daha açıq şəkildə dəstək verib. Onun Qəzza ilə bağlı radikal planları beynəlxalq ictimaiyyətin ciddi narahatlığına səbəb olub.
Trampın planına görə:
- Qəzza əhalisizləşdirilməlidir.
- İsrailin nəzarətini gücləndirmək üçün yeni inzibati tədbirlər görülməlidir.
- Fələstinlilər Misir və İordaniyaya köçməlidir.
Bu təkliflər beynəlxalq qanunları pozur və Fələstin münaqişəsinin daha da mürəkkəbləşməsinə gətirib çıxara bilər. Həm Misir, həm də İordaniya bu təklifi açıq şəkildə rədd ediblər.
ABŞ Siyasətinə Etimadın Zəifləməsi
Trampın idarəetmə üsulu ABŞ-ın beynəlxalq səviyyədə nüfuzuna mənfi təsir göstərir. Bir zamanlar qlobal siyasətin lideri hesab edilən Vaşinqton, indi isə qeyri-müəyyən və mübahisəli qərarları ilə diqqət çəkir.
Bunun nəticələri:
- ABŞ-ın tərəfdaşlarına olan etibar azalır.
- Beynəlxalq diplomatiyada Amerika liderliyi sual altına düşür.
- Tramp administrasiyasının aqressiv strategiyaları dünyada münaqişələri artırır.
Donald Trampın Gələcək Siyasəti və Risklər
Trampın növbəti illərdə atacağı addımlar həm ABŞ, həm də dünya üçün ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. O, milyonlarla mühaciri deportasiya etməyi planlaşdırır, lakin Fələstinliləri başqa ölkələrə göndərmək istəyərkən, niyə onları ABŞ-da qəbul etməyi düşünmür?
Nəticə etibarilə, Trampın siyasəti yalnız təəccüb doğurmur, həm də dünyanın gələcəyi üçün ciddi suallar yaradır. Demokratiya və beynəlxalq hüququn gələcək perspektivi bu siyasət fonunda daha çox müzakirə edilir.