BAKI,VOA
8 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:
1776 – ABŞ-ın Müstəqillik Bəyannaməsi Filadelfiyada ictimaiyyətə ilk dəfə səsləndirildi.
1777 – ABŞ-da Kontinental Konqres yeni bayraq dizaynını qəbul edib.
1781 – Fransız donanması Karib dənizində İngilis gəmilərinə qarşı hücumlar həyata keçirib.
1793 – Fransada İnqilab Məhkəməsi tərəfindən ilk dəfə genişmiqyaslı edam qərarları çıxarılıb.
1800 – Napoleon İtaliyada Avstriya ordusuna qarşı hərbi təzyiqləri artırıb.
1807 – Napoleon və Rusiya imperatoru I Aleksandr arasında Tilsit görüşü sülhlə yekunlaşıb.
1808 – Fransız işğalına qarşı İspaniyada xalq üsyanları genişlənərək mütəşəkkil müqavimətə çevrildi.
1833 – Osmanlı imperatoru II Mahmud Misirdə Məhəmməd Əlinin səlahiyyətlərini azaltmaq üçün Avropa dövlətlərindən dəstək istədi.
1853 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq poçt markalarının rənglərinə görə qiymət bölgüsü tətbiq edildi.
1859 – Fransa və Avstriya arasında Solferino döyüşündən sonra müvəqqəti atəşkəs imzalandı.
1864 – Danimarka və Prussiya arasında müharibənin son mərhələsində Alsen adası Prussiya tərəfindən işğal edildi.
1889 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq elektrikli liftlərdə fövqəladə təhlükəsizlik əyləc sistemi tətbiq olundu.
1901 – Fransada əməkçilər üçün minimum əmək haqqı ilə bağlı ilk qanun layihəsi parlamentə təqdim olundu.
1912 – Osmanlıda Balkan müharibələri ərəfəsində Yunanıstan ordusu səfərbərlik elan etdi.
1918 – Birinci Dünya Müharibəsi zamanı ABŞ-da qadınlara hərbi tibbi xidmət sahəsində xidmət imkanı verildi.
1921 – Parisdə Beynəlxalq Fəhlə Təşkilatının konqresi keçirildi.
1933 – Almaniyada Nasyonal Sosialistlər ölkədə bütün digər partiyaları qadağan edərək birpartiyalı sistem elan etdilər.
1943 – İkinci Dünya Müharibəsi: Müttəfiq qüvvələr Siciliya adasına çıxaraq İtaliyanın işğalına başladılar.
1950 – Koreya müharibəsi zamanı ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri Seul üzərində bombardmana başladı.
1958 – Fransada Konstitusiya Komissiyası V Respublika üçün əsas hüquqi bazanı hazırlamağa başladı.
1962 – Əlcəzair Fransadan rəsmi olaraq müstəqillik qazandıqdan sonra ilk dəfə beynəlxalq aləmdə bayrağını qaldırdı.
1970 – SSRİ ilə ABŞ arasında kosmik əməkdaşlıq barədə danışıqların ilk mərhələsi keçirildi.
1975 – Portuqaliyada solçu partiyalar parlamentdə üstünlük qazandı.
1981 – İranda prezidentliyə seçkilər keçirildi – ilk turda heç bir namizəd qalib gəlmədiyi üçün ikinci tur təyin olundu.
1988 – Yaponiyada Fukuyama yaxınlığında zəlzələ nəticəsində 90-dan çox insan xəsarət aldı.
1989 – Rumıniyada Çavuşesku əleyhinə ilk mütəşəkkil tələbə hərəkatları başlayıb.
1990 – İraqda Səddam Hüseyn Küveytə qarşı açıq təhdidlər səsləndirib.
1991 – Cənubi Afrikada aparteid rejiminin rəsmi simvollarından olan "White Parliament" ləğv edildi.
1992 – Bosniyada BMT qüvvələri tərəfindən təhlükəsizlik zonaları müəyyənləşdirilib.
1993 – Ermənistanla Azərbaycan arasında atəşkəs razılaşması əldə olunmadı və cəbhə xəttində gərginlik davam etdi.
