BAKI,AzerVoice

Tarix bu gün qardaş qanının axdığı və imperiya ambisiyalarının rəsmiləşdiyi gündür. 22 fevral – Azərbaycanda erməni separatçılarına qarşı etiraz edən iki gəncin Əsgəran rayonunda şəhid edildiyi (1988) və bununla da Qarabağ müharibəsinin ilk qanının töküldüyü gündür. Yaxın Şərqdə ərəb millətçiliyinin zirvəsi olan Misir və Suriyanın birləşməsi (Birləşmiş Ərəb Respublikası), Türkiyədə isə ordunun içindəki qiyamçıların dövlət çevrilişinə uğursuz cəhd etdiyi (1962) tarixdir. Bu gün həm də Rusiyanın Ukraynanın şərqindəki separatçı rejimləri tanıdıqdan dərhal sonra onlarla 'Dostluq və Əməkdaşlıq' müqaviləsini ratifikasiya etdiyi (2022), ABŞ-ın ilk prezidenti Corc Vaşinqtonun doğulduğu və ilk klonlaşdırılmış qoyun Dollinin elan edildiyi gündür. 1848-ci il Fransa inqilabından 'Daft Punk' qrupunun dağılmasına qədər – AzerVoice 22 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir

İmperatorun Vəfatı: Çinin yeganə qadın imperatoru Vu Zetian (Tan sülaləsi) vəfat etdi (705).

II Karlın Tacqoyması: Şotlandiya kralı II Karl rəsmən taxta çıxdı (1371).

Corc Vaşinqton Doğuldu: Amerika Birləşmiş Ştatlarının ilk prezidenti və qurucusu Corc Vaşinqton Virciniyada dünyaya gəldi (1732).

Şopenhauer Doğuldu: Alman filosofu, "İradə və təsəvvür kimi dünya" əsərinin müəllifi Artur Şopenhauer anadan oldu (1788).

Florida Sazişi: İspaniya Florida ştatını 5 milyon dollar qarşılığında Amerika Birləşmiş Ştatlarına satdı (Adams-Onis müqaviləsi) (1819).

Qacarlar və Rusiya: Türkmənçay müqaviləsindən sonra Qacar İranı ilə Rusiya imperiyası arasında sərhəd demarkasiyası üzrə işçi qrupu yaradıldı (1828 - prosesin davamı).

Fransa İnqilabı: Parisdə fəhlələrin və tələbələrin üsyanı ilə 1848-ci il Fransa İnqilabı başladı, kral Lui Filipp devrildi (1848).

Bebel Doğuldu: Alman sosial-demokratiyasının banilərindən biri Avqust Bebel dünyaya gəldi (1840).

Tennessi Konstitusiyası: Tennessi ştatı köləliyi ləğv edən yeni konstitusiyanı qəbul etdi (1865).

Henrix Hertz: Alman fiziki, elektromaqnit dalğalarını kəşf edən Henrix Hertz dünyaya gəldi (1857).

Baden Pauell: Skaut hərəkatının qurucusu Robert Baden-Pauell anadan oldu (1857).

Ağ Evdə Bayram: ABŞ prezidenti Qrover Klivlend Ağ Evdə evlənən ilk və yeganə prezident oldu (tarixi dəqiqləşdirmə: qızı bu gün doğulub, toyu iyunda olub – Frensis Klivlendin doğumu 1886).

London Taksi: Londonda ilk dəfə taksimetrli taksilər (kebb) fəaliyyətə başladı (1907).

Rza Xan Çevrilişi: İranda kazak briqadasının komandiri Rza Xan (sonradan Rza Şah Pəhləvi) dövlət çevrilişi edərək Tehranı nəzarətə götürdü (1921).

Stefan Cveyq İntiharı: Avstriyalı yazıçı Stefan Cveyq və həyat yoldaşı Braziliyada mühacirətdə olarkən nasizmin yüksəlişinə dözməyərək intihar etdilər (1942).

Misir və Suriya Birliyi: Misir prezidenti Camal Əbdül Nasir və Suriya prezidenti Şükrü əl-Qüvvətli, iki ölkənin "Birləşmiş Ərəb Respublikası" adı altında birləşdiyini elan edən sənədi imzaladılar (1958).

Tələt Aydəmir Cəhdi: Türkiyə Quru Qoşunları Hərbi Məktəbinin komandiri, polkovnik Tələt Aydəmir və tərəfdarları hökumətə qarşı uğursuz dövlət çevrilişinə cəhd etdilər (1962).

Kennedi və Papa: ABŞ prezidenti Con Kennedi Vatikanda Roma Papası ilə görüşdü (1963 - planlaşdırma, səfər iyulda olub).

