ABŞ ordusunun gecə saatlarında İranın cənub bölgələrinə təşkil etdiyi hava hücumlarına cavab olaraq, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) regional miqyasda irihəcmli əks-həmlə əməliyyatına başladığını elan edib. Rəsmi Tehran ABŞ-a məxsus və ya Birləşmiş Ştatların istifadəsində olan cəmi 21 strateji hərbi obyektin raket və PUA-larla vurulduğunu bəyan edib.
İran
İran Xarici İşlər Nazirliyi, ABŞ ordusuna məxsus helikopterin qəzaya uğramasını bəhanə gətirərək Birləşmiş Ştatların ölkənin cənub bölgələrinə təşkil etdiyi hava zərbələrini kəskin pisləyib və bu addımı beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması adlandırıb.
İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi ölkə ordusunun ərazi pozuntularına qarşı davamlı hazır vəziyyətdə olduğunu bildirib və İran ətrafında yerləşən xarici qüvvələrin risk altında olduğunu qeyd edib. Əraqçi vurğulayıb ki, insan səhvləri, təsadüfi hadisələr və atəş mübadiləsi xarici qüvvələr üçün təhlükə yaradır və ən yaxşı həll yolu onların ərazidən çıxmasıdır. O həmçinin bildirib ki, İran diplomatiyanı üstün tutur, lakin zərurət olduqda digər üsullarla da reaksiya göstərə bilər.
İran İsrailin Cənubi Livana hücumlarına cavab olaraq Beyrut və Dahiyə ətrafında təhlükəsizlik və qarşısını alma strategiyası tətbiq edib. Professor Mostafa Xoşçəşm bildirir ki, bu strategiya İsrail üçün ciddi məğlubiyyət olub və daxili müzakirələrə səbəb olub. Hazırda İsrailin fəaliyyətləri məhdud olsa da, qarşıdurmanın yeni dövrlərinin baş verməsi mümkündür.
İran Futbol Federasiyası ABŞ-ı Dünya Çempionatında öz azarkeşlərinə ayrılmış biletləri ləğv etməkdə ittiham edib. ABŞ tərəfindən yaradılan bürokratik maneələr və vizaların verilməməsi diplomatik gərginliyin fonunda baş verib. FIFA qaydalarına görə, hər oyuna federasiyalara azarkeşlərinə paylama üçün bilet ayrılmalıdır, lakin İran federasiyasına bu hüquq verilməyib və azarkeşlər tədbirdə iştirak edə bilmir.
Livanın Hizbullah hərəkatı ölkə hakimiyyətini İranla rəsmi münasibətləri yenidən qurmağa və əməkdaşlığı genişləndirməyə çağırıb. Hizbullahın yaydığı bəyanatda bildirilib ki, İranın İsrailə qarşı həyata keçirdiyi raket hücumu Livan xalqına dəstəyin və Tehran rəhbərliyinin ölkəyə qarşı siyasi, mənəvi və hərbi öhdəliyinin göstəricisidir.
