BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə
Hüquq hər bir cəmiyyətin dayağı, ədalətin və insan haqlarının qorunmasının əsas vasitəsidir. Bu rubrikada oxucular aktual qanun dəyişiklikləri, hüquqi yeniliklər və məhkəmə təcrübəsi barədə operativ məlumat əldə edəcəklər. Həmçinin, gündəlik həyatda qarşılaşa biləcəyiniz hüquqi məsələlərə dair praktiki məsləhətlər təqdim olunacaq. Rubrikanın məqsədi hüququ sadə və anlaşılan dildə izah edərək, hər kəsin öz haqqını daha yaxşı tanımasına şərait yaratmaqdır. Hüquq biliklərinin artırılması həm vətəndaşların hüquqlarını müdafiə etməsinə, həm də cəmiyyətdə hüquqi mədəniyyətin güclənməsinə xidmət edəcək.
AzerVoice-nin təqdim etdiyi yeni Hüquq Bələdçisi rubrikasında Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev hüquq sahəsində bir çox suallara cavab verib.
TurkicWorld və AzerVoice saytına istinadən oxucularına Hümmət Əliyevin suallara cavablarını təqdim edir.
1. Vəkil mediasiya prosesində iştirak edə bilərmi?
Bəli, tərəflər istədikləri halda mediasiyaya vəkil dəvət edə bilərlər. Bu, beynəlxalq təcrübədə də geniş yayılıb. Vəkilin iştirakı hüquqi məsələlərin doğru həllinə, tərəfin hüquqlarının qorunmasına və razılaşmanın qanuniliyinin təmin olunmasına kömək edir. Vəkil prosesdə hüquqi riskləri azaldır, razılaşma layihəsini yoxlayır və tərəflərə daha çox güvən verir.
2. Vəkilin rolu mediasiyada necə dəyişir?
Məhkəmədə vəkilin əsas məqsədi müştərisini qorumaq və rəqib tərəfi zəiflətməkdir. Mediasiyada isə məqsəd ortaq razılıq əldə etməkdir. Buna görə vəkil daha çox hüquqi məsləhətçi rolundadır:
- Müştərinin emosional arqumentlərini hüquqi dildə ifadə edir,
- Razılaşmanın hüquqi nəticələrini izah edir,
- Gələcək riskləri göstərir və qarşısını almaq üçün məsləhətlər verir.
Vəkil mediasiyada müştərisini “mübarizə aparmağa” yox, “səmərəli razılaşmaya” yönləndirir.
3. Mediasiya və vəkil tutmaq arasında seçim hansı halda edilməlidir?
- Mediasiya və vəkil tutmaq bir-birinə alternativ deyil, tamamlayıcıdır:
- Tərəflər barışmaq istəyirsə, mediasiya daha uyğundur və vəkil prosesdə hüquqi dəstək verir.
- Əgər mübahisə ciddi hüquqi xarakter daşıyırsa, məsələn, cinayət və ya mülkiyyət hüququ pozuntuları, məhkəmə və vəkil müdafiəsi vacibdir.
Doğru yanaşma belədir: “Əvvəl mediasiya, alınmazsa məhkəmə.”
4. Vəkillər mediasiyanı niyə bəzən qəbul etmirlər?
- Stereotiplər: Bəzi vəkillər mediasiyanın müştərinin hüquqlarını zəiflədəcəyini düşünürlər.
- Qazanmaq mədəniyyəti: Uzun illər “qalib-məğlub” sistemi dominantdır, barışıq isə “yarımçıq qələbə” hesab edilir.
- Maliyyə maraqları: Uzunmüddətli məhkəmə prosesləri vəkillər üçün daha gəlirli olur.
Lakin təcrübə göstərir ki, vəkillər mediasiyanın faydalarını gördükcə ona daha çox dəstək verirlər.
5. Mediatordan fərqli olaraq, vəkilin funksiyası nədir?
- Mediator: Neytral şəxsdir, tərəflər arasında dialoqu və razılaşmanı asanlaşdırır, heç bir tərəfi müdafiə etmir.
- Vəkil: Öz müştərisini qoruyur, hüquqi arqumentlər gətirir, razılaşmanın qanuni təhlükəsizliyini təmin edir və lazım gəlsə məhkəmədə müdafiə edir.
Mediator “danışıqların katalizatoru”, vəkil isə “qoruyucu və təhlükəsizlik zəmanətidir”. Hər ikisi birlikdə optimal nəticə üçün vacibdir.
Nəticə:
Mediasiya və vəkillik bir-birinə rəqib deyil, tərəfdaşdır. Vəkilin mediasiyada iştirakı prosesin hüquqi əsasını möhkəmləndirir, müştərinin güvənini artırır, vaxt və maliyyə itkilərini azaldır və razılaşmanın dayanıqlığını təmin edir.
Ünvan: Quba şəhəri, Heydər Əliyev prospekti,
"İlqaroğlu" Business Center, II mərtəbə.
Tel.mob: (+994) 77 450.77.44, (+994) 77 450.77.44
E/ünvan: [email protected]
Şabran ofisi:
Ünvan: Şabran şəhəri, Zərifə Əliyev küç., (Şabran Məhkəməsinin qarşısı)
Tel.mob: (+994) 77 588.77.44