Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Özbəkistana dövlət səfərindən görüntülər yayımlanıb. Paylaşım avqustun 23-24-də baş tutan dövlət səfərinə həsr olunub. Görüntülərdə səfərin müxtəlif məqamları əks olunub. Prezident İlham Əliyev Özbəkistanda bir sıra görüş və tədbirlərdə iştirak edib. Dövlət səfəri avqustun 24-də başa çatıb. Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Buxaradan yola düşüblər. Onları Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva yola salıblar. Səfər Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyıb.

ABŞ İrana qarşı yeni genişmiqyaslı sanksiyalar paketini elan edib. Tədbirləri maliyyə naziri Skott Bessent mətbuat konfransında açıqlayıb. Vaşinqton İranın dünya üzrə maliyyə əlaqələrini məhdudlaşdırmağı qarşısına məqsəd qoyub. Yeni tədbirlər rəqəmsal aktivlər, texnologiya, qızıl, aviasiya və gəmiçilik sahələrini əhatə edir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi 60-a yaxın qurum, şəxs və gəmini sanksiya siyahısına daxil edib. Bessent İranla iqtisadi əməkdaşlığı davam etdirən xarici tərəflərə də xəbərdarlıq edib. O, İranla istənilən iqtisadi əlaqənin ABŞ-nin sərt tədbirləri ilə nəticələnə biləcəyini bildirib. Yeni paket Tehranın beynəlxalq iqtisadi və maliyyə əlaqələrinin daha geniş şəkildə məhdudlaşdırılmasına yönəlib.

ABŞ İranla əlaqəli maliyyə əməliyyatlarına qarşı yeni tədbirlər görəcəyini açıqlayıb. Maliyyə naziri Skott Bessent İran üçün çirkli pulların yuyulmasına yardım edən qurumları xəbərdar edib. Belə qurumların ABŞ dolları sistemindən çıxarılacağı bildirilib. Tədbirlər xarici bank və şirkətləri də əhatə edə bilər. Vaşinqton bununla İranın beynəlxalq maliyyə imkanlarını məhdudlaşdırmağa çalışır. Dollar sisteminə çıxışın itirilməsi hədəfə alınan qurumlar üçün ciddi maliyyə nəticələri yarada bilər. Bessent daha əvvəl İranın xarici iqtisadi əlaqələrinin kəsilməsinin ABŞ-nin əsas məqsədlərindən olduğunu bildirib. Məhdudiyyətlərin tətbiq ediləcəyi qurumların tam siyahısı hələlik açıqlanmayıb.

Məhəmməd Bağır Qalibaf ABŞ-nin İranın xarici ticarət əlaqələrini məhdudlaşdırmaq imkanlarının zəiflədiyini iddia edib. İran parlamentinin sədri açıqlamasını “X” hesabında yayıb. O, ABŞ-nin İranın digər ölkələrlə münasibətlərinə yeni məhdudiyyətlər tətbiq etmək üçün əlverişli iqtisadi vəziyyətdə olmadığını bildirib. Qalibafın sözlərinə görə, İranın ticarət tərəfdaşları Vaşinqtonun bəyanatlarını nəzərə almadıqlarını göstəriblər. Açıqlama ABŞ-nin İrana qarşı yeni sanksiyalar elan etməsi ərəfəsində verilib. Vaşinqton Tehranla iqtisadi əməkdaşlığı davam etdirən xarici tərəfləri də məhdudiyyətlərlə hədələyir. İran isə ABŞ-nin bu təzyiq siyasətinin təsir imkanlarını itirdiyini iddia edir. Yeni sanksiyaların İranın əsas ticarət tərəfdaşlarının mövqeyinə necə təsir edəcəyi əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.

