BAKI,VOA

Karesi bəyliyi şimal-qərbi Anadoluda kökləri Danişmendlilərə gedib çıxan bir sülalə tərəfindən qurulub. Bəyliyin tənəzzülü 1334-cü ildə Qərbi Anadolunu türklərdən xilas etmək üçün hərəkətə keçən səlibçi donanmasının vurduğu ağır zərbə ilə başladı. Hökmdar Yahşi bəyin ölümündən sonra isə bəylikdə daha böyük çaxnaşma yarandı.

Hakimiyyət mübarizəsi və Osmanlının müdaxiləsi

Yahşi bəyin vəfatından sonra Dəmirhan bəy ilə Dursun bəy arasında taxt uğrunda mübarizə başladı. Dəmirhan bəyin idarəçiliyini bəyənməyən Karesi əyanları Dursun bəyi hakimiyyətə gətirmək üçün Orxan Qazidən kömək istədilər. Bunun qarşılığında Orxan Qaziyə Berqama, Edremid və Balıkəsir əraziləri təklif edildi.

Fəth prosesi və Dursun bəyin ölümü

Orxan Qazi, Dursun bəylə birlikdə Karesi torpaqlarına daxil olaraq şəhərləri bir-bir fəth etməyə başladı. Dəmirhan bəy Berqama qalasına sığınaraq müdafiəyə çəkildi. Dursun bəy qardaşını təslim olmağa razı salmaq üçün əyanlarla birlikdə qala divarlarının önünə getdiyi zaman atılan oxla öldürüldü.

Bu gözlənilməz hadisədən sonra çıxılmaz vəziyyətdə qalan Berqama əhalisi Dəmirhan bəyi təslim olmağa məcbur etdi. Bursaya aparılan Dəmirhan bəy iki il sonra orada vəfat etdi və beləliklə, bütün Karesi torpaqları Osmanlıların tərkibinə qatıldı.

Karesi bəyliyinin ilhaqının əhəmiyyəti

Orxan Qazi 1345-ci ildə tamamilə fəth edilən Karesi bölgəsinin idarəsini oğlu Süleyman Paşaya tapşırdı. Bu ilhaqın Osmanlı tarixi üçün bir neçə strateji əhəmiyyəti var idi:

Strateji üstünlük: Balıkəsir, Manyas və Kapıdağı ərazilərinin tutulması Bizans üzərindəki qələbələrdən daha mühüm idi, çünki Osmanlılar Boğazın cənub sahillərinə sahib oldular.

Donanma və təcrübə: Karesi bəyliyinin dənizçilik təcrübəsindən yararlanan Osmanlılar Rumeliyə keçid üçün ilk fürsəti əldə etdilər.

Kadr potensialı: Karesi bəyliyinin xidmətində olan Hacı İlbəyi, Ece Halil, Qazi Fazil bəy kimi nüfuzlu şəxslər Osmanlı dövlətinə keçdilər. Bu sərkərdələr sonradan Rumelinin fəthində əvəzsiz xidmətlər göstərdilər.