Qana Çevrilişi: Qanada prezident Kvame Nkruma dövlət çevrilişi nəticəsində devrildi (1966 - prosesin başlanğıcı 22-si, tam devrilmə 24-ü).

İslam Konfransı: İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının sələfi olan iclasların hazırlıq mərhələsi Lahorda başladı (1974).

Sent-Lüsiya Müstəqilliyi: Karib dənizi ölkəsi Sent-Lüsiya Böyük Britaniyadan müstəqilliyini elan etdi (1979).

ABŞ Buzüstü Hokkey: Qış Olimpiya Oyunlarında ABŞ tələbə yığması SSRİ-nin "Qırmızı Maşın" ləqəbli peşəkar komandasını məğlub etdi ("Buz üzərində möcüzə") (1980).

Vatikan və İtaliya: İtaliya hökuməti və Vatikan arasında yeni konkordat imzalandı, katoliklik İtaliyanın dövlət dini statusunu itirdi (1984).

Endi Uorhol Vəfat Etdi: Pop-art cərəyanının banisi Endi Uorhol Nyu-Yorkda əməliyyatdan sonra vəfat etdi (1987).

Əsgəran Şəhidləri: Erməni separatçılarına etiraz etmək üçün Ağdamdan Əsgərana yürüş edən azərbaycanlı gənclər – Əli Hacıyev və Bəxtiyar Quliyev ermənilər tərəfindən qətlə yetirildi. Onlar Qarabağ müharibəsinin ilk şəhidləri sayılır (1988).

Dövlət Plan Komitəsi: Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi Qarabağdakı iqtisadi vəziyyətlə bağlı hesabat hazırladı (1988).

Stiven İrvin Doğuldu: Avstraliyalı təbiətşünas və televiziya aparıcısı ("Timsah ovçusu") Stiven İrvin dünyaya gəldi (1962).

Drew Barrymore: Amerikalı aktrisa Dryu Berrimor dünyaya gəldi (1975).

Səddam Hüseynin Rəddi: İraq lideri Səddam Hüseyn ABŞ-ın sülh təklifini və Küveyti tərk etmək barədə ultimatumunu rədd etdi (1991).

Kolin Pauell: ABŞ generalı Kolin Pauell, Körfəz müharibəsində quru əməliyyatlarının başlanmasına icazə verdi (1991).

Dolli Qoyunu: Şotlandiyalı alimlər, yetkin bir məməlidən klonlaşdırılan ilk heyvan olan Dolli qoyununun doğulduğunu (əslində 1996-da doğulmuşdu) dünyaya elan etdilər (1997).

Kosovoda Gərginlik: Serbiya polisi ilə Kosovo Azadlıq Ordusu arasında Drenitsa bölgəsində toqquşmalar başladı (1998).

Türkiyə İqtisadiyyatı: "Qara Çərşənbə"dən bir gün sonra Türkiyədə faiz dərəcələri rekord həddə (minlərlə faiz) çatdı (2001).

Anqola Lideri: Anqolanın üsyançı lideri (UNITA) Jonas Savimbi hökumət qüvvələri tərəfindən öldürüldü, vətəndaş müharibəsi bitdi (2002).

Bəm Zəlzələsi Qurbanları: İranda Bəm zəlzələsindən sonra bərpa işləri üçün beynəlxalq yardım konfransı keçirildi (2004).

İraqda Məscid Partlayışı: Samirə şəhərində şiələr üçün müqəddəs olan Əsgəriyyə məscidinin qızıl günbəzi terrorçular tərəfindən partladıldı. Bu, məzhəb qarşıdurmasını alovlandırdı (2006).

Oskar Mükafatları: 81-ci Oskar mükafatlandırma mərasimində "Xarabalıqdan çıxan milyonçu" filmi 8 mükafat qazandı (2009).

Yanukoviçin İmpiçmenti: Ukrayna Ali Radası prezident Viktor Yanukoviçin vəzifədən kənarlaşdırılması prosesinə başladı, Yanukoviç Xarkova qaçdı (2014).

Timoşenko Azadlıqda: Ukraynanın keçmiş Baş naziri Yuliya Timoşenko həbsdən azad edildi (2014).

Xarkovda Terror: Ukraynanın Xarkov şəhərində Avromaydan tərəfdarlarının yürüşü zamanı partlayış törədildi (2015).

Türkiyə Ordusu: Türkiyə Silahlı Qüvvələri Süleyman Şah türbəsinin yerini dəyişdirmək üçün keçirdiyi "Şah Fırat" əməliyyatını uğurla başa vurduğunu açıqladı (2015).

