BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə

Kuba inqilabının lideri Fidel Kastronun 1959-cu ilin aprelində ABŞ-a etdiyi səfər, Vaşinqton və Havana arasında onilliklərlə davam edəcək gərginliyin təməlini qoyub.

İnqilabdan cəmi dörd ay sonra baş tutan bu səfər diplomatik soyuqluq və qarşılıqlı etibarsızlıqla müşayiət olunub. 1 yanvar 1959-cu ildə diktator Fulhensio Batistanı devirərək hakimiyyətə gələn Kastronun anti-Amerika ritorikası və mülkiyyəti milliləşdirmə planları ABŞ rəsmilərini inqilabın ilk günlərindən ciddi narahat etməyə başlamışdı.

Səfərin ən diqqətçəkən məqamı ABŞ Prezidenti Duayt Eyzenhauerin Kastro ilə görüşdən qətiyyətlə imtina etməsi olub. Prezident görüşdən qaçmaq üçün həmin vaxt qolf oynamağa üstünlük verib. Nyu-Yorkda Xarici Əlaqələr Şurasında çıxış edən Kastro, Kubanın ABŞ-dan iqtisadi yardım dilənməyəcəyini sərt şəkildə bəyan edərək auditoriyanın suallarına qəzəblənib və iclası yarımçıq tərk edib. Səfərin sonunda Vitse-prezident Riçard Niksonla görüşən Kastro, onda dərin şübhələr yaradıb. Nikson bu görüşdən sonra Kastronun "ya kommunizm barədə inanılmaz dərəcədə sadəlövh olduğunu, ya da kommunist nizam-intizamı altında hərəkət etdiyini" qeyd edib.

Bu uğursuz səfərdən sonra münasibətlər sürətlə pisləşib. Eyzenhauer inqilabçı rəhbərliyi devirmək üçün Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinə (MKİ) kubalı mühacirləri silahlandırmaq və təlim keçmək əmri verib ki, bu da sonradan Keneddi administrasiyası dövründə uğursuz "Donuzlar körfəzi" əməliyyatına gətirib çıxarıb. Bu səfər, 50 ildən çox davam edəcək Soyuq Müharibə düşmənçiliyinin rəsmi "qırılma nöqtəsi" kimi tarixə düşüb.