BAKI, VOA
19 Avqust tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:
1576 – Polşada Stefan Batori kral seçilib.
1601 – Holland dənizçiləri İndoneziyada ilk ticarət məntəqəsini qurub.
1745 – Şotlandiyada “Jakobit üsyanı” başladı. Şotland taxtı iddiaçısı Charles Edward Stuart tərəfdarları ilə birlikdə üsyana qalxdı.
1782 – ABŞ Konqresi Ağ baş qartal təsvirini ölkənin rəsmi gerbi olaraq qəbul etdi.
1812 – 1812-ci il müharibəsi: ABŞ donanmasının “USS Constitution” gəmisi Britaniyanın “HMS Guerriere” gəmisini məğlub etdi.
1848 – ABŞ-da “Qadınların hüquqları konqresi” Nyu-Yorkda toplandı, qadınların seçki hüququnun tanınması müzakirə olundu.
1919 – Əfqanıstan Britaniya İmperiyasından tam müstəqilliyini elan etdi.
1934 – Almaniyada referendum keçirildi: Adolf Hitler reyxin kansleri və prezidenti səlahiyyətlərini birləşdirərək “Führer” oldu.
1942 – II Dünya Müharibəsi: Almaniyanın Stalinqrad əməliyyatı başladı.
1953 – İran: ABŞ və Böyük Britaniyanın dəstəklədiyi çevriliş nəticəsində baş nazir Məhəmməd Musəddiq devrildi, şah Məhəmməd Rza Pəhləvi hakimiyyətə qayıtdı.
1960 – Sovet İttifaqı tərəfindən buraxılan Sputnik-5 peyki kosmosa göndərildi; gəmidə iki it, siçovullar və bitkilər var idi.
1975 – ABŞ Konqresi Türkiyəyə tətbiq olunan silah embarqosunu yumşaldıb.
1988 – İran-İraq müharibəsi BMT vasitəsilə atəşkəs razılaşması ilə başa çatıb.
1989 – Polşada kommunist rejimindən sonra ilk qeyri-kommunist hökumət fəaliyyətə başladı (Tadeusz Mazowiecki baş nazir oldu).
1990 – BMT İraqın Küveyti işğalına görə sanksiyalar tətbiq edib.
1991 – SSRİ-də QKÇP çevrilişi cəhdinə başlanıldı. Qorbaçov Krımda ev dustaqlığına alındı, Boris Yeltsin çevrilişə qarşı müqavimət göstərdi.
1992 – Bosniya müharibəsində Sarayevo şəhəri üzərində bombardmanlar güclənib.
1993 – Rusiya parlamenti ilə prezident arasında siyasi böhran kəskinləşib.
1994 – Çeçenistanda separatçılar müstəqillik elanını gücləndirib.
1995 – ABŞ aviasiyası Bosniya serblərinə qarşı zərbələr endirib.
1996 – Taliban Əfqanıstanın geniş ərazilərinə nəzarəti ələ keçirib.
1997 – Gürcüstan-Abxaziya münaqişəsində sülh sazişi imzalanıb.
1998 – Rusiya iqtisadi böhrana uğrayıb, rubl devalvasiya olunub.
1999 – Türkiyənin İzmit vilayətində baş verən zəlzələdə 18 min 373 nəfər həlak olub.
2000 – Kursk atom sualtı qayığının faciəsindən sonra Rusiyada matəm elan edilib.
2001 – Makedoniyada Ohrid sülh razılaşması imzalanıb.
2002 – Moskva yaxınlığında “Tuşino terror aktı” törədilib.
2003 – Bağdadda BMT-nin qərargahına hücum edildi; nümayəndə Sergio Vieira de Mello daxil olmaqla 22 nəfər öldü.
2004 – Afina Olimpiadası davam edib.
2005 – İsrail Qəzza zolağından geri çəkilməni başa vurub.
2006 – Şimali Koreya raket sınaqlarını davam etdirib.
2007 – İraq parlamentində yeni konstitusiya ilə bağlı müzakirələr aparılıb.
2008 – Gürcüstan-Rusiya müharibəsindən sonra qoşunların çıxarılması barədə razılaşma əldə edilib.
2009 – Əfqanıstanda prezident seçkilərinin birinci turu keçirilib.
2010 – Pakistan daşqınları nəticəsində BMT bu təbiət hadisəsini “insanlıq böhranı” adlandırdı.
2011 – Liviyada Tripoli üsyançıların nəzarətinə keçib.
2012 – Suriya vətəndaş müharibəsində Dəməşq yaxınlığında ağır döyüşlər olub.
2013 – Misirdə hərbi hakimiyyətə qarşı etirazlar güclənib.
2014 – Ukraynanın Donbas bölgəsində İlovaysk döyüşü başlayıb.
2015 – Bağdadda terror aktı törədilib.
2016 – Türkiyənin Qaziantep şəhərində terror partlayışı baş verib.
2017 – Barselonada hücumun təşkilatçıları yaxalanıb.
2018 – Venesuelada iqtisadi böhran dərinləşib.
2019 – Sudanda mülki və hərbi qüvvələr arasında keçid hökuməti barədə razılıq əldə olundu.
2020 – Belarusda Lukaşenkoya qarşı etirazlar davam edib.
2021 – Əfqanıstan: ABŞ qoşunlarının çıxarılmasından sonra Taliban Kabilə daxil oldu; prezident Əşrəf Qəni ölkəni tərk etdi.
2022 – Zaporojye AES ətrafında vəziyyət kəskinləşib.
2023 – Hindistan kosmik missiyası Çandrayaan-3 Ayın cənub qütbünə eniş etməyə hazırlandı; uğurlu eniş 23 avqustda gerçəkləşdi.
2024 – Avropa İttifaqında 19 avqustda enerji böhranı ilə bağlı yeni fövqəladə tədbirlər paketi qəbul olundu.