İran Şimal İsrail sakinlərini xəbərdar edərək, əgər İsrail Beyrutun cənub qəsəbələrinə hücum edərsə, evlərini tərk etmələrini tələb edib. Bəyanatda Xatəmül-Ənbiya Mərkəzi Qərargahının komandiri atəşkəsin təkrar pozulması və İsrailin Dahiyeh üçün məcburi köçürmə əmri ilə əlaqədar xəbərdarlıq edildiyini bildirib. Bu vəziyyət regionda gərginliyi artırır və mülki əhalinin təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər yaradır.
Xəbər lenti
Fransa İsrail hökumət nümayəndələrinin Parisdə keçiriləcək Eurosatory müdafiə sərgisində iştirakını qadağan edib. Həmçinin İsrail silah istehsalçıları yalnız hava müdafiəsi məhsullarını təqdim edə biləcək, hücum silahları sərgidə nümayiş etdirilə bilməyəcək. Qadağa, sağçı İsrail Milli Təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin oğurlanmış fəallara münasibəti ilə bağlı videonun yayımlanmasından sonra verilmişdir və qərar həm siyasi, həm də diplomatik əhəmiyyət daşıyır.
İsrail Livana hücumlarını artırır ki, İran üzərində dolayı təzyiq yaratsın. Professor Əbdulla Bandar Əl Etiybi qeyd edir ki, hücumlar İsrailin strateji məqsədlərinə xidmət edir: müharibə, ölkənin daxili böhranı və ya cənub ərazilərdə məskunlaşma. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Livanla bağlı əvvəlki qırmızı xətləri yenidən nəzərdən keçirib, çünki hücumlar İran üzərində təzyiq vasitəsi kimi qiymətləndirilir. Bu vəziyyət regional gərginliyi və humanitar böhranı artırır.
Martın 2-dən bəri İsrailin Livana hücumları nəticəsində ölüm və yaralanmalar ciddi şəkildə artıb. Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, ölənlərin sayı 3 433-ə çatıb, yaralananların sayı isə 10 395 nəfəri ötüb. Bu göstəricilər ölkədə humanitar böhranı və sosial gərginliyi artırır, əhalinin təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər yaradır.
Qətər Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman bin Cassim Əl Tani ilə İsveçrə Xarici İşlər Departamentinin rəhbəri İqnatsio Kassis ABŞ və İran arasında vasitəçilik səylərini müzakirə ediblər. Görüşdə Tehran və Vaşinqton arasında aparılan danışıqlar, gərginliyi azaltmağa yönəlmiş səylərin dəstəklənməsi və regional stabilliyin təmin olunması məsələləri əsas müzakirə mövzusu olub.
ABŞ hökuməti Hizbullahı İsrail-Livan atəşkəsinin pozulmasında əsas tərəf kimi görür. Dövlət Katibi Marko Rubio Livan Prezidenti və İsrail Baş naziri ilə danışıqlar apararaq mərhələli atəşkəs planı üzərində çalışıb. ABŞ açıqlayıb ki, İsrailə qarşı hücumları dayandırmayan tərəf Hizbullahdır və bunun arxasında İran dayanır. Bu vəziyyət regional gərginliyi artırır və atəşkəsin davamlılığını təhlükəyə atır.
Körfəzdə hərəkət edən yük gəmisi naməlum raketlə vurularaq ciddi partlayışa səbəb olub. Hadisə İraqın Umm Qəsr limanından 74 kilometr cənub‑şərqdə qeydə alınıb. UKMTO-nun məlumatına görə, ətraf mühitə təsir barədə hələ heç bir məlumat yoxdur. Hadisənin səbəbləri və raketin mənşəyi araşdırılır. Hadisə beynəlxalq ticarət gəmilərinin təhlükəsizliyi və regional gərginlik barədə suallar doğurur.
İsrailin Livana qarşı əməliyyatları beynəlxalq ekspertlər tərəfindən “Böyük İsrail” layihəsi ilə əlaqələndirilir. Professor Məhəmməd Əl-Masri qeyd edir ki, İsrail Livanın cənubunda, Litani çayının cənub ərazilərində və Qazada nəzarəti genişləndirməyi hədəfləyir. Layihə İsrail liderləri tərəfindən dəfələrlə mediada müzakirə olunur və ölkənin strateji planlarının əsas elementini təşkil edir.