1994 – Ruandada vətəndaş müharibəsi səbəbilə humanitar böhran dərinləşib.
1995 – Ermənistan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq sazişi imzalanıb.
1996 – NATO-nun Baş katibi Javier Solana Qafqazda sabitlik təşəbbüsləri ilə bağlı Bakıya səfər etdi.
1997 – Qazaxıstan neft yataqları ilə bağlı Çinlə ilk böyük enerji müqaviləsini bağlayıb.
1998 – Rusiyada baş nazir Sergey Kiriyenko maliyyə böhranı ilə mübarizə üçün fövqəladə tədbirlər elan edib.
1999 – Şimali İrlandiya münaqişəsinin həlli üçün tərəflər "Yeni Başlanğıc" razılaşmasını imzaladı.
2000 – ABŞ və İsrail “Camp David II” danışıqlarına start verib.
2001 – Ukraynada prezident Leonid Kuçma KİV-lərə qarşı qanunvericiliyə dəyişiklik təşəbbüsü irəli sürüb.
2002 – İndoneziyada Bali adasında ilk terror xəbərdarlıqları verilib.
2003 – Səudiyyə Ərəbistanında ilk dəfə olaraq qadın hüquqları ilə bağlı dövlət səviyyəli rəsmi forum təşkil olundu.
2004 – Qazaxıstanda prezident Nazarbayev konstitusiya islahatlarına dair yeni referendum elan edib.
2005 – Londonda terror aktlarından sonra şəhərdə fövqəladə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirildi.
2006 – Gəncədə arxeoloqlar tərəfindən alban dövrünə aid qədim qəbiristanlıq aşkarlandı.
2007 – ABŞ Senatı miqrasiya islahatlarını əhatə edən yeni qanun layihəsini müzakirəyə çıxarıb.
2008 – Türkiyədə Ergenekon istintaqı çərçivəsində yeni həbslər həyata keçirilib.
2009 – İtaliyada G8 sammiti çərçivəsində qlobal istiləşmə ilə bağlı yeni mexanizmlər müzakirə edildi.
2010 – Gürcüstanda konstitusiya dəyişikliyi ilə prezident səlahiyyətləri məhdudlaşdırılıb.
2011 – Türkiyədə Silivri məhkəməsi “Ergenekon” işi üzrə yeni məhkumluqlar elan etdi.
2012 – Misirdə prezident seçilmiş Məhəmməd Mursi ilk xarici səfərini Səudiyyə Ərəbistanına edib.
2013 – Misirdə Məhəmməd Mursinin devrilməsindən sonra Müsləman Qardaşlar etiraz mitinqləri keçirdi.
2014 – Qəzzada HƏMAS və İsrail arasında qarşılıqlı hava hücumları intensivləşib.
2015 – Yunanıstanda borc böhranı ilə bağlı Avropa Birliyi ilə danışıqlarda irəliləyiş əldə olundu.
2016 – İraqda "İslam Dövləti" terror təşkilatına qarşı Mosul əməliyyatı genişləndirilib.
2017 – ABŞ və Rusiya prezidentləri ilk dəfə olaraq G20 sammitində rəsmi görüş keçirdilər.
2018 – Türkiyədə yeni prezidentlik sistemi rəsmi olaraq qüvvəyə minib.
2019 – Gürcüstanda “Gavrilov Gecəsi” aksiyalarından sonra hökumət seçki islahatlarına getməyi qəbul etdi.
2020 – ABŞ-da koronavirus səbəbilə ictimai məktəblərin bağlanması ilə bağlı federal qərar müzakirəyə çıxarılıb.
2021 – Azərbaycan və Ermənistan sərhədində gərginlik artıb, qarşılıqlı atəşkəs pozuntuları qeydə alınıb.
2022 – Yaponiya keçmiş baş naziri Şinzo Abe-nin qətlə yetirilməsi ölkədə və dünyada sarsıntı yaratdı.
2023 – Səudiyyə Ərəbistanı və İran arasında diplomatik normallaşma prosesi üçün yeni görüş planlaşdırılıb.
2024 – Braziliyada keçirilən COP30 İqlim Konfransında "Yaşıl Enerji Paktı" imzalandı.