#İran parlamenti

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf cümə axşamı günü ölkəsinin İraq hökumətinin silahların nizamlanması və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanının tabeliyinə verilməsi ilə bağlı hüquqi çərçivənin yaradılması proqramını dəstəklədiyini, həmçinin iki ölkə arasında imzalanmış təhlükəsizlik sazişlərinə sadiq olduğunu təsdiqləyib.

İran parlamentinin üzvü İbrahim Rzayi Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinə dair yeni planın təfərrüatlarını açıqlayıb. Təklifə əsasən, boğazın idarə edilməsi, izlənilməsi və gəmilərin yoxlanılması İranın nəzarətinə veriləcək. Bu prosesə İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının nəzarət etməsi nəzərdə tutulur. İrana düşmən hesab edilən və ya casusluqda şübhəli bilinən gəmilərin boğaza daxil olmasına icazə verilməyə bilər. Milli təhlükəsizliyə təhdid hesab edilən gəmilərə də eyni məhdudiyyətin tətbiqi nəzərdə tutulur. Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahı gəmilərdən alınacaq keçid və xidmət ödənişlərinin qaydalarını müəyyən edə bilər. İran son aylarda Hörmüz boğazında gəmilərin hərəkətinə nəzarəti gücləndirib. Rzayi həmçinin İranın maraqlarına zərər vurulduğu halda Tehran tərəfindən cavab tədbirlərinin görülə biləcəyini bildirib.

İran benzinin qiymətinin artırılması ilə bağlı qərarın tətbiqini dayandırıb. Qərarın ölkədə iqtisadi təzyiqlərin artdığı bir vaxtda qəbul edildiyi bildirilir. Parlament sədrinin müşaviri Məhəmməd-Səid Əhədian hökumətin üç hakimiyyət qolunun rəhbərlərinin benzinin qiymətinin artırılmaması barədə razılığa gəldiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, qiymət artımını nəzərdə tutmayan alternativ təkliflərə baxılır. Əhədian hökumət rəsmilərini əhali arasında yanacağın bahalaşacağı ilə bağlı narahatlıq yaradacaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. İran iqtisadiyyatının ABŞ sanksiyaları və dəniz blokadasının yaratdığı təzyiqlərlə üzləşdiyi bildirilir. Benzinin qiymətinin artırılmaması qərarı əhali üçün əlavə iqtisadi yükün yaranmasının qarşısını almağa yönəlib. Bununla belə, hökumətin yanacaq siyasətində gələcək dəyişiklik ehtimalı tam aradan qalxmayıb.

İran parlament sədrinin müavini Əli Nikzad Hörmüz boğazının müharibədən əvvəlki vəziyyətə qayıtmayacağını bildirib. O, İranın bu mövqeyi qarşı tərəfə əvvəlcədən çatdırdığını deyib. Nikzadın sözlərinə görə, bölgədə yeni vəziyyət formalaşıb və bu reallıq qəbul edilməlidir. İran rəsmisi Hörmüz boğazının açılmasının hərbi yolla həll edilə bilməyəcəyini iddia edib. O, ABŞ və İsrailin yeni regional vəziyyətlə üzləşdiyini bildirib. Nikzad İranın bölgədəki mövqeyini qoruyacağını vurğulayıb. Bununla yanaşı, o, Tehran üçün hazırda əsas məsələnin iqtisadi problemlərin azaldılması olduğunu qeyd edib. Açıqlama İranın Hörmüz boğazı ilə bağlı sərt mövqeyini davam etdirdiyini göstərir.

İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin üzvü İsmayıl Kövsəri Donald Trampın İranla danışıqlara dair açıqlamalarını ziddiyyətli və etibarsız adlandırıb. O bildirib ki, Tramp Hörmüz boğazının açıq olduğunu 75 dəfə, İranın məğlub olduğunu 106 dəfə və Tehranla razılaşmanın yaxın olduğunu 88 dəfə bəyan edib. Kövsərinin sözlərinə görə, bu açıqlamalar reallığı əks etdirmir. İran rəsmiləri Vaşinqtonla birbaşa danışıqlar aparıldığı barədə iddiaları yenidən təkzib ediblər.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın bölgədəki siyasətini tənqid edib. O, Vaşinqtonun müharibəni dayandırmaq istədiyini desə də, eyni zamanda bölgəyə hərbi texnika göndərdiyini iddia edib. Qalibaf İran rəsmilərinin ABŞ-ın addımlarını anlamaqda təcrübə qazandığını bildirib. O, açıqlamaların real addımlarla uyğun olmasının vacibliyini vurğulayıb. İran və ABŞ arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir. Vaşinqton bu açıqlamaya hələlik cavab verməyib. Bölgədə hərbi və diplomatik gərginlik yüksək olaraq qalır.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ı İrana qarşı daim öz maraqlarını həyata keçirməyə çalışmaqda ittiham edib. O bildirib ki, İran yalnız öz gücünə arxalanaraq təhlükəsizliyini təmin edə bilər. Qalibafın sözlərinə görə, ABŞ-nin siyasəti konkret bir prezident və ya müəyyən dövrlə məhdudlaşmır. O, İranın müharibə və danışıqlara münasibətinin milli maraqlar əsasında formalaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Parlament sədri ölkənin daha da güclənməsinin zəruri olduğunu qeyd edib. ABŞ tərəfi bu açıqlamalara hələlik münasibət bildirməyib. Məlumat Qalibafın sosial şəbəkədə yaydığı bəyanata əsaslanır. Bölgədə siyasi gərginlik davam edir.

İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf ABŞ ilə qarşıdurmanı ölkənin varlığı uğrunda mübarizə adlandırıb. O, ABŞ-ın məqsədinin İranı parçalamaq olduğunu iddia edib. Qalibaf ölkədə siyasi birlik nümayiş etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, İran silahlı müqaviməti davam etdirməklə yanaşı, diplomatiya və danışıqlardan da istifadə etməlidir. Parlament sədri bu iki istiqamətin milli maraqların qorunmasına xidmət etdiyini bildirib. O, əsas prioritetin ölkənin təhlükəsizliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması olduğunu qeyd edib. Açıqlama ABŞ ilə İran arasında davam edən gərginlik fonunda səsləndirilib. Tehran hərbi və diplomatik fəaliyyətin paralel şəkildə davam etdirilməsinin zəruri olduğunu bildirir.

Məhəmməd Bağır Qalibaf İranın müharibə istəmədiyini, lakin hər zaman döyüşə hazır olmalı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkənin milli təhlükəsizliyi və maraqları qətiyyətli şəkildə qorunmalıdır. Qalibaf diplomatiya və danışıqların da bu siyasətin mühüm hissəsi olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, hazırkı şəraitdə danışıqlar güzəştə getmək kimi qiymətləndirilməməlidir. Parlament sədrinin fikrincə, diplomatiya ilə hərbi müqavimət eyni strategiyanın iki istiqamətidir. Qalibaf İranın Hörmüz boğazındakı mövqeyinin milli təhlükəsizlik baxımından mühüm olduğunu deyib. O, İran Silahlı Qüvvələrinin hücumlara cavab vermək üçün tam fəaliyyət sərbəstliyinə malik olduğunu açıqlayıb. Bəyanat Tehran rəhbərliyinin danışıqlarla hərbi hazırlığı paralel şəkildə davam etdirmək niyyətini göstərir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bagir Qalibaf ABŞ-la davam edən qarşıdurmanın İranın təslim olması ilə bitməyəcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Vaşinqton əldə olunan anlaşmadan geri çəkilərsə, Tehran özünü müdafiə etmək üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Qalibaf müharibənin sona çatmasının beynəlxalq ictimaiyyət üçün prioritet olduğunu vurğulasa da, İranın mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib. O, müsəlman ölkələrini ABŞ və İsrailə qarşı birlik nümayiş etdirməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ-İran arasında gərginliyin davam etdiyi və diplomatik danışıqların taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin qaldığı bir vaxtda səslənib. Tehran tərəfi həm hərbi hazırlığını, həm də siyasi mövqeyini qoruduğunu açıqlayır.

İran parlamentinin Xarici siyasət və milli təhlükəsizlik komitəsinin sözçüsü İbrahim Rzayi ABŞ Prezidenti Donald Trampın son açıqlamalarına sərt cavab verib. O bildirib ki, ABŞ-nin İrana qarşı mümkün hərbi müdaxiləsi baş verərsə, heç bir amerikalı əsgər sağ qayıtmayacaq. Rzayi bu fikirləri sosial şəbəkədə yayımladığı paylaşımında səsləndirib. O, Donald Trampın Xark adası ilə bağlı dediklərinə cavab olaraq İranın hər cür ssenariyə hazır olduğunu bildirib. İran rəsmisi ABŞ-yə açıq çağırış da edib. Bu açıqlama Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin daha da artdığı bir dövrdə verilib. Tərəflərin qarşılıqlı sərt bəyanatları bölgədə narahatlığı artırmaqda davam edir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian memorandumun ABŞ-nin İranın hüquqlarına hörmət edib-etməyəcəyini yoxlamaq məqsədi daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, sənəd parlament üzvlərinin geniş dəstəyi ilə qəbul olunub. Pezeşkianın sözlərinə görə, memorandum İranın milli maraqlarını nəzərə alır. Prezident bu prosesdə Müctəba Xameneinin mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O, sənədi aylarla davam edən danışıqların nəticəsi adlandırıb. Pezeşkian memorandumun müharibənin dayandırılmasına xidmət etdiyini bildirib. İranın bütün mümkün variantlara hazır olduğunu da qeyd edib. Prezident sənədin tam icrası halında ölkə üçün qürur mənbəyinə çevriləcəyini vurğulayıb.