Xəbər lenti

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Minab məktəbinə hücumun qurbanlarına həsr edilmiş rəsm sərgisini ziyarət edib. Sərgi Tehranda təşkil olunub. Əraqçi hücumda həyatını itirən şagirdlərin İran xalqı üçün qəhrəmanlıq rəmzinə çevrildiyini bildirib. O, iranlıların baş verənləri heç vaxt unutmayacağını və bağışlamayacağını vurğulayıb. Nazir sərgidəki rəsmlərin faciənin miqyasını əks etdirdiyini bildirib. Əraqçi hücumla bağlı məsələnin gündəmdə saxlanılacağını qeyd edib. O, sərginin başqa ölkələrdə də nümayiş etdirilməsinə ümid etdiyini söyləyib. İran fevralda baş vermiş Minab məktəbi hücumuna görə ABŞ-ni məsuliyyət daşımaqda ittiham edir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 30 Avqust – Zəfər Bayramının 104-cü ildönümü münasibətilə müraciət yayıb. O, Türkiyə vətəndaşlarını, Şimali Kipr türk xalqını və xaricdə yaşayan türkiyəliləri bayram münasibətilə təbrik edib. Ərdoğan Böyük Zəfərin Türkiyə Cümhuriyyətinin yaradılmasına gedən yolu açdığını vurğulayıb. Prezident 104 il əvvəl nümayiş etdirilən əzm və qətiyyətin bu gün də Türkiyənin əsas güc mənbələrindən biri olduğunu bildirib. O, Türkiyənin energetika, müdafiə sənayesi, elm, texnologiya və xarici siyasət sahələrində inkişafını davam etdirdiyini qeyd edib. Ərdoğan ölkəsinin haqqın, hüququn, ədalətin, sülhün və sabitliyin tərəfində dayanacağını bildirib. Türkiyə Prezidenti birlik və həmrəylik şəraitində “Türkiyə Yüzili”nin qurulmasının davam etdiriləcəyini vurğulayıb. O, Mustafa Kamal Atatürkü və silahdaşlarını ehtiramla yad edib, şəhidlərə rəhmət, qazilərə isə minnətdarlıq ifadə edib.

Ağ Ev ABŞ ilə İran arasında hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli yaxın dövr üçün danışıqların planlaşdırılmadığını da bildirib. Vaşinqton Tehranla hər hansı müzakirədə iştirak etmədiyini vurğulayır. Kelli Hörmüz boğazının açıq olduğunu da bildirib. ABŞ tərəfi strateji su yolunun minalardan tamamilə təmizləndiyini iddia edir. Açıqlama bölgədə gərginliyin azaldılması üçün diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrdə verilib. Qətər və digər bölgə dövlətləri İranla təmaslarını davam etdirsələr də, Vaşinqton birbaşa danışıqlara başlamayıb. ABŞ-İran danışıqlarının nə vaxt bərpa oluna biləcəyi hələlik məlum deyil.

Ağ Ev ABŞ-nin İrana qarşı dəniz mühasirəsinin tam qüvvəsi ilə davam etdiyini bildirib. Açıqlamanı Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli verib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton İrana qarşı iqtisadi təzyiq tədbirlərini də davam etdirir. ABŞ bu tədbirləri “İqtisadi Təcrid Əməliyyatı” adlandırır. Əməliyyat İran hakimiyyətinin xarici iqtisadi əlaqələrini məhdudlaşdırmağa yönəlib. Vaşinqton İranın maliyyə və ticarət imkanlarına təzyiqi artırmağa çalışır. ABŞ son günlər İranla əlaqəli şəxslər və şirkətlərə qarşı yeni sanksiyalar da tətbiq edib. Ağ Evin açıqlaması İrana qarşı dəniz və iqtisadi təzyiq siyasətinin davam edəcəyini göstərir.