ABŞ İrana qarşı yeni və genişmiqyaslı iqtisadi sanksiyalar tətbiq etməyə başlayıb. Maliyyə naziri Skott Bessent tədbirləri “misilsiz” adlandırıb. Vaşinqtonun məqsədi İranın xarici iqtisadi əlaqələrini maksimum dərəcədə məhdudlaşdırmaqdır. Bessent İranı dəstəkləyən bütün “iqtisadi həyat xətlərinin” kəsiləcəyini bildirib. Xarici ölkələrə İranla müəyyən maliyyə fəaliyyətlərini dayandırmaq üçün məhdud müddət veriləcək. İran banklarının xaricdəki şöbələrinin bağlanması da tələb olunan tədbirlər sırasındadır. Bessent İranla iqtisadi əməkdaşlığı davam etdirən tərəfləri ABŞ-nin sərt tədbirləri ilə üzləşəcəkləri barədə xəbərdar edib. Yeni siyasət İranla əməkdaşlıq edən üçüncü ölkələr, şirkətlər və maliyyə qurumları üçün də ciddi nəticələr yarada bilər.

Donald Tramp ABŞ-nin İran da daxil olmaqla rəqiblərinə qarşı üstünlük qazandığını iddia edib. ABŞ Prezidenti bu barədə “Truth Social” hesabında paylaşım edib. Tramp demokratları “saxta sorğular” yaymaqda ittiham edib. Onun fikrincə, belə sorğular respublikaçı seçiciləri ruhdan salmağa yönəlib. Tramp ölkədə əhvali-ruhiyyənin yüksək olduğunu bildirib. O, ABŞ-nin “hamıya, o cümlədən İrana qarşı qalib gəldiyini” bəyan edib. Tramp İranı iqtisadi və hərbi baxımdan ciddi tənəzzül içərisində olan ölkə kimi xarakterizə edib. ABŞ Prezidentinin İranla bağlı iddialarını təsdiqləyən konkret göstəricilər paylaşımda təqdim edilməyib.

İsrail ordusu Livanın cənubundakı ərazilərə yeni zərbələr endirib. Bint Cübeyl bölgəsində Aynata və Həddasə kəndlərinin ətrafı artilleriya atəşinə tutulub. Məlumatı Livanın Milli Xəbər Agentliyi yayıb. Bölgədə İsrail pilotsuz uçuş aparatı ilə bağlı ayrıca hadisə də qeydə alınıb. Pilotsuz uçuş aparatının dağıntıları təmizləyən ekskavatorun üzərində uçarkən partladığı bildirilir. Hadisənin vurduğu ziyanın miqyası hələlik məlum deyil. Ölən və yaralananlar barədə də məlumat verilməyib. Son hadisələr Livanın cənubunda gərginliyin davam etdiyini göstərir.

Məhəmməd Bağır Qalibaf Tehranda feldmarşal Asim Munirlə görüşüb. Görüşdə ABŞ–İran münasibətləri və iyunda imzalanmış anlaşma memorandumu müzakirə olunub. Qalibaf ABŞ-ni memorandum üzrə öhdəliklərini pozmaqda ittiham edib. O, Vaşinqtonun bu addımının regionda sabitliyin yaranmasına mane olduğunu bildirib. Asim Munir sabitliyin bərpası istiqamətində səylərini davam etdirəcəyini deyib. Pakistan ABŞ və İran arasında vasitəçilik edən ölkələrdən biridir. Məlumata görə, Donald Tramp ötən həftə Asim Munirlə telefonla danışıb. Trampın Munirdən İranla danışıqların bərpasına kömək etməsini istədiyi bildirilir.

İsrail qüvvələri Cəninin bir sıra yolayrıclarında beton maneələr yerləşdirib. Həmin ərazilərdə müşahidə kameraları da quraşdırılıb. Tədbirlər Həddad dairəsi, Ümm ət-Tut və əs-Süveytat yolayrıclarını əhatə edir. Məlumatı Fələstinin WAFA xəbər agentliyi yayıb. İsrail hərbçilərinin Cəninin müxtəlif hissələrində yerləşdirildiyi də bildirilir. Şəhərin ətrafında müvəqqəti hərbi nəzarət-buraxılış məntəqələri yaradılıb. Bununla Cəninə giriş və çıxış yollarında nəzarət gücləndirilib. İsrail tərəfinin bu tədbirlərlə bağlı izahı barədə məlumat verilməyib.

