Xəbər lenti

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində öz adını daşıyan yeni yolun açılışını edib. “Netanyahu yolu” Səlfit bölgəsindəki Ariel yaşayış məntəqəsində yerləşir. Yol İsrail hökumətinin bölgədə yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi planının bir hissəsi kimi təqdim olunur. Planda 12 min yeni mənzilin inşa edilməsi nəzərdə tutulur. İlkin məlumata görə, Ariel yaşayış məntəqəsində əhalinin sayının 100 min nəfərə çatdırılması hədəflənir. Ariel İordan çayının qərb sahilindəki ən böyük İsrail yaşayış məntəqələrindən biridir. İsrail hökuməti son illərdə işğal altındakı ərazilərdə tikinti fəaliyyətini sürətləndirib. Yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi Fələstin–İsrail münaqişəsinin ən mübahisəli məsələlərindən biri olaraq qalır.

BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı Livanda təxminən 860 min məcburi köçkünün öz yaşayış bölgələrinə qayıtdığını bildirib. Buna baxmayaraq, təxminən 360 min nəfər hələ də doğma yaşayış yerlərindən kənarda qalır. Onlardan azı 22 min nəfər kollektiv sığınacaqlarda yaşayır. Digər məcburi köçkünlər qohumlarının yanında və ya sıx məskunlaşmış kirayə mənzillərdə yerləşiblər. BMT Livanın cənubunda İsrailin yeni hava zərbələrinin növbəti köç dalğasına səbəb olduğunu bildirir. Ölkədə təhlükəsizlik vəziyyəti hələ də kövrək olaraq qiymətləndirilir. Livanın cənubunda və Bəqa vadisində hərbi fəaliyyət, hərəkət məhdudiyyətləri və partlamamış sursatlar əhali üçün təhlükə yaradır. BMT yüz minlərlə insanın humanitar yardıma ehtiyacının davam etdiyini vurğulayır.

Ukraynanın sabiq prezidenti Viktor Yuşşenko Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşü barədə paylaşım edib. O, görüşü səmimi və məzmunlu adlandırıb. Görüşdə Ukraynanın Azərbaycandakı səfiri Yuri Qusev də iştirak edib. Yuşşenko Azərbaycanla dostluğunun 1989-cu ildə Naxçıvanda Heydər Əliyevlə tanışlığından başladığını bildirib. O, Prezident İlham Əliyevlə 20 ildən artıqdır davam edən şəxsi dostluq münasibətlərinin olduğunu qeyd edib. Sabiq prezident Azərbaycanla Ukrayna arasında strateji tərəfdaşlığın inkişafını yüksək qiymətləndirib. Yuşşenko Ukraynaya göstərilən humanitar yardıma, ukraynalı uşaqlara qayğıya, ölkəsinin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə göstərilən hörmətə görə Prezident İlham Əliyevə və Azərbaycan xalqına təşəkkür edib. O, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın gələcəkdə də inkişaf edəcəyinə əminliyini bildirib.