Livan Amerikan Universitetinin professoru Cad Melki İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun Livandakı hərbi strategiyasının tıxandığını bildirib. Eskalasiyanın böyük hissəsi Tyre şəhəri, Cənubi Livandakı kəndlər və tarixi obyektlərə yönəlib. Netanyahunun təqdim etdiyi “əsas strateji nailiyyətlər” əslində şişirdilmişdir və Beaufort qalası artıq strateji hərbi mövqe sayılmır. Professor vurğulayıb ki, Netanyahunun hərəkət imkanları məhduddur və əsgərlər müqavimət tərəfindən ciddi hədəf altındadır.
İsrail ordusu Beyrutun cənub ətrafı sakinlərini potensial raket hücumları qarşısında evlərini tərk etməyə çağırıb. Baş nazir Benyamin Netanyahunun göstərişi ilə Dahiyeh bölgəsində terror hədəflərinə hücum planlaşdırılır. Bundan əlavə, İsrail digər doqquz Livan şəhəri üçün məcburi köçürmə hədələri verib. Bu addımlar bölgədə humanitar və təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırıb.
İsrail uzun illərdir ki, Yaxın Şərqin texnologiya və innovasiya mərkəzlərindən biri hesab olunur. Lakin son illərdə ölkədə baş verən siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik prosesləri texnologiya sektoruna da təsirsiz ötüşməyib. Son məlumatlar göstərir ki, İsrail texnologiya sənayesi son on ildən artıq müddətdə ilk dəfə olaraq ciddi struktur dəyişiklikləri və kadr itkisi ilə üz-üzə qalıb.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatını tam təmin etməyə hazır olduqlarını açıqlayıb. Yaponiya Baş naziri ilə telefon danışığı zamanı bu məsələ müzakirə olunub. Pezeşkian ABŞ-ın tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərin əsas problem olduğunu qeyd edib və Yapon gəmilərinin maneəsiz hərəkəti üçün imkan yaradacaqlarını vurğulayıb.
İsrail ordusu Livandan atılan üç raketi vurduğunu açıqlayıb, bu, şimal İsraildə sirenlərin aktivləşdirilməsi ilə müşayiət olunub. Hərbi qüvvələr həmçinin Metula və ətraf ərazilərdə iki şübhəli hava hədəfini müəyyən edib. Bugün şimal İsraildə sirenlər ən azı altı dəfə səsi verib və əhali xəbərdar olunub.
Kərkük şəhərinin Türk Dövlətləri Bələdiyyələr Birliyinə qoşulması ilə bağlı qərarın yaxın vaxtlarda rəsmiləşdirilməsi gözlənilir. Bu addım Kərkükün türk dünyasının müxtəlif şəhərləri ilə əlaqələrinin genişlənməsinə, yerli idarəetmə sahəsində təcrübə mübadiləsinin güclənməsinə və qarşılıqlı əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçməsinə şərait yaradacaq.
Beaufort qalası Cənubi Livanda strateji əhəmiyyətli yüksəklikdə yerləşir və İsrail qüvvələrinin ələ keçirməsi onlara geniş müşahidə və taktiki üstünlük verir. Əməliyyatın məqsədi Hizbullahın mövqelərini zəiflətmək və İsrail sərhədinə yaxın yüksək mövqeləri təmin etməkdir. Qala Nabatiyə şəhəri və ətrafındakı kəndləri, qərbi Bekaa vadisini, işğal altındakı Qolan Təpələrini və şimal Qaliley bölgəsini əhatə edən əhəmiyyətli müşahidə nöqtəsi rolunu oynayır.
Azərbaycan və Özbəkistan energetika nazirləri Bakıda keçirilən “Bakı Enerji Forumu” çərçivəsində enerji sahəsində əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə ediblər. Görüşdə neft və neft-kimya məhsullarının təchizatı üzrə dinamika müsbət qiymətləndirilib, ticarət əməkdaşlığının genişləndirilməsi imkanları və Üstyurt geoloji kəşfiyyat layihəsi nəzərdən keçirilib. Eyni zamanda “Mərkəzi Asiya–Azərbaycan Yaşıl Enerji Dəhlizi” ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Livandakı eskalasiyanın ABŞ ilə İran arasında aparılan nüvə danışıqlarına təsir göstərə biləcəyini bilir. O, Livanın cənubunda Hizbullahın İsrailin şimal bölgələrinə hücumlarını artırdığı bir vaxtda, bu eskalasiyanı daxili auditoriyaya güc nümayişi kimi göstərməyə çalışır. Netanyahu həmçinin şimal İsrail icmalarında sakitliyi bərpa etmək, Hizbullahı silahsızlandırmaq və təhlükəsizliyi təmin etmək vədini yerinə yetirməkdə çətinliklərlə üzləşir. Bu addımlar həmçinin İsrail ordusunun cənub Livanda qarşılaşdığı itkilərə görə tənqidlərdən qorunmaq məqsədini daşıyır.
