Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) Rəhbərlər Şurası Yaxın Şərqdə hərbi gərginliyin pik həddə çatdığı kritik bir vaxtda rəsmi Tehrandan təcili əməkdaşlıq və nüvə obyektlərinə dərhal giriş icazəsi tələb edən qətnamə qəbul edib. Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya və ABŞ tərəfindən təqdim olunan qətnamə layihəsi BAEA-nın Viyandakı mərkəzində keçirilən qapalı səsvermədə 21 ölkənin dəstəyi ilə qəbul olunub.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Vaşinqtonla münasibətlərdə müəyyən səhvlərə yol verdiyini etiraf edib. Bununla yanaşı, o, İsrail liderinin ABŞ üçün mühüm tərəfdaş olaraq qaldığını vurğulayıb. Vitse-prezident bildirib ki, ABŞ və İsrail arasında strateji tərəfdaşlıq davam etsə də, iki ölkənin maraqları hər zaman üst-üstə düşmür.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, ABŞ əməliyyatları nəticəsində İran neftindən milyonlarla barel çıxarılıb. Trampın sözlərinə görə, bu neftin çıxarılması neftin qiymətini barel üzrə 85–90 dollar səviyyəsində saxlayır, əks halda qiymət 250 dollar olardı. ABŞ-da yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsi Prezident Trampın siyasətinə siyasi təzyiq yaradır. O əlavə edib ki, müharibə bitən kimi yanacaq qiymətləri azaldılacaq, bazarın stabilliyi bərpa olunacaq.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsinin hər hansı təzyiq və ya təhdid qarşısında möhkəm dayanacağını açıqlayıb. Pezeşkian bildirib ki, İran infrastrukturuna qarşı edilən təhdidlər, nəqliyyat, elektrik və su şəbəkələrini hədəfə alan planlar, güc nümayişi deyil, çaşqınlıq əlamətidir. Bu açıqlama ABŞ administrasiyasının İran obyektlərinə qarşı güclü hücum planı elanından dərhal sonra verilib. Prezidentin mövqeyi həm İranın ərazi bütövlüyünün qorunmasına, həm də regiondakı gərginliyin idarə olunmasına işarə edir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian regiondakı “həm müharibə, həm də sülh deyil” vəziyyətindən çıxış yolu tapmaq və ölkənin gələcəyini qorumaq məqsədilə irəliləməli olduğunu bildirib. Pəzəşkian qeyd edib ki, müharibə İranın maraqlarına uyğun olmasa da, ölkənin ləyaqəti və ərazisi təhdid olunarsa, geri çəkilmək mümkün deyil. Prezident vurğulayıb ki, böhran və müharibə şəraitində ölkənin idarə olunması çətinliklərlə doludur və bu çətinliklərin öhdəsindən gəlmək üçün cəmiyyətin bütün təbəqələrinin birlik və əməkdaşlıq içində olması vacibdir. O əlavə edib ki, İran dəyər və ləyaqətini qoruyaraq regionda sabitliyi təmin etməli və gələcək nəsillər üçün dayanıqlı mühit yaratmalıdır.

İran Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi BMT-nin Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin idarə heyətinə üzv ölkələrin nazirlərinə məktub göndərərək nüvə müfəttişliyi institutunun ABŞ-ın siyasi təsir vasitəsinə çevrilməməsini tələb edib. O, ABŞ tərəfindən hazırlanmış BMT qətnaməsini İranın nüvə proqramına qarşı siyasi motivli və qeyri-səmimi adlandırıb. Əraqçi bildirib ki, ABŞ hazırkı böhran üçün məsuliyyət daşıyır və agentliyin ölkəyə qarşı qanunsuz tədbirlərin əsaslandırılması üçün istifadə edilməsinə yol verməməlidir. Vyanada keçirilən rüblük iclasda qətnamə layihəsi müzakirə olunacaq və ekspertlər qeyd edir ki, bu müzakirələr beynəlxalq diplomatiya və nüvə təhlükəsizliyi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