Qətər İraq Kürdüstan Regional Hökumətinin başçısı Məsrur Bərzaninin qərargahına pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumu pisləyib. Doha hadisəni İraqın və İraq Kürdüstanının suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib. Hücum zamanı bölgənin təhlükəsizlik və kəşfiyyat qurumunun rəhbərinin qərargahının da hədəfə alındığı bildirilir. Qətər tərəfləri yeni hərbi gərginlikdən çəkinməyə çağırıb. Doha problemlərin dialoq və diplomatiya vasitəsilə həll edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. İraq Kürdüstanının Terrorla Mübarizə Xidmətinə görə, hücumlarda “Hədid-110” tipli iki pilotsuz uçuş aparatından istifadə olunub. Kürdüstanın təhlükəsizlik və kəşfiyyat qurumu aparatların İran ərazisindən buraxıldığını iddia edib. Hücumların bölgədəki siyasi və təhlükəsizlik gərginliyini daha da artıracağı ilə bağlı narahatlıq yaranıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibə dövründə dövlət rəsmilərinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. O, Ramazan ayında baş verən qarşıdurmanı “məcburi müharibə” adlandırıb. Pezeşkian rəsmilərin həmin dövrdə xalqa xidmət göstərmək üçün ciddi səylər göstərdiklərini bildirib. İran prezidenti bu fəaliyyəti “dözümlülük və xalqa xidmətin qızıl səhifəsi” kimi səciyyələndirib. O, fikirlərini ayətullah Cavad Şəhristaniyə ünvanladığı müraciətdə ifadə edib. Pezeşkianın sözlərinə görə, rəsmilər çətin şəraitdə Allaha inam və məsuliyyət hissi ilə fəaliyyət göstəriblər. Prezident həmin səylərin İran xalqının tarixi yaddaşında qalacağını vurğulayıb. Açıqlamanı İranın “Mehr” xəbər agentliyi yayıb.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ABŞ Prezidenti Donald Trampla telefon danışığı aparıb. Liderlər Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə ABŞ arasındakı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər. Tərəflər əlaqələrin qarşılıqlı maraqlar əsasında daha da gücləndirilməsinin yollarını nəzərdən keçiriblər. Telefon danışığında Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələr də müzakirə olunub. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin rəsmi xəbər agentliyi müzakirə edilən regional məsələlərin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Danışıq Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edib. İran və Oman boğazda kommersiya gəmiçiliyinin bərpası üçün razılaşma üzərində işləyirlər. Tramp isə bir gün əvvəl Omanın bu istiqamətdəki fəaliyyətinə görə Maskata qarşı hərbi gücdən istifadə ilə hədələmişdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. O, tərəflər arasında yeni danışıqların da planlaşdırılmadığını bildirib. Tramp ABŞ-nin İrana qarşı dəniz mühasirəsinin tam qüvvədə qaldığını deyib. ABŞ prezidenti Hörmüz boğazının açıq və fəaliyyət göstərdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, boğazdakı minalar çıxarılıb və ya partladılaraq zərərsizləşdirilib. Tramp bir gün əvvəl isə ABŞ-nin İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ilə gizli əlaqə vasitəsilə danışdığını bildirmişdi. İran tərəfi həmin iddianı qəti şəkildə rədd edib. Vaşinqton və Tehranın həm danışıqların, həm də Hörmüz boğazındakı vəziyyətin hazırkı durumu ilə bağlı açıqlamaları bir-birindən fərqlənir.

Livan Silahlı Qüvvələrinin komandanı general Rodolf Heykəl ABŞ nümayəndə heyəti ilə görüşüb. Görüş Yərzədə Livan ordusunun komandanlığında keçirilib. Nümayəndə heyətinə Livan üzrə Amerika İşçi Qrupunun prezidenti və ABŞ-nin keçmiş səfiri Edvard Qabriel rəhbərlik edib. Tərəflər Livanda və bölgədə baş verən son hadisələri müzakirə ediblər. Görüşdə Livan ordusunun üzərinə düşən vəzifələr və qarşılaşdığı çətinliklər də nəzərdən keçirilib. Heykəl ordunun mövcud imkanları daxilində çərçivə sazişindən irəli gələn vəzifələri yerinə yetirməyə davam edəcəyini bildirib. O, İsrail qüvvələrinin hücumlarının və razılaşmaların pozulmasının davam etdiyini vurğulayıb. Görüşdə Livan üzrə Amerika İşçi Qrupunun idarə heyətinin üzvləri də iştirak ediblər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin müharibə yolu ilə İranı təslim olmağa məcbur edə bilmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran təslim olmaq niyyətində deyil. Əraqçi ABŞ-nin indi İranın şərtləri əsasında danışıqlar aparmağa çalışdığını iddia edib. Nazir ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumundakı 14 müddəadan 13-nün İranın xeyrinə olduğunu söyləyib. O, İsraili razılaşmanın həyata keçirilməsinə mane olmaqda ittiham edib. Əraqçi İranın həm hərbi, həm də diplomatik müstəvidə qalib gəldiyini iddia edir. Onun sözlərinə görə, İranın hərbi imkanları Tehranın danışıqlardakı mövqeyini gücləndirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə hazırda İranla heç bir danışığın aparılmadığını bildirib.

