BAKI,VOA Analitik Təhlil Mərkəzi, Fərid Mikayılov

İranla bağlı geosiyasi gərginlik fonunda Suriyanın qlobal enerji tranzit mərkəzinə çevrilməsi ilə bağlı planlar yenidən gündəmə gəlib .

Məlumata görə, ABŞ tərəfindən qiymətləndirilən təşəbbüs Suriyanı Körfəz və İraq enerji yataqlarını Aralıq dənizi limanları və Avropa bazarları ilə birləşdirən əsas dəhliz kimi formalaşdırmağı hədəfləyir. Bu çərçivədə mövcud və planlaşdırılan boru kəmərlərinin bərpası və genişləndirilməsi nəzərdə tutulur .

Plan daxilində İraqdan Suriya üzərindən Aralıq dənizinə uzanan Kərkük–Baniyas neft kəmərinin yenidən işə salınması, həmçinin Qətərdən Türkiyə üzərindən Avropaya uzanan qaz xəttinin reallaşdırılması kimi layihələr yer alır. Eyni zamanda Azərbaycan qazının Kilis və Hələb üzərindən ötürülməsi kimi mövcud xətlərin gücünün artırılması da müzakirə olunur .

Ekspertlər isə bu planın həyata keçirilməsinin ciddi çətinliklərlə üzləşəcəyini bildirirlər. Onların fikrincə, regionda təhlükəsizlik, siyasi sabitlik və maliyyə məsələləri əsas maneələrdir. Bununla yanaşı, Suriyanın mövcud infrastrukturunun zəifliyi və uzunmüddətli münaqişənin yaratdığı problemlər layihənin reallaşmasını sual altına qoyur .

Bununla belə, mütəxəssislər qeyd edir ki, Hürmüz boğazı kimi strateji dəniz marşrutlarında risklərin artması alternativ quru enerji dəhlizlərinə marağı daha da gücləndirir.