ABŞ və İran arasında baş verən son eskalasiya regionda ciddi narahatlıq yaradıb. İran İnqilab Keşikçiləri korpusu ABŞ-la əlaqəli obyektlərə Bəhreyn, Küveyt və İordaniyada pilotsuz uçuş aparatları və raketlərlə hücumlar həyata keçirib. ABŞ ordusu isə Hörmüz boğazında baş vermiş helikopter qəzasına cavab olaraq özünü müdafiə əməliyyatları aparıb. İran Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi açıqlayıb ki, Tehran heç bir hücum və təhdidi cavabsız qoymayacaq. Hadisələr regionda potensial eskalasiya riskini artırır, beynəlxalq hüquq və təhlükəsizlik məsələlərini gündəmə gətirir. Ekspertlər bildirir ki, davam edən qarşılıqlı əməliyyatlar dəniz nəqliyyatına və regional sabitliyə ciddi təsir göstərə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın danışıqlarda vaxt itirdiyini və bundan sonra ağır nəticələrlə üzləşəcəyini açıqlayıb. Tramp bildirib ki, İranın hərbi qüvvələri tam və ümumi xaos içindədir və onun donanması və hava qüvvəsi demək olar ki, mövcud deyil. Prezident qeyd edib ki, İran yalnız danışmaqla kifayətlənir və konkret əməliyyatlar həyata keçirmir. Tramp həmçinin vurğulayıb ki, danışıqların gecikməsi İran üçün sərfəli olardı, lakin gecikmələr bu ölkəni regionda təzyiq və iqtisadi nəticələrə məruz qoyacaq. Bu açıqlamalar regiondakı gərginlik və İranın strateji mövqeyinə dair ciddi narahatlıq doğurur.

İranın Şimal Xorasan vilayəti baş hakimliyi düşmənlə əməkdaşlıqda şübhəli bilinən 47 şəxsin əmlakını müsadirə edib. Qanuni və kəşfiyyat tədbirləri nəticəsində 14 iş açılıb, şəxslərin əmlaklarının müəyyən olunması və müsadirəsi üçün lazımi göstərişlər verilib. İşlər “rejim əleyhinə təbliğat fəaliyyəti” və “daxili və xarici təhlükəsizlik əleyhinə cinayətlərin törədilməsi məqsədilə əlaqə və toplanma” ittihamları ilə aparılır. Hüquq ekspertləri bildirir ki, bu addım İranda milli təhlükəsizlik və qanunvericiliyin qorunmasına xidmət edir və belə əməliyyatlar gələcəkdə oxşar halların qarşısının alınmasına töhfə verə bilər.

İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin sözçüsü İbrahim Rzayi Minab qız məktəbində baş verən hücumu və nəticəsində 160-dan çox qızın həlak olmasını qətiyyətlə pisləyib. Azervoice xəbər verir ki, o, ABŞ-ın Hörmüz boğazında baş verən Apach helikopter qəzasına görə İranı günahkar göstərməsini tənqid edib və vurğulayıb ki, Minab məktəb faciəsindən artıq 102 gün keçməsinə baxmayaraq, araşdırmalar hələ də davam edir. Ebrahim Rzayi uşaqların müdafiəsinin vacibliyini qeyd edib və beynəlxalq təşkilatları diqqətli olmağa çağırıb.

Qətər dövlətinin rəsmi nümayəndə heyəti İranın paytaxtı Tehrana rəsmi səfər edib. ABŞ-ın tətbiq etdiyi dəniz blokadası fonunda bölgədə alovlanan genişmiqyaslı müharibənin dayandırılması və diplomatik həll yollarının tapılması müzakirə ediləcək əsas mövzular arasında yer alır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi dəniz blokadasının effektivliyindən bəhs edib. ABŞ Prezidenti həmçinin blokada nəticəsində rəsmi Tehranın iqtisadiyyatının çökdüyünü, ordunun maaşlarını və digər dövlət borclarını ödəyə bilmədiyini iddia edərək, İranın sürətlə "uğursuz dövlətə" çevrildiyini vurğulayıb.