İran Futbol Federasiyası rəsmi bəyanat yayaraq, ABŞ-ı builki Dünya Çempionatında iranlı azarkeşlərin oyunlara gəlişini qəsdən əngəlləməkdə ittiham edib. Federasiyanın rəsmi açıqlamasına görə, rəsmi Vaşinqton milli komandanın texniki və dəstək heyətinin bir hissəsinə viza verməkdən imtina etməklə yanaşı, azarkeşlər üçün də bir sıra bürokratik maneələr yaradıb. Gərginlik səbəbindən İran millisi təlim-məşq bazasını ABŞ-ın Arizona ştatından Meksikanın Tixuana şəhərinə köçürməli olub.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti Cey Di Vens rəsmi Vaşinqton ilə Tel-Əvivin regional siyasətdə hər zaman eyni mövqedən çıxış etmədiyini etiraf edib. Vens, ABŞ və İsrailin bir çox sahədə "ortaq maraqlara" sahib olduğunu bildirsə də, gərginliyin artdığı Tehran xəttində ciddi fikir ayrılıqlarına diqqət çəkib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin təhlükəsizlik strategiyası ilə bağlı yeni açıqlamalar verib. O bildirib ki, Tehran nə yalnız hərbi mübarizəyə, nə də yalnız diplomatik danışıqlara üstünlük verir. Qalibafın sözlərinə görə, İran hərbi və siyasi vasitələrdən şəraitə uyğun şəkildə istifadə etməyi planlaşdırır. O vurğulayıb ki, əsas məqsəd müharibənin sona çatması və dayanıqlı təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. Bununla yanaşı, İran qarşı tərəfə tam etibar etmədiyini də açıq şəkildə bəyan edir. Qalibaf hesab edir ki, son hadisələr diplomatiya ilə hərbi imkanların paralel istifadəsinin daha təsirli nəticələr verdiyini göstərib. O, həmçinin ölkəsinə qarşı tətbiq edilən dəniz məhdudiyyətlərinin təsirsiz hala gətiriləcəyini iddia edib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın nə atəşkəsə, nə də İranla real dialoqa maraq göstərdiyini iddia edib. O bildirib ki, Tehran milli maraqlarını qorumaq üçün qətiyyətli və düşünülmüş siyasət yürütməlidir. Qalibafın fikrincə, ölkənin uğuru emosional çağırışlarla deyil, strateji planlaşdırma, milli güc və rasional yanaşma ilə təmin oluna bilər. İran rəsmisi həmçinin hərbi, diplomatik və ictimai fəaliyyətlərin vahid strategiyanın tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, diplomatiya yalnız danışıqlar masası ilə məhdudlaşmamalıdır. Açıqlama İran, ABŞ və İsrail arasında davam edən gərginliyin yeni mərhələyə keçdiyi bir dövrdə səsləndirilib və regionda siyasi müzakirələri daha da aktuallaşdırıb.
İran hökuməti ölkədə tətbiq olunan uçuş məhdudiyyətlərini ləğv edərək hava nəqliyyatı fəaliyyətinin yenidən normal rejimə qaytarıldığını açıqlayıb. İranın Mülki Aviasiya Təşkilatının nümayəndəsi Əbuzər Şirudinin sözlərinə görə, təhlükəsizlik vəziyyətinin qiymətləndirilməsi və aidiyyəti qurumlarla koordinasiya başa çatdıqdan sonra bu qərar qəbul olunub. Son günlər hərbi gərginlik səbəbindən daxili uçuşlar dayandırılmış və hava məkanının bir hissəsi bağlanmışdı. Yeni qərar mülki aviasiya fəaliyyətinin bərpasına imkan yaradır. Bununla yanaşı, İran rəsmiləri təhlükəsizlik tədbirlərinin davam etdiyini və vəziyyətin nəzarətdə saxlanıldığını bildirirlər. Aviasiya sektorunda normal fəaliyyətin mərhələli şəkildə bərpa olunacağı gözlənilir.
Oman körfəzində baş vermiş son hadisə ABŞ və İran arasında davam edən qarşıdurmanın yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. ABŞ Mərkəzi Komandanlığının məlumatına görə, İrana doğru hərəkət edən “Marivex” adlı neft tankeri hərbi göstərişlərə əməl etmədiyi üçün zərbə ilə dayandırılıb. Hücum nəticəsində gəminin mühərrik və idarəetmə sistemləri sıradan çıxıb və tanker hərəkət qabiliyyətini itirib. ABŞ tərəfi bu addımı həyata keçirdiyi dəniz məhdudiyyətləri siyasətinin tərkib hissəsi kimi təqdim edir. Son aylarda Vaşinqton və Tehran arasında həm hərbi, həm də iqtisadi sahədə gərginliyin artdığı müşahidə olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, dəniz nəqliyyatına yönələn bu cür əməliyyatlar bölgədə onsuz da mürəkkəb olan təhlükəsizlik vəziyyətini daha da həssas hala gətirə bilər.