Ukraynanın Energetika naziri Denis Şmıqal bildirib ki, Ukrayna və Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verə bilər. Azərbaycan müharibə dövründə Ukraynaya 11 enerji yardım paketi təqdim edib, Ukrayna isə enerji infrastrukturunun dayanıqlığını artırmaq üçün bir sıra yeni yanaşmalar hazırlayıb. İlk sınaq tədarükləri Azərbaycan qazının Trans-Balkan marşrutu ilə Avropaya çatdırıla biləcəyini nümayiş etdirib. Bu addımlar Avropa üçün sabit və alternativ enerji mənbələri təmin edir.
Livan Prezidenti Cozef Aun İsrail ilə Hizbullah arasında münaqişənin dayandırılması istiqamətində aparılan danışıqların davam etdiyini açıqlayıb. O bildirib ki, danışıqlar müharibədən daha təhlükəsiz yoldur, lakin problemin qısa müddətdə həll olunacağını gözləmək olmaz. Aunun sözlərinə görə, proses müəyyən gecikmələrlə üzləşsə də, irəliləyiş qeydə alınır. Bu açıqlama İsrailin Livanın cənubuna hücumlarını davam etdirdiyi və Baş nazir Benyamin Netanyahunun Beyrutun cənub ətraflarının hədəfə alınması barədə göstəriş verdiyi bir vaxtda səsləndirilib.
SOCAR, TotalEnergies və XRG şirkətləri yatağın işlənməsinin ikinci mərhələsi üçün konsepsiya üzərində razılığa gəliblər. Bu mərhələyə sualtı hasilat və sonradan quruda nəql daxildir. Quyular təxminən 500 metr dərinlikdə qazılacaq və onların ümumi uzunluğu 7000 metri keçəcək ki, bu da onları Xəzər dənizindəki ən dərin quyular arasında yer alacaq.
Monteneqro Prezidenti Yakov Milatoviç Prezident İlham Əliyevə 28 May – Azərbaycan Respublikasının Müstəqillik Günü münasibətilə səmimi təbrik məktubu göndərib. Məktubda həm ölkələrarası dostluq və əməkdaşlıq münasibətləri, həm də gələcəkdə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişləndirilməsi vurğulanıb. Milatoviç ilin sonunda Azərbaycana rəsmi səfər etməyi səbirsizliklə gözlədiyini də bildirib.
Kamboca Kralı Norodom Sihamoni Prezident İlham Əliyevə Azərbaycan Respublikasının Müstəqillik Günü münasibətilə səmimi təbriklərini çatdırıb. Məktubda cansağlığı, şəxsi rifah və xalqın firavanlığı üçün arzular ifadə olunub. Kral həmçinin Kamboca və Azərbaycan arasında mövcud dostluq və əməkdaşlıq əlaqələrinin gələcəkdə daha da güclənəcəyinə ümidvar olduğunu bildirib.
Şamaxı rayonunun Qızmeydan kəndində “Elləroyuğu” Yaylaq Festivalı keçirilib. Amasiya rayonu Elləroyuğu kənd İcmasının təşkilatçılığı ilə baş tutan festival Qərbi Azərbaycanın zəngin tarixi-mədəni irsinin, xüsusilə Ağbaba-Şörəyel mahalının milli-mənəvi dəyərlərinin yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi məqsədilə təşkil olunub.
Səudiyyə Ərəbistanı bu gün İran tərəfindən Küveytdə ABŞ bazasına edilən hücumu kəskin şəkildə pisləyib. Səudiyyə Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda hücum “təkrarlanan və qəsdən edilən” hərəkət kimi qiymətləndirilib və Küveytin suverenliyinin pozulması, beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin pozulması olaraq səciyyələndirilib.