Səudiyyə Ərəbistanının dövlət neft şirkəti Hörmüz boğazı daxilindən neft yükləmələrini bərpa edib. Şirkət ötən ay tanker donanmasına hücumlardan sonra bu istiqamətdə satışları bir neçə həftə dayandırmışdı. Avqustun 12-dən 16-dək üç nəhəng tanker Əl-Cüeymə və Ras Tənnurə limanlarından ümumilikdə altı milyon barel xam neft götürüb. Şirkət Asiyadakı neft emalı müəssisələrinə orta və ağır növlü Ərəbistan xam neftini də təklif edib. Bu yüklərin Füceyrə sahillərində tankerdən tankerə köçürülməsi nəzərdə tutulur. Mütəxəssislər ixracın bərpasının ağır xam neft çatışmazlığını azaltmağa kömək edə biləcəyini bildirirlər. Ağır xam neftdən gəmi yanacağı, benzin və dizel yanacağının istehsalında istifadə olunan məhsullar əldə edilir. Şirkət məsələ ilə bağlı əlavə açıqlama verməyib.

ABŞ İsrailin Suriyanın Əbu əz-Zuhur hərbi hava limanına endirdiyi zərbələrdən dərin narahatlıq keçirdiyini açıqlayıb. ABŞ-nin Türkiyədəki səfiri və Suriya ilə İraq üzrə xüsusi prezident nümayəndəsi Tom Barrak hücumları lazımsız gərginlik adlandırıb. O bildirib ki, bu cür hərbi addımlar bölgədə sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət etmir. Barrak Əhməd əş-Şaraa hökumətinin İsrailə qarşı təcavüzkar mövqe tutmadığını vurğulayıb. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Suriya rəhbərliyi İsraillə gərginliyin azaldılmasına üstünlük verdiyini dəfələrlə nümayiş etdirib. Vaşinqton tərəfləri hərbi qarşıdurma əvəzinə dialoqa üstünlük verməyə çağırır. Əbu əz-Zuhur hərbi hava limanına səkkiz hava zərbəsinin endirildiyi, lakin insan itkisinin olmadığı bildirilir. Suriya hücumları suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib, İsrail isə hələlik rəsmi açıqlama verməyib.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun komandir müavini Mustafa İzədi Hörmüz boğazının İran qüvvələrinin nəzarətində olduğunu bildirib. O, qarşı tərəfin hazırda aciz vəziyyətdə olduğunu iddia edib. İzədi İranı zəiflətmək məqsədilə göstərilən səylərin nəticə vermədiyini söyləyib. Onun sözlərinə görə, İran hərbi təzyiqlərə baxmayaraq mövqelərini qoruyub. Açıqlama Hörmüz boğazı ətrafında hərbi və siyasi gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Tehran son günlər diplomatik səylər uğursuz olacağı halda daha sərt addımlar ata biləcəyini bildirib. Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi İranla ABŞ arasındakı qarşıdurmanın əsas mövzularından biri olaraq qalır. Bölgədəki vəziyyət dünya enerji daşımaları baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Suriya İsrailin İdlib vilayətindəki Əbu əz-Zuhur hərbi hava limanına endirdiyi hava zərbələrini kəskin şəkildə pisləyib. Dəməşq hücumu ölkənin suverenliyi və ərazi bütövlüyünün pozulması kimi qiymətləndirib. Suriya Xarici İşlər Nazirliyi hücumların bölgədə təhlükəsizlik və sabitlik üçün ciddi təhlükə yaratdığını bildirib. Nazirlik İsrailin 8 dekabr 2024-cü ildən etibarən Suriya ərazisinə hücumlarını davam etdirdiyini vurğulayıb. Dəməşq həmin müddətdə gərginliyin qarşısının alınması və ölkədə sabitliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində çalışdığını bildirir. Suriya tərəfinə görə, İsrailin hücumları bu səyləri zəiflətməklə bölgəni daha böyük gərginliyə sürükləyə bilər. Əbu əz-Zuhur hərbi hava limanı İdlib vilayətində yerləşir və mühüm hərbi məntəqələrdən biri hesab olunur. İsrail tərəfi son hava zərbələri ilə bağlı hələlik açıqlama verməyib.

