#Doha

Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani bu gün Tehrana səfər edəcək. Səfərin əsas məqsədi regionda gərginliyin azaldılması və ABŞ ilə İran arasında dialoqun yenidən başlanmasına şərait yaradılmasıdır. Qətər tərəfi hesab edir ki, mövcud fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması, eləcə də regionda təhlükəsizlik və sabitliyin təmin edilməsi üçün diplomatik yol əsas vasitə olmalıdır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani ilə telefonla danışıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Əsas diqqət gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasına yönəlib. İran və Qətər diplomatik imkanlardan istifadənin vacibliyini vurğulayıblar. Tərəflər qarşılıqlı əlaqələndirmənin davam etdirilməsini zəruri hesab ediblər. Tehran və Doha arasında məsləhətləşmələrin davam etdirilməsi məsələsi də müzakirə olunub. Tərəflər bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini bildiriblər. İran və Qətər təmasları davam etdirmək barədə razılığa gəliblər.

Qətər Hörmüz boğazında vəziyyətin böhrandan əvvəlki səviyyəyə qaytarılmasını istəyir. Bu barədə Qətər Xarici İşlər Nazirliyi açıqlama verib. Doha boğazdan sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin zəruriliyini vurğulayıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki gərginlik beynəlxalq gəmiçilik üçün ciddi narahatlıq yaradıb. Qətər vəziyyətin normallaşdırılmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir. Doha regional gərginliyin diplomatik vasitələrlə azaldılmasını dəstəkləyir. Qətərin mövqeyinə görə, boğazda sərbəst və təhlükəsiz hərəkət bərpa edilməlidir.

Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani Hörmüz boğazında “şantaja” son qoymağa çağırıb. O, boğazda gəmilərin hərəkətinin müharibədən əvvəlki vəziyyətə qaytarılmasını istəyib. Qətər rəsmisi heç bir münaqişə tərəfinin Hörmüz boğazından digər tərəfə təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, müharibənin ağır nəticələri yalnız Körfəz bölgəsi ilə məhdudlaşmayıb. Qarşıdurmanın dünyanın digər bölgələrinə də təsir göstərdiyi vurğulanıb. Doha Hörmüz boğazında gəmilərin sərbəst və təhlükəsiz hərəkətinin təmin edilməsini istəyir. Qətər boğazdakı gəmiçiliyə qarşı təhdidləri və yaradılan maneələri pisləyib. Şeyx Məhəmməd vəziyyətin müharibədən əvvəlki qaydaya qaytarılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Qətər və Misirin yüksək vəzifəli rəsmiləri Əl-Ələmeyn şəhərində görüşüblər. Görüş Qətər–Misir Birgə Ali Komitəsinin yeddinci hazırlıq toplantısı çərçivəsində keçirilib. Qətər nümayəndə heyətinə Nayif əl-İmadi rəhbərlik edib. Misir tərəfinə isə İhab Fəhmi başçılıq edib. Tərəflər regional və beynəlxalq məsələlər üzrə davamlı məsləhətləşmələri yüksək qiymətləndiriblər. Bölgədə gərginliyin azaldılması istiqamətində birgə səylərin davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Doha və Qahirə bölgədə sabitliyin və davamlı sülhün təmin olunmasına tərəfdar olduqlarını bildiriblər. Birgə Ali Komitənin rəsmi iclasının cümə axşamı keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani rəsmi səfərlə Ər-Riyada gedib. Onu hava limanında Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər nazirinin müavini Vəlid bin Əbdülkərim əl-Xüreyci qarşılayıb. Səfərin rəsmi xarakter daşıdığı açıqlanıb. Görüşlərin tam proqramı barədə hələlik ətraflı məlumat verilməyib. Qətər və Səudiyyə Ərəbistanı arasında son illərdə yüksək səviyyəli siyasi təmaslar intensivləşib. Hər iki ölkə Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının üzvüdür. Səfər Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Doha və Ər-Riyad bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyin təmin olunması istiqamətində diplomatik fəaliyyətlərini davam etdirirlər.

Qətər itkin düşən iranlı hərbi təyyarəçilərlə bağlı İran nümayəndə heyətini Dohaya dəvət etdiyini açıqlayıb. Tehran isə bu dəvətə hələ cavab verməyib. İran üç hərbi təyyarəçisinin Qətərdə saxlanıldığını iddia edir. Qətər bu iddiaları qəti şəkildə rədd edir və ölkədə heç bir iranlı təyyarəçinin saxlanılmadığını bildirir. Hadisə mart ayında İran hərbi təyyarələrinin Qətərin hava məkanına daxil olmasından sonra baş verib. Qətərin axtarış-xilasetmə dəstələri təyyarəçilərdən birinin cəsədini tapıb və cəsəd İran tərəfinə qaytarılıb. Doha İran mütəxəssislərinin aparılmış axtarış əməliyyatlarının təfərrüatlarını yerində araşdırmasına hazır olduğunu bildirir. Tərəflərin digər üç təyyarəçinin taleyi ilə bağlı mövqeləri isə bir-birindən kəskin şəkildə fərqlənir.

Qətərdə startap ekosistemi dövlət maliyyələşdirməsi, ixtisaslaşmış inkubatorlar, beynəlxalq şirkətləri cəlb edən proqramlar və "Web Summit" kimi irimiqyaslı beynəlxalq tədbirlərin təsiri ilə