İran

İranda ali dini lideri Müctəba Xamenei ABŞ və region ölkələrinə ünvanladığı bəyanatda İranın Hörmüz boğazında təhlükəsizliyi təmin edəcəyini və “xarici müdaxilələrin qarşısını alacağını” bildirib. Bildirilib ki, İran yaxın zamanda dəniz hərbi imkanlarını gücləndirməyi və yeni silah sistemlərini nümayiş etdirməyi planlaşdırır.

İsrailin nüfuzlu "Maariv" qəzeti həm Vaşinqton, həm də İsraildəki məlumatlı mənbələrə istinadən xəbər verir ki, ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Tramp ilə İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu arasındakı münasibətlərdə ciddi soyuqluq müşahidə olunur. VOA xəbər verir ki, məlumata görə, son günlərdə bu mövzu hər iki ölkənin siyasi dairələrində ən çox müzakirə edilən məsələyə çevrilib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsinin əvvəlki danışıqlar prosesində ABŞ və İsrailin hücumlarına məruz qaldığını xatırladaraq, bənzər cəhdlərin təkrarlanma ehtimalının hələ də qaldığını bildirib. "Fars" xəbər agentliyinin məlumatına görə, İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ilə Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko arasında telefon danışığı baş tutub. Regional məsələlərin və ikitərəfli əlaqələrin müzakirə edildiyi görüşdə Pezeşkian rəsmi Tehranın münaqişələri dialoq və diplomatiya yolu ilə həll etmək tərəfdarı olduğunu vurğulayıb. Lakin o, acı təcrübəni də diqqətə çatdırıb: "İran məsuliyyət hissi çərçivəsində ixtilafları hər zaman diplomatiya yolu ilə həll etməyə çalışıb. Lakin danışıqlar getdiyi bir vaxtda ABŞ və İsrail iki dəfə İrana hücum etdi. Belə bir addımın yenidən atılma ehtimalı var".

İran prezidenti Məsud Pezeşkian Hörmüz boğazında yaranan təhlükəsizlik problemlərinə görə ABŞ və İsraili məsuliyyətli hesab etdiyini bildirib. Bildirilib ki, İran tərəfi “düşmən ölkələrin” regionda fəaliyyətinə qarşı mövqeyini müdafiə edərək, mövcud blokada qərarını əsaslandırmağa çalışır.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı qısa müddətli, lakin intensiv zərbələrdən ibarət hərbi əməliyyat planı hazırlayıb. Məlumata əsasən, planın əsas hədəfi İran ərazisində yerləşən müəyyən infrastruktur obyektlərinə yönəlmiş zərbələri əhatə edir. Mənbələr bildirir ki, bu ssenari hazırkı danışıqlarda yaranmış durğunluğu aradan qaldırmaq məqsədi daşıyır.

Yaxın Şərqdə gərginliyin artdığı bir vaxtda Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni hərbi ssenarilər gündəmə gəlib. ABŞ-da Hörmüz boğazının bir hissəsinə nəzarətin ələ keçirilməsini nəzərdə tutan alternativ plan müzakirə olunur. Məlumata əsasən, təqdim olunması gözlənilən bu planın əsas məqsədi strateji əhəmiyyət daşıyan boğazda dəniz nəqliyyatının yenidən açılmasını təmin etməkdir. Mənbə bildirib ki, mümkün əməliyyat yalnız dəniz qüvvələri ilə məhdudlaşmaya və quru qoşunlarının da iştirakını əhatə edə bilər.

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri tərəfindən aprelin 19-da ələ keçirilən İrana məxsus "Touska" yük gəmisinin heyət üzvlərindən 6 nəfərinin sərbəst buraxıldığı bildirilib. İranın rəsmi "Tasnim" xəbər agentliyinə danışan adı açıqlanmayan rəsmi nümayəndə, gəmidə olan 28 heyət üzvündən 6-sının artıq azad edilərək İrana qayıtdığını təsdiqləyib. O, yerdə qalan 22 nəfərin də sərbəst buraxılması üçün diplomatik səylərin və rəsmi cəhdlərin davam etdiyini qeyd edib.

İran İslam Şurası Məclisinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ və İsrailin ölkəni daxildən zəiflətmək üçün yeni bir mərhələyə keçdiyini bildirib. Rəsmi IRNA agentliyinin məlumatına görə, Qalibaf bu strategiyanın dörd əsas istiqamət üzərində qurulduğunu vurğulayıb: dəniz blokadası, mediya vasitəsilə aparılan təbliğat, iqtisadi təzyiqlər və cəmiyyət daxilində nifaq salmaq cəhdləri.

İranın paytaxtı Tehranda ölkənin yeni rəhbəri Müctəba Xameneiyə sədaqət və bağlılıq nümayiş etdirmək məqsədilə on minlərlə insanın iştirakı ilə izdihamlı yürüş keçirilib. Tədbir şəhərin mərkəzi nöqtələrindən biri olan İmam Hüseyn meydanından başlayaraq tarixi Azadi meydanına qədər davam edib. Əllərində dövlət bayraqları daşıyan iştirakçılar Müctəba Xameneinin liderliyini dəstəkləyən şüarlar səsləndiriblər. Yürüş həm də kəskin siyasi mesajlarla müşayiət olunub; belə ki, kütlə ABŞ və İsrail əleyhinə şüarlar atıb, ABŞ Prezidenti Donald Trampın karikaturalarının əks olunduğu dövizlər nümayiş etdiriblər.