BAKI, VOA

18 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

332 – Roma imperatoru I Konstantin Konstantinopolda vətəndaşlara pulsuz çörək paylanmasını əmr etdi.

1804 – Napoleon Bonapart Fransa Senatı tərəfindən imperator elan edildi.

1896 – ABŞ Ali Məhkəməsi "Plessy v. Ferguson" işi üzrə qərar verərək, "ayrı, lakin bərabər" prinsipinə əsaslanan irqi ayrı-seçkiliyi qanuni saydı.

1927 – ABŞ-ın Miçiqan ştatının Bath qəsəbəsində məktəb binasında baş verən partlayış nəticəsində 45 nəfər, o cümlədən 38 uşaq həlak oldu.

1933 – ABŞ prezidenti Franklin D. Ruzvelt Tennessi Vadisi İdarəsinin yaradılması haqqında qanunu imzaladı.

1941 – Alman döyüş gəmisi Bismark və ağır kreyser Prinz Eugen Reyn Əməliyyatı (Rheinübung) üçün yola çıxdı.

1944 – İosif Stalin Krım tatarlarını Krım yarımadasından deportasiya etdi. Deportasiya edilən 193.865 Krım tatarının 45%-i sürgündə həyatını itirib.

1948 – İsrailin Tel-Əviv şəhərində yerləşən mərkəzi avtovağzalına Misir Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən hava hücumu nəticəsində 42 nəfər öldü, 100-dən çox insan yaralandı.

1974 – Hindistan "Smiling Buddha" kod adlı ilk nüvə sınağını həyata keçirdi və nüvə silahına sahib olan altıncı ölkə oldu.

1975 – Hindistanın Tamil Nadu ştatında yerləşən Kumbakonam şəhərində baş verən dəmiryolu qəzasında 25 nəfər həyatını itirdi.

1980 – ABŞ-ın Vaşinqton ştatında yerləşən St. Helens dağı püskürdü; nəticədə 57 nəfər öldü və ətraf ərazilərə ciddi ziyan dəydi.

1981 – ABŞ-ın Nyu-York şəhərində “New York Native” qəzeti, sonradan QİÇS olaraq tanınacaq yeni, sirli xəstəlik barədə ilk ictimai xəbər yayımladı.

1983 – Livan, İsrail və ABŞ arasında İsrailin Livandan çıxması ilə bağlı üçtərəfli razılaşma imzalandı. Bu razılaşma bölgədəki hərbi gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyırdı.

1987 – İraqın döyüş təyyarəsi tərəfindən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin “USS Stark” freqatına iki raket atıldı. Nəticədə 37 ABŞ dənizçisi həyatını itirdi, 21 nəfər yaralandı. Hadisə iki ölkə arasında diplomatik gərginlik yaratdı.

1989 – Çinin paytaxtı Pekində bir milyona yaxın insan demokratiya tələbilə etiraz aksiyası keçirdi. Bu etirazlar sonradan məşhur Tiananmen meydanı hadisələrinə yol açdı və Çində repressiv tədbirlərlə nəticələndi.

1991 – Fransa prezidenti Fransua Mitteran Polşaya rəsmi səfər etdi. Bu səfər Fransa-Polşa münasibətlərinin güclənməsi baxımından əhəmiyyətli idi.

1994 – İzraildə keçirilən prezident seçkilərində Ezer Weizman ölkənin prezidenti seçildi.

1998 – ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Microsoft şirkətinə qarşı antitrest qanunlarını pozduğu iddiası ilə rəsmi iddia qaldırdı. Bu, informasiya texnologiyaları sahəsində mühüm dönüm nöqtəsi oldu.

2000 – Filippin prezidenti Cozef Estrada korrupsiyada ittiham olunaraq vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. Onun yerinə vitse-prezident Qloriya Arroyo prezident oldu.

2003 – Çin, SARS virusuna qarşı fövqəladə tədbirlər çərçivəsində Pekində məktəbləri müvəqqəti bağladı və ictimai nəqliyyatda məhdudiyyətlər tətbiq etdi.

2009 – Şri Lankada 26 il davam edən vətəndaş müharibəsi sona çatdı; hökumət Tamil Pələngləri üzərində qələbə qazandığını elan etdi.

2013 – Fransa eyni cinsli nikahları qanuniləşdirən qanunu qəbul etdi.

2014 – Libiyada, general Xəlifə Haftar və müttəfiqləri parlamentə qarşı hərbi hücum təşkil edərək ölkədə siyasi gərginliyi artırdı.

2015 – İŞİD İraqın strateji əhəmiyyətə malik Ramadi şəhərini ələ keçirərək 500 nəfərin ölümünə və təxminən 8,000 insanın qaçmasına səbəb oldu.

2016 – İraqda, İŞİD tərəfindən xlor və ya hardal qazı ilə kimyəvi silah hücumları həyata keçirildi; nəticədə doqquz əsgər öldü, doqquz nəfər yaralandı.

2017 – Amerikalı musiqiçi Kris Kornell, 52 yaşında intihar edərək həyatına son verdi.

2018 – ABŞ-ın Texas ştatında yerləşən Santa Fe Liseyində silahlı hücum nəticəsində 10 nəfər öldü.

2020 – İtaliya, COVID-19 pandemiyası səbəbindən bağlanmış bar və kafeləri yenidən açmağa başladı.

2021 – İsrail və Fələstin arasında baş verən qarşıdurmalar nəticəsində bir fələstinli öldü, onlarla insan yaralandı.

2022 – ABŞ-ın Kiyevdəki səfirliyi, Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən bağlandıqdan sonra yenidən açıldı.

2023 – Konqo Demokratik Respublikasının Şimali Kivu bölgəsində silahlı hücum nəticəsində dörd nəfər öldü, altı nəfər yaralandı.

2024 – Yeni Kaledoniyada baş verən iğtişaşlar nəticəsində ölənlərin sayı altıya yüksəldi.