İran müharibəsi Körfəz ölkələrini yeni təhlükəsizlik modelləri axtarmağa sövq edib. Mühənnəd Səllum ABŞ hərbi bazalarına əsaslanan mövcud təhlükəsizlik sisteminin müharibə şəraitində gözlənilən nəticəni vermədiyini bildirib. Bölgə dövlətləri bunun fonunda ikitərəfli və çoxtərəfli müdafiə əlaqələrini genişləndirməyə başlayıblar. Qətərin NATO və Türkiyə ilə, Küveytin isə Pakistanla əməkdaşlığı buna nümunə göstərilir. Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında üçtərəfli razılaşmanın olduğu da bildirilir. Bununla belə, yeni təhlükəsizlik modellərinin real böhran şəraitində səmərəliliyi hələ sınaqdan keçirilməyib. Müharibənin iqtisadi təsirləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Bəhreyn və Qətərdə daha çox hiss olunub. Son hadisələr Körfəz dövlətlərinin təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməsini sürətləndirir.

Polşanın Azərbaycandakı səfiri Pavel Radomski Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb. Səfirə Polşanın ictimai yayım qurumunda Azərbaycan əleyhinə yayımlanan süjetlə bağlı etiraz notası təqdim edilib. Azərbaycan tərəfi süjetdə dövlətə və ölkə rəhbərliyinə qarşı qərəzli və qeyri-obyektiv iddiaların yer aldığını bildirib. Veriliş aparıcısının davranışı da təxribat xarakterli kimi qiymətləndirilib. Xarici İşlər Nazirliyi belə bir yayımın Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinin davam etdiyi dövrdə suallar doğurduğunu qeyd edib. Polşa hökuməti tərəfindən maliyyələşdirilən yayım qurumunun mövqeyi ikitərəfli tərəfdaşlıq ruhuna zidd hesab olunub. Nazirlik bunun Azərbaycan-Polşa münasibətlərinə zərər vurmaq imkanına malik olduğunu vurğulayıb. Polşa tərəfi Azərbaycan əleyhinə belə məlumat kampaniyalarının dayandırılması üçün təsirli tədbirlər görməyə çağırılıb.

Kanadanın 2026–2027-ci maliyyə ilinin ilk üç ayı üzrə büdcə kəsiri 370 milyon Kanada dollarına düşüb. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 6,28 milyard Kanada dolları idi. Dövlət gəlirləri hesabat dövründə 9,8 faiz artıb. Artımda fiziki şəxslərdən və şirkətlərdən toplanan gəlir vergiləri mühüm rol oynayıb. Dövlət proqramları üzrə xərclər 4,3 faiz yüksəlib. Dövlət borcuna xidmət xərclərində isə 6,1 faizlik artım qeydə alınıb. Kanada iyun ayında 989 milyon Kanada dolları həcmində büdcə artıqlığı əldə edib. Ümumi göstəricilər ölkənin büdcə kəsirinin ötən illə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını göstərir.

Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç Ratko Mladiçin ölümü ilə bağlı BMT-nin müharibə cinayətləri üzrə məhkəmə qurumunu tənqid edib. Mladiç 83 yaşında Haaqadakı saxlanma mərkəzində vəfat edib. O, Bosniya müharibəsi zamanı törədilmiş soyqırımı, insanlıq əleyhinə cinayətlər və müharibə cinayətlərinə görə ömürlük həbs cəzası çəkirdi. Mladiç ötən ay səhhəti ilə əlaqədar Serbiyaya buraxılması üçün müraciət etmişdi. Məhkəmə onun müraciətini rədd etmişdi. Vuçiç Mladiçin Serbiyada ölməsinə icazə verilməməsini “qeyri-sivil davranış” adlandırıb. Serbiya Prezidenti ailəsinin istəyi olacağı təqdirdə Mladiçin Serbiyada dəfninin təşkilinə kömək ediləcəyini bildirib. Belqrad hazırda onun nəşinin Serbiyaya qaytarılıb-qaytarılacağı barədə Haaqadan məlumat gözləyir.

İsrail qüvvələri Suriyanın Qüneytrə vilayətinin Tərəncə kəndinə daxil olub. Hərbçilər kənddə yerləşən yaşayış evlərindən birində axtarış aparıblar. Basqının İsrail qüvvələrinin bölgəyə daxil olması zamanı həyata keçirildiyi bildirilir. Əməliyyatın nəticələri barədə əlavə məlumat açıqlanmayıb. Hadisə İsrailin Suriyanın cənubundakı hərbi fəaliyyətlərinin davam etdiyi bir dövrdə baş verib. Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şaraa isə Dəməşqin İsraillə təhlükəsizlik sazişinin əldə olunması istiqamətində çalışdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, belə bir razılaşma gələcəkdə hərtərəfli sülhə yol aça bilər. Əş-Şaraa eyni zamanda Suriyanın işğal altındakı Colan yüksəkliklərinə hüququndan imtina etməyəcəyini vurğulayıb.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranla əlaqəli daha iki sanksiya qərarı açıqlayıb. Məhdudiyyətlər bir fiziki şəxs və Honkonqda yerləşən bir şirkəti əhatə edir. ABŞ tərəfi sanksiyaya məruz qalan şəxsin İranın “Bank Melli” bankı ilə əlaqəli olduğunu bildirir. Honkonq şirkətinin İranla əlaqələrinin təfərrüatları isə təqdim olunan məlumatda açıqlanmayıb. Yeni qərar Vaşinqtonun İrana iqtisadi təzyiqi artırdığı bir dövrə təsadüf edir. ABŞ əsas diqqəti İranın beynəlxalq maliyyə əlaqələrinin məhdudlaşdırılmasına yönəldir. Maliyyə naziri Skott Bessent həftənin əvvəlində İranın dünya üzrə maliyyə əlaqələrinə qarşı geniş iqtisadi təzyiq barədə xəbərdarlıq etmişdi. Son sanksiyalar bu siyasətin davam etdirildiyini göstərir.

İsrail ordusu Qəzza şəhərində iki ayrı hücum nəticəsində iki fələstinli komandirin öldürüldüyünü açıqlayıb. İbrahim Nəbil İbrahim Bassın Əş-Şati qaçqın düşərgəsində öldürüldüyü bildirilir. İsrail tərəfi onun HƏMAS-ın hərbi qanadının komandiri olduğunu iddia edir. Həmdi Əhməd Həmid Xəlilin isə əs-Səbrə bölgəsində öldürüldüyü açıqlanıb. İsrail ordusu onu Fələstin İslami Cihadının müşahidə bölüyünün komandiri kimi təqdim edib. Hər iki şəxsin son dövrlərdə İsrail qüvvələrinə və mülki şəxslərə qarşı hücumların hazırlanmasında iştirak etdiyi iddia olunur. İsrail ordusu onların silahlı qrupların imkanlarını yenidən gücləndirməyə çalışdıqlarını da bildirib. Lakin bu iddiaları təsdiqləyən sübutlar təqdim edilməyib və məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

İsrail ordusu Qəzza şəhərinin cənub-şərqində genişmiqyaslı söküntü əməliyyatları həyata keçirir. Əməliyyatların İsrail qüvvələrinin nəzarətində olan ərazilərdə aparıldığı bildirilir. Dağıdılan tikililərin sayı və təyinatı barədə hələlik ətraflı məlumat yoxdur. Eyni zamanda Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrində İsrail hücumları davam edir. Xan Yunisin şimalında pilotsuz uçuş aparatının zərbəsi nəticəsində eyni ailənin üç üzvü həlak olub. Deyr əl-Bələhin şərqində isə bir fələstinli İsrail qüvvələrinin açdığı atəş nəticəsində ağır yaralanıb. Hadisələr Qəzza zolağında təhlükəsizlik vəziyyətinin gərgin olaraq qaldığını göstərir. Qəzza şəhərinin cənub-şərqində aparılan söküntülərin miqyası ilə bağlı əlavə məlumatların açıqlanacağı gözlənilir.