Daft Punk: Fransız elektron musiqi dueti "Daft Punk" 28 illik fəaliyyətdən sonra dağıldığını elan etdi (2021).

İtaliya Səfiri: İtaliyanın Konqo Demokratik Respublikasındakı səfiri Luka Attanasio silahlı hücum nəticəsində öldürüldü (2021).

Rusiya Donbas Müqaviləsi: Rusiya Dövlət Duması və Federasiya Şurası, Donetsk və Luqansk "xalq respublikaları" ilə dostluq, əməkdaşlıq və qarşılıqlı yardım haqqında müqavilələri ratifikasiya etdi (2022).

Almaniya Şimal Axını: Almaniya kansleri Olaf Şolts, Rusiyanın hərəkətlərinə cavab olaraq "Şimal Axını 2" qaz kəmərinin sertifikatlaşdırılmasını dayandırdı (2022).

Britaniya Sanksiyaları: Böyük Britaniya 5 Rusiya bankına və 3 oliqarxa qarşı sanksiya tətbiq etdi (2022).

Baydenin Sanksiyaları: ABŞ prezidenti Co Bayden Rusiyaya qarşı sanksiyaların "ilk tranşını" elan etdi (2022).

Hatayda Yeni Dağıntılar: Türkiyənin Hatay vilayətində baş verən yeni zəlzələlərdən sonra (20 fevral) axtarış-xilasetmə işləri zamanı ölənlərin sayı 6-ya çatdı (2023).

Çin və Rusiya: Çinin baş diplomatı Vanq Yi Moskvaya səfər edərək Vladimir Putinlə görüşdü və strateji tərəfdaşlığı müzakirə etdi (2023).

İsrail Basqını: İsrail ordusunun İordan çayının qərb sahilindəki Nablus şəhərinə reydi zamanı 11 fələstinli öldü, 100-dən çoxu yaralandı (2023).

BMT Baş Assambleyası: BMT-də Ukraynadakı müharibənin ildönümü ilə əlaqədar xüsusi sessiya işə başladı (2023).

Somali Təyyarəsi: Somalidə sərnişin təyyarəsi qəzaya uğradı (2023).

Odysseus Enişi: ABŞ-ın "Intuitive Machines" şirkətinə məxsus "Odysseus" (Nova-C) kosmik aparatı Ayın cənub qütbünə yaxın əraziyə uğurla eniş etdi. Bu, 1972-ci ildən bəri ABŞ-ın Aya ilk enişi və tarixdə ilk özəl şirkət enişi oldu (2024).

Navalnı Dəfni: Aleksey Navalnının anasına oğlunun cəsədini gizli şəkildə dəfn etmək üçün ultimatum verildiyi açıqlandı (2024).

Valensiya Yanğını: İspaniyanın Valensiya şəhərində 14 mərtəbəli yaşayış binasında dəhşətli yanğın baş verdi, çox sayda insan həlak oldu (2024).

Türkiyə Mərkəzi Bankı: Türkiyə Respublikası Mərkəzi Bankı faiz dərəcəsini 45% səviyyəsində saxladı (2024).

Qazaxıstan İqlim: Qazaxıstanda kəskin soyuqlar səbəbindən bir çox magistral yollar bağlandı (2024).

Azərbaycan Diplomatik: Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin növbəti görüşünün Berlində keçiriləcəyi açıqlandı (2024).

Dani Alves: Braziliyalı futbolçu Dani Alves Barselonada cinsi təcavüz ittihamı ilə 4.5 il həbs cəzasına məhkum edildi (2024).

Hindistan Fermerləri: Hindistanda hökumətlə danışıqlar uğursuz olduqdan sonra fermerlər Dehliyə yürüşü bərpa etdilər (2024).

AT&T Kəsintisi: ABŞ-ın ən böyük mobil operatoru AT&T şəbəkəsində qlobal kəsinti baş verdi, minlərlə istifadəçi əlaqəsiz qaldı (2024).

Ekvador Limanı: Ekvadorun Quayaquil limanında Avropaya göndərilmək üçün hazırlanan rekord miqdarda kokain ələ keçirildi (2024).

Cənubi Koreya Həkimləri: Cənubi Koreyada minlərlə gənc həkim hökumətin tibb fakültələrinə qəbulu artırmaq planına etiraz olaraq istefa verdi (2024).

Türkiyə Turizm: Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi 2024-cü il üçün rekord turist hədəflərini açıqladı (2024).

İndoneziya Qasırğası: İndoneziyanın Yava adasında güclü qasırğa (tornado) qeydə alındı, bu region üçün nadir hadisə sayılır (2024).