Çinin dövlət nəzarətində olan iki böyük gəmiçilik şirkəti Yaxın Şərqin əsas dəniz keçidlərindən istifadəni məhdudlaşdırıb. Şirkətlər iyulun sonlarından tankerlərini Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarından uzaq saxlayırlar. Buna əsas səbəb bölgədə təhlükəsizlik risklərinin artmasıdır. Çin tankerləri neft yüklərini Körfəzdən kənarda, o cümlədən Füceyrə və Oman sahilləri yaxınlığında qəbul etməyə başlayıb. İki şirkətin ümumilikdə 100-dən çox iri neft tankeri var. Onların hər biri təxminən iki milyon barel neft daşıya bilir. Müharibədən əvvəl bu şirkətlər Çinin Yaxın Şərqdən neft idxalının təxminən yarısının daşınmasında iştirak edirdi. Yeni vəziyyət daşınma yollarının uzanmasına və nəqliyyat xərclərinin artmasına səbəb olur.

HƏMAS ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə hazırlanan Qəzza sülh planına sadiq olduğunu açıqlayıb. Hərəkatın sözçüsü Hazim Qasım İsrailin yol xəritəsinə hələ aydın razılıq vermədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, razılaşmanın icrası üçün müəyyən müddətlər və mərhələlər dəqiqləşdirilməlidir. Plan HƏMAS-ın silahlarını təhvil verməsini də nəzərdə tutur. ABŞ nümayəndəsi Cared Kuşner məsələ ilə bağlı Benyamin Netanyahu ilə görüşüb. İsrail isə HƏMAS tərksilah edilmədən Qəzzadan geri çəkilmək niyyətində olmadığını bildirir. Təl-Əviv həmçinin tərksilah prosesi başa çatmadan Qəzzanın yenidən qurulmasına razılıq verməyəcəyini bəyan edir. Tərəflərin mövqeləri arasındakı fərqlər sülh planının həyata keçirilməsini çətinləşdirən əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.

Qətər itkin düşən iranlı hərbi təyyarəçilərlə bağlı İran nümayəndə heyətini Dohaya dəvət etdiyini açıqlayıb. Tehran isə bu dəvətə hələ cavab verməyib. İran üç hərbi təyyarəçisinin Qətərdə saxlanıldığını iddia edir. Qətər bu iddiaları qəti şəkildə rədd edir və ölkədə heç bir iranlı təyyarəçinin saxlanılmadığını bildirir. Hadisə mart ayında İran hərbi təyyarələrinin Qətərin hava məkanına daxil olmasından sonra baş verib. Qətərin axtarış-xilasetmə dəstələri təyyarəçilərdən birinin cəsədini tapıb və cəsəd İran tərəfinə qaytarılıb. Doha İran mütəxəssislərinin aparılmış axtarış əməliyyatlarının təfərrüatlarını yerində araşdırmasına hazır olduğunu bildirir. Tərəflərin digər üç təyyarəçinin taleyi ilə bağlı mövqeləri isə bir-birindən kəskin şəkildə fərqlənir.

Qətər İranla ABŞ arasında danışıqların bərpasının Hörmüz boğazındakı vəziyyətdən asılı olduğunu bildirib. Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Məcid Məhəmməd əl-Ənsari İran və Oman arasında gözlənilən razılaşmanın mühüm əhəmiyyət daşıdığını deyib. Hazırda Tehran və Maskat Hörmüz boğazından keçidlə bağlı müzakirələr aparır. Tərəflərin gəmiçilik üçün nəzərdə tutulan keçid istiqaməti üzrə irəliləyiş əldə etdiyi bildirilir. Qətər hesab edir ki, bu məsələnin həlli ABŞ və İran arasında danışıqların yenidən başlanmasına şərait yarada bilər. Vaşinqtonla Tehran arasında danışıqlar müharibənin dayandırılmasına yönəlib. Qətər münaqişənin hərbi deyil, diplomatik vasitələrlə həllinə çağırır. İran–Oman razılaşmasının nəticəsi buna görə bölgədəki vasitəçilik səylərinin növbəti mərhələsi üçün mühüm hesab olunur.

Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyəti Qəzzadan növbəti tibbi təxliyədə iştirak etdiyini bildirib. Rəfah sərhəd-keçid məntəqəsi vasitəsilə ümumilikdə 71 nəfər təxliyə olunub. Onların 32-si xəstə, 39-u isə müşayiətçi olub. Təxliyə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə əlaqələndirilmiş şəkildə həyata keçirilib. Əsas məqsəd Qəzzada zəruri müalicəni ala bilməyən xəstələrin bölgədən kənardakı tibb müəssisələrinə çatdırılmasıdır. Qəzzanın səhiyyə sistemi hərbi əməliyyatlar nəticəsində ciddi çətinliklərlə üzləşib. Bir çox xəstənin ixtisaslaşmış tibbi yardım üçün Qəzzadan çıxarılmasına ehtiyac var. Rəfah keçidi xəstələrin bölgədən çıxarılmasında əsas istiqamətlərdən biri olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp özünün “Truth Social” sosial şəbəkəsindəki rəsmi hesabında strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının xəritəsini paylaşıb. Bu paylaşım Trampın Nyu-Yorkda keçirilən tədbirdə Vaşinqtonun boğaz üzərində tam nəzarət yaratması və buranı ABŞ ərazisi elan edəcəyi barədə bəyanatlarından sonra reallaşıb. İran tərəfi isə bu iddiaları qətiyyətlə rədd edərək, Hörmüz boğazının yalnız İrana məxsus olduğunu və bu tür bəyanatların hüquqi əsası olmadığını bildirib.

Pakistan Ali Məhkəməsi keçmiş baş nazir İmran Xanın səhhəti ilə bağlı narahatlıqlar fonunda onun həbsxanadan xəstəxanaya köçürülməsinə qərar verib. Qərar Xanın ailəsi və Pakistan Ədalət Hərəkatı Partiyasının müraciətlərindən sonra qəbul edilib. Partiyanın sözçüsü Zülfiqar Buxari bildirib ki, Xanın xəstəxanada həkimlərin səhhətindən tam əmin olacağı müddətədək qalması vacibdir.

Kriptovalyuta vasitəçiliyi ilə məşğul olan "Bits of Gold" şirkəti məlumatların təhlili üzrə xarici şəbəkəyə edilən kiberhücum nəticəsində təxminən 200 min müştərisinin fərdi məlumatlarının hakerlər tərəfindən oğurlandığını açıqlayıb. Baş ofisi Təl-Əvivdə yerləşən şirkətin bildirdiyinə görə, haker müştərilərin adlarına, milli şəxsiyyət vəsiqəsi nömrələrinə, e-poçt ünvanlarına, telefon nömrələrinə, IP ünvanlarına, habelə bank hesabı təfərrüatlarına və açıq cüzdan ünvanlarına icazəsiz giriş əldə edə bilib.

Bu təşəbbüs İraqın səmt qazının məşəllərdə yandırılmasının qarşısını almaq, qaz təminatında özünütəminat səviyyəsinə çatmaq və ölkənin elektrik şəbəkəsini dəstəkləmək üçün elektrik stansiyalarını yanacaqla təmin etmək istiqamətindəki ümumi səylərinin mühüm mərhələsidir.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ölkəmizdə müsbət investisiya mühitinin yaradıldığını bildirib və Azərbaycanla Britaniya şirkətləri arasında böyük qarşılıqlı marağın olduğunu vurğulayıb. Bu barədə dövlət başçısı avqustun 18-də Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Azərbaycana yeni təyin olunmuş fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Dankan Normanı qəbul edərkən bildirib