SEPAH sözçüsü Hüseyn Mohebbi İrana mümkün hücumla bağlı ABŞ-yə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İranın infrastrukturu vurularsa, ABŞ-nin enerji baxımından strateji nöqtələri və həyati maraqları hədəfə alına bilər. Mohebbi konkret hədəflərin adlarını açıqlamayıb. SEPAH rəsmisi ABŞ-nin Hörmüz boğazı ilə bağlı məqsədlərinin baş tutmadığını iddia edib. O, İranın silah istehsalının davam etdiyini də bildirib. Mohebbinin sözlərinə görə, İranın hərbi ehtiyatlarının məhdud olması barədə təsəvvürlər doğru deyil. İranın ağıllı və idarəolunan raketlərinin istehsalının davam etdiyi bildirilir. Açıqlama Hörmüz boğazı və ABŞ–İran münasibətlərində gərginliyin yüksək olduğu bir vaxtda verilib.

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri avqustun 24-də başa çatıb. Azərbaycan Prezidenti və birinci xanım Mehriban Əliyeva Buxaradan yola düşüblər. Onları Buxara Beynəlxalq Hava Limanında Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva yola salıblar. Səfər çərçivəsində Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin inkişafı müzakirə olunub. Siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilib. Sərmayə və nəqliyyat sahələrində tərəfdaşlığın inkişafı məsələləri də gündəmdə olub. İki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsi vurğulanıb. Dövlət səfəri Bakı ilə Daşkənd arasında əlaqələrin inkişafında mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir.

İran Hörmüz boğazından keçid qaydalarını pozduğunu bildirdiyi 45 tankeri “qara siyahı”ya salıb. Tehran həmin gəmilərin gələcək keçidlərinə qarşı tədbirlər görüləcəyini açıqlayıb. Məhdudiyyətlər bu tankerlərlə yük ötürən digər gəmilərə də şamil oluna bilər. İran bütün gəmilərin adlarını hələlik açıqlamayıb. Tankerlərin konkret hansı qaydaları pozduğu barədə də ətraflı məlumat verilməyib. Qərar Hörmüz boğazında gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə qəbul olunub. Eyni zamanda, ABŞ İrana qarşı yeni və daha sərt iqtisadi sanksiyalar hazırlayır. Qarşılıqlı addımlar regionda dəniz daşımalarının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlığı artırır.

Pakistan ABŞ və İran arasında diplomatik vasitəçilikdə mühüm rol oynaya bilər. Rabia Axtarın fikrincə, tərəflər arasındakı ritorika sərtləşdikcə vasitəçiliyə ehtiyac artır. Pakistan Vaşinqton və Tehranda danışıqlar üçün siyasi iradə yarada bilməz. Bunun əvəzində İslamabad diplomatiyaya qayıdışın siyasi qiymətini aşağı sala bilər. ABŞ və İran təzyiq qarşısında danışıqlara qayıtmış tərəf kimi görünmək istəmirlər. Bu səbəbdən tərəflərin geri çəkilmiş kimi görünmədən təmkin nümayiş etdirə biləcəyi diplomatik yolun yaradılması vacib hesab olunur. Pakistan belə bir mexanizmin formalaşdırılmasında vasitəçi rolunu oynaya bilər. Məqsəd tərəflərin siyasi nüfuzlarını qoruyaraq yenidən danışıqlar masasına qayıtmasına şərait yaratmaqdır.

İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin Qəzza şəhərinə yeni zərbələr endirdiyi bildirilir. Hücumlar Şeyx Rıdvan bölgəsində həyata keçirilib. Zərbələrdən biri məscidi hədəfə alıb. Dəniz suyunun şirinləşdirilməsi qurğusunun da vurulduğu bildirilir. Hadisə yerindən yayılan görüntülərdə ərazidən tüstünün yüksəldiyi görünür. Obyektlərə dəyən ziyanın miqyası hələlik açıqlanmayıb. Ölən və yaralananlar barədə də məlumat yoxdur. Su qurğusunun vurulması Qəzzada içməli su təminatı ilə bağlı mövcud çətinlikləri daha da ağırlaşdıra bilər.

İran Mərkəzi Bankının sədri Əbdülnasir Hemməti rialın ucuzlaşmasının müvəqqəti olduğunu bildirib. İranın milli valyutası son iki həftədə dəyərinin təxminən 10 faizini itirib. Rial müharibənin başlanğıcında da ciddi ucuzlaşma ilə üzləşmişdi. Hemməti valyuta bazarındakı dəyişikliklərin davamlı olmadığını düşünür. O, iqtisadi çətinliklərin bir hissəsini ABŞ-nin siyasi təbliğatı ilə əlaqələndirib. Açıqlama Vaşinqtonun İrana qarşı yeni iqtisadi təzyiq tədbirləri hazırladığı vaxta təsadüf edir. Hemməti vəziyyətin yaxşılaşacağına əmin olduğunu bildirib. Bununla belə, rialın məzənnəsi üzərində xarici iqtisadi təzyiqlər davam edir.

Beynəlxalq Enerji Agentliyi strateji neft ehtiyatlarının ikinci dəfə bazara çıxarılmasını hazırda müzakirə etmir. Qurumun rəhbəri Fatih Birol qlobal enerji bazarlarının yaxından izlənildiyini bildirib. BEA mart ayında 400 milyon barel nefti strateji ehtiyatlardan bazara çıxarıb. Bu, agentliyin tarixində ən böyük belə addım olub. Qərar ABŞ və İsrailin İranla müharibəsinin başlamasından iki həftə sonra qəbul edilmişdi. Fatih Birolun sözlərinə görə, strateji ehtiyatların 80 faizi hələ də qalır. Bu ehtiyatlar mümkün yeni təchizat böhranı zamanı istifadə oluna bilər. Hazırda isə ikinci müdaxilə ilə bağlı müzakirə aparılmır.

Qəzza zolağında səhər saatlarından azı dörd fələstinli həlak olub. Ölənlərdən biri azyaşlı qızdır. Uşaq Xan Yunisin Əl-Səttar əl-Qərbi ərazisində İsrail qüvvələrinin atəş açması nəticəsində həyatını itirib. Eyni hadisədə daha iki nəfər yaralanıb. Yaralıların vəziyyəti barədə ətraflı məlumat verilməyib. Qəzzanın digər bölgələrində də ölüm halları qeydə alınıb. Səhər saatlarından həlak olanların ümumi sayı dördə çatıb. Davam edən hücumlar mülki əhalinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlığı artırır.

ABŞ maliyyə naziri Skott Bessentin İrana qarşı yeni sanksiyalar paketini açıqlaması gözlənilir. Vaşinqton tədbirləri İrana qarşı indiyədək tətbiq edilmiş ən sərt iqtisadi məhdudiyyətlər kimi təqdim edir. Sanksiyalar ölkələri, bankları, şirkətləri, gəmiləri və ayrı-ayrı şəxsləri əhatə edə bilər. Xarici ölkələrə İranla iqtisadi əlaqələri dayandırmaq üçün xəbərdarlıqların verilməsi də mümkün hesab olunur. Əsas diqqət isə Çinə yönəlib. Çin 2025-ci ildə İranın dəniz yolu ilə ixrac etdiyi neftin 80 faizindən çoxunu alıb. ABŞ-nin Çin şirkətlərini və maliyyə qurumlarını birbaşa hədəfə alması Pekinlə yeni iqtisadi qarşıdurmaya səbəb ola bilər. Buna görə Bessentin Çinlə bağlı verəcəyi mesaj yeni sanksiyalar paketinin əsas sınaqlarından biri hesab olunur.

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.

