BAKI, AzerVoice Analitik Təhlil Mırkəzi – Səudiyyə Ərəbistanı Dəməşq və ətrafında müharibədən zərər çəkmiş ərazilərdə dağıntıların təmizlənməsi və sosial infrastrukturun bərpasını hədəfləyən genişmiqyaslı layihəyə start verib. Bu təşəbbüs Səudiyyə-Suriya investisiya forumu çərçivəsində imzalanan və ümumi dəyəri 6 milyard dollardan çox olan paketlərlə müşayiət olunub.
Yeni proqram çərçivəsində yüz minlərlə ton dağıntının təmizlənməsi, köhnəlmiş infrastrukturun yenilənməsi və yeni sosial-sənaye layihələrinin reallaşdırılması planlaşdırılır. Rəsmi Riyad bu prosesin məqsədini “suriyalıların həyatını bərpa etmək və iqtisadi imkanlar yaratmaq” kimi təqdim edir. Müşahidəçilər bu yanaşmanı “xalqın sabitliyinə sərmayə” adlandıraraq, Səudiyyənin mövcud hakimiyyətə deyil, bilavasitə suriya xalqına dəstək verdiyini bildirirlər.
Riyadın humanitar təşəbbüsləri
Bu layihə Səudiyyənin Suriyada həyata keçirdiyi digər humanitar təşəbbüslərlə də uzlaşır. Məsələn, Kral Salman Humanitar Mərkəzinin təşkil etdiyi tibbi kampaniyalar çərçivəsində Dəməşqdə pulsuz ürək əməliyyatları icra olunub, qida və sığınacaq proqramlarına maliyyə dəstəyi göstərilib. Bundan başqa, Səudiyyə və Qətər birlikdə Suriyanın Dünya Bankına olan borcunu ödəyərək ölkənin beynəlxalq maliyyə dəstəyi almasına imkan yaradıb.
Əlavə olaraq, Riyad və Doha Suriya dövlət sektorunda çalışanların maaşlarının üç aylıq ödənilməsini maliyyələşdirib. Bu, suriyalıların minimum iqtisadi sabitliyini təmin etmək baxımından önəmli addım sayılır.
İmzalanan sazişlərə görə, layihələr əsasən yaşayış, ictimai xidmətlər, sənaye müəssisələri, səhiyyə və təhsil sektorlarına yönəldilib. Onların sırasında, 75 min kubmetr dağıntının təmizlənməsi,34 məktəbin təmiri,17 xəstəxananın həyati avadanlıqlarla təmin olunması,60-a yaxın çörək sexinin yenidən qurulması, su və kanalizasiya şəbəkələrinin bərpası var.
Mərkəzin rəhbəri Abdullah ər-Rəbiə açıqlamasında bu layihələrin suriyalıların “ən təxirəsalınmaz ehtiyaclarını qarşılamağı” hədəflədiyini vurğulayıb.
Riyad və Tehran yanaşmalarında fərqlər
Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Səudiyyənin bu addımları İranın son illərdə Suriyada həyata keçirdiyi siyasətdən kəskin fərqlənir. Belə ki, Tehran daha çox hərbi və təhlükəsizlik strukturlarını gücləndirməyə yönəlmişdi, Riyad isə gündəlik həyatın bərpasına və sosial sabitliyə sərmayə qoyur.
Suriya xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani və fövqəladə hallar naziri Raid əs-Saleh ilə keçirilən görüşlərdə humanitar və inkişaf əməkdaşlığının gücləndirilməsi müzakirə olunub. Tərəflər müxtəlif bölgələrdə səhiyyə, təhsil, sığınacaq və ərzaq təhlükəsizliyi sahələrində onlarla layihənin reallaşdırılacağını təsdiqləyiblər.