BAKI,AzerVoice
Mütəxəssislər, həddindən artıq işlənmiş qidaların erkən ölüm riskini birbaşa artırdığını, yoxsa digər faktorlarla birlikdə sadəcə bir "seyirci" olduğunu müəyyənləşdirmək üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac olduğunu vurğulayıb.
Yeni bir araşdırma, ultra işlənmiş qidalarla qidalanan insanların erkən ölüm riskinin artdığını göstərib.
Çips, hazır əriştə, şəkərli səhər yeməyi taxılları və kolbasa kimi ultra işlənmiş məhsullar adətən süni rəngləndiricilər, dadlandırıcılar və yüksək miqdarda şəkər, doymuş yağ və duz ehtiva edir.
"American Journal of Preventive Medicine" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, ultra işlənmiş qida istehlakında hər 10 faizlik artım erkən ölüm riskini 2,7 faiz artırır.
Araşdırma 30-69 yaş arası insanları əhatə edir və Kolumbiya, Braziliya, Çili, Meksika, Avstraliya, Kanada, Böyük Britaniya və ABŞ-ni əhatə edir. Kolumbiya və Braziliyada istehlak nisbətən aşağı, Çili və Meksikada orta səviyyədədir. Avstraliya, Kanada, Böyük Britaniya və ABŞ-də isə ultra işlənmiş qida istehlakı olduqca yüksəkdir.
Tədqiqatçılar, nəticələrin ultra işlənmiş qidaların erkən ölüm riskini birbaşa artırdığını sübut etmədiyini, lakin bu qidaların daha ətraflı öyrənilməsi lazım olduğunu bildirir.
Ultra işlənmiş qidalar əvvəllər də sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) xərçəng araşdırma agentliyi bu ilin əvvəlində ultra işlənmiş qida istehlakının ürək xəstəlikləri, anevrizma, həzm problemləri və Parkinson xəstəliyindən ölüm riskini artırdığını, lakin xərçəng və ya Alzheimer ilə əlaqəsinin olmadığını açıqlayıb.
Alimlər, ultra işlənmiş qidaların zərərli təsirlərinin qida tərkibindən, yoxsa istehsal prosesindəki sənaye üsullarından qaynaqlandığını hələ bilmirlər. Həmçinin, ultra işlənmiş qidaların dəqiq tərifinin olmaması müqayisələri çətinləşdirir.