Pakistan və Küveyt hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi məqsədilə yeni müdafiə sazişi imzalayıblar. “Protokol Sazişi-2026” Ravalpindidə iki ölkənin müdafiə nazirləri tərəfindən imzalanıb. Razılaşma 2023-cü ildən mövcud olan hərbi əməkdaşlıq çərçivəsini daha da genişləndirir. Pakistan Küveyt hərbçilərinin hazırlanmasına kömək edəcək. İslamabad Küveytin müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi və sərhədlərin idarə olunması sahəsində də dəstək göstərəcək. Yeni sənəd 2023-cü ilin iyununda imzalanmış əsas razılaşmaya söykənir. Həmin razılaşma Küveyt tərəfindən ötən ay rəsmi şəkildə təsdiqlənib. Bununla belə, yeni müdafiə əməkdaşlığının Pakistan üçün konkret iqtisadi və strateji qarşılığının nədən ibarət olacağı hələ aydın deyil.

Qəzza zolağının yenidən qurulması üçün 7 milyard dollar maliyyə vəsaitinin ayrılacağı vəd edilib. Nikolay Mladenov Milli Komitənin yaxın zamanda bölgədə vəzifələrinin icrasına başlayacağına ümid etdiyini bildirib. O, Qətər, Misir və Türkiyənin HƏMAS ilə razılaşmanın irəlilədilməsində mühüm rol oynadığını qeyd edib. Bu ölkələrin diplomatik səylərinin razılaşmanın inkişafına töhfə verdiyi vurğulanıb. Mladenov Qəzzaya daxil olan humanitar yardımın artırılması istiqamətində də danışıqların aparıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrail tərəfi ilə bu məsələ üzrə müzakirələr müsbət istiqamətdə irəliləyir. 7 milyard dolların hansı ölkələr və qurumlar tərəfindən ayrılacağı barədə təfərrüat açıqlanmayıb. Vəsaitin Qəzzanın yenidən qurulmasında hansı sahələrə yönəldiləcəyi də hələlik məlum deyil.

Livanlı mənbə İsrailin oktyabrda keçiriləcək seçkilərə görə Livanla danışıqları uzatmağa çalışdığını bildirib. Mənbə İsrailin bəzi hərbi tədbirlərin uğursuzluğuna dair açıqlamalarını vaxt qazanmaq cəhdi kimi qiymətləndirib. Livan tərəfinin Əli Tahir yüksəkliklərini döyüşlərdən kənarda saxlamaq səylərinin nəticə vermədiyi qeyd olunub. Hazırkı hərbi göstəricilərin qarşıdurmanın Əli Tahirdən daha geniş əraziyə yayılacağına işarə etmədiyi bildirilir. Mənbə Livan ordusunun fəaliyyətsizliyi ilə bağlı iddiaları rədd edərək ölkə daxilində qan tökülməsinin qarşısının alınmasının əsas məqsədlərdən biri olduğunu deyib. İsrailin Livanın cənubunda beynəlxalq qüvvələr əvəzinə Livan ordusu ilə birbaşa əlaqə yaratmaq istədiyi iddia olunur. Livan hökumətinin Hizbullaha məsləhətləşmələr üçün müraciət etdiyi, lakin cavab almadığı bildirilir. Mənbənin fikrincə, Hizbullahın güc yolu ilə və qısa müddətdə tərksilah edilməsinin mümkün olmadığı barədə beynəlxalq səviyyədə ümumi yanaşma mövcuddur.

Bölgə dövlətləri İran müharibəsinin dayandırılması üçün əsas çıxış yolunu danışıqlarda görürlər. Rəşid əl-Mühənnədi müharibənin Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrin iqtisadiyyatına təsir etdiyini bildirib. Bununla belə, Körfəz dövlətlərinin böhranlara qarşı əhəmiyyətli maliyyə ehtiyatlarına malik olduğu qeyd olunur. Qətərin Hörmüz boğazının bağlanması və hərbi hücumlar kimi mümkün vəziyyətlərə əvvəlcədən hazırlaşdığı bildirilir. Əl-Mühənnədi bölgə ölkələrinin əsas mövqeyinin tərəfləri danışıqlar masasına qaytarmaq olduğunu vurğulayıb. O, Hörmüz boğazının mümkün qədər tez açılmasının vacibliyini qeyd edib. Körfəzin dünya üzrə gübrə tədarükünün təxminən 20 faizini təmin etməsi müharibənin qlobal təsirlərini artırır. Mütəxəssis hesab edir ki, döyüş meydanı heç bir tərəfə üstünlük qazandırmadığından ən məqbul yol diplomatik danışıqlardır.

Şotlandiyada “Palestine Action” hərəkatının yeddi fəalının işi məhkəməyə çıxarılır. Onlar Donald Trampa məxsus Törnböri qolf meydançasına boya ilə ziyan vurmaqda ittiham olunurlar. Fəallar mart ayında Qəzza ilə bağlı keçirilən etiraz aksiyasından sonra saxlanılıblar. İş üzrə ilk məhkəmə iclasının bazar ertəsi Qlazqoda keçirilməsi nəzərdə tutulur. “Defend Our Juries” qrupu fəalların terrorçuluq qanunvericiliyi əsasında cəzalandırılması cəhdini tənqid edir. Təşkilat ABŞ-nin “Palestine Action” hərəkatına qarşı qərarının siyasi səbəblərlə bağlı olduğunu iddia edir. Qrup məsələni etiraz hüququ, demokratiya və qanunun aliliyi baxımından qiymətləndirir. Məhkəmə prosesi terrorçuluqla mübarizə qanunlarının etirazçılara tətbiqi ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirə bilər.

28 avqust 2026-cı il tarixində Özbəkistan Respublikasına işgüzar səfəri çərçivəsində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti, professor Aktotı Raimkulova Özbəkistan Milli İnformasiya Agentliyinin (UZA) Baş direktoru cənab Abdusaid Kuçimov ilə görüşüb. Görüş zamanı tərəflər Fond ilə Özbəkistan Milli İnformasiya Agentliyi arasında əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə edərək, türk xalqlarının maddi və qeyri-maddi mədəni irsinin qorunması, öyrənilməsi və təbliğinə yönəlmiş beynəlxalq mədəni-humanitar layihə və təşəbbüslərin informasiya dəstəyinə xüsusi diqqət yetiriblər.

İsveç Finlandiyanın müraciətindən sonra bu ölkəyə “Gripen” qırıcı təyyarələri və hərbi gəmilər göndərəcək. İsveç qüvvələrinin Finlandiya-Rusiya sərhədi boyunca riskli hesab edilən ərazilərdə patrul fəaliyyətinə cəlb olunacağı bildirilir. Qırıcı təyyarələr və hərbi gəmilərin Finlandiya-Rusiya sərhədi boyunca təhlükəli hesab edilən ərazilərdə patrul fəaliyyəti həyata keçirəcəyi bildirilir.

Səudiyyə Ərəbistanında yeni tədris ilinin başlaması ilə əlaqədar təhsillə bağlı xərclərin iki dəfədən çox artması fonunda 22 avqustda başa çatan həftə ərzində ümumi istehlak xərcləri 3.8 milyard dollar səviyyəsində qərarlaşıb. Səudiyyə Ərəbistanı Mərkəzi Bankının (SAMA) rəsmi məlumatlarına görə, qeyd olunan həftədə POS terminallar vasitəsilə həyata keçirilən əməliyyatların ümumi dəyəri əvvəlki həftə ilə müqayisədə cüzi (0.1 faiz) azalaraq 14.17 milyard Səudiyyə riyalı (3.78 milyard dollar) təşkil edib; əməliyyatların sayı isə 4.9 faiz azalaraq 237.35 milyona düşüb.

Dövlətlər, xüsusilə də böyük dövlətlər bir-birinə etimadını itirib və bu da BMT-nin, onun institutlarının fəaliyyətinə mənfi təsir göstərir. Qazaxıstan KİV-ə görə, bunu Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Kurultayın (təkpalatalı parlamentin - red) açılış sessiyasında etdiyi çıxışda bildirib.

Azərbaycan musiqi tarixinin bənzərsiz sədası, milli muğam və estrada sənətinin kəsişməsində bir məktəb yaratmış Şövkət Ələkbərova yalnız bir ifaçı deyil, bütöv bir millətin musiqi yaddaşı, ruhunun səsidir. Onun səsindəki məxməri liriklik, intonasiya təmizliyi, dərin fəlsəfi kədər və eyni zamanda sarsılmaz xalq ruhu onu Şərq vokal sənətinin ən uca zirvələrinə yerləşdirir.