Çin Sədri Si Cinpin İordaniya Kralı II Abdullahla Pekində görüşüb. Çin lideri Fələstin məsələsini Yaxın Şərq probleminin mərkəzi məsələsi adlandırıb. Si Cinpin İsrail–Fələstin qarşıdurmasının siyasi həllinə çağırıb. O, tərəflər arasında sülh danışıqlarının yenidən başlanmasının vacibliyini vurğulayıb. Çin lideri müstəqil Fələstin dövlətinin mümkün qədər tez yaradılmasını dəstəklədiyini bildirib. Pekin Fələstin məsələsinin iki dövlət prinsipi əsasında həllinin tərəfdarıdır. İordaniya da Fələstin məsələsində mühüm regional tərəflərdən biri olaraq qalır. Görüş Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə keçirilib.

Qəzzada İsrailin hava hücumlarının intensivləşdiyi bildirilir. Son həftələrdə yaşayış evləri, mülki obyektlər və məcburi köçkünlərin çadırları zərbələrə məruz qalıb. Səhər saatlarında həyata keçirilən hücumlardan birində iki nəfərin yatdığı çadır vurulub. Həmin çadır ailənin evinin dağıdılmasından sonra qurulmuşdu. Zərbə nəticəsində şəxsi əşyalar və məişət vasitələri dağılıb. Partlayışın qəlpələri yaxınlıqdakı divarlara və digər çadırlara da dəyib. Qəzzada çoxsaylı ailələr evlərini itirdikləri üçün müvəqqəti sığınacaqlarda yaşayırlar. Davam edən hava hücumları bu insanların təhlükəsiz sığınacaq tapmasını daha da çətinləşdirir.

İsrail hökuməti E1 layihəsi çərçivəsində 1200-dən çox mənzilin tikintisi üçün müsabiqə elan edib. Layihə Maale Adumim və digər İsrail yaşayış məntəqələrini işğal altındakı Şərqi Qüdslə əlaqələndirməyi nəzərdə tutur. E1-in həyata keçirilməsi İordan çayının qərb sahilinin ərazi bütövlüyünə ciddi təsir göstərə bilər. Layihə beynəlxalq ictimaiyyətin geniş etirazına səbəb olub. Buna baxmayaraq, İsrailin sağçı siyasi qüvvələrinin bu tənqidlərdən seçki kampaniyasında istifadə edə biləcəyi bildirilir. Netanyahu xarici tənqidləri İsrailə qarşı təzyiq kimi təqdim etməklə sağçı seçiciləri səfərbər edə bilər. Betsalel Smotriç üçün də E1 layihəsi seçki kampaniyasının əsas mövzularından birinə çevrilə bilər. İsraildə parlament seçkilərinin oktyabrın 27-də keçirilməsi nəzərdə tutulur.

SEPAH sözçüsü Hüseyn Mohebbi İranın raket istehsalının davam etdiyini açıqlayıb. O, ölkənin raket imkanlarının davamlı olduğunu bildirib. Mohebbi İranın raket ehtiyatlarının müharibə zamanı tükənəcəyinə dair gözləntilərin doğrulmadığını iddia edib. SEPAH rəsmisinin sözlərinə görə, ABŞ hazırda İrana qarşı iqtisadi təzyiqə daha çox üstünlük verir. O, bunu İranın hərbi imkanlarının qorunub saxlanılması ilə əlaqələndirib. Mohebbi İranın silah istehsalı və inkişafını dayandırmadığını bildirib. SEPAH mümkün yeni qarşıdurmada daha təkmil raketlərdən istifadə edilə biləcəyini də iddia edir. İran tərəfinin raket istehsalının miqyası ilə bağlı açıqladığı məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

Avqustun 24-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva, Özbəkistan Respublikasının Prezidenti Şavkat Mirziyoyev, birinci xanım Ziroatxon Mirziyoyeva və ailə üzvləri Buxara şəhərində “Poyi-Kalon” kompleksi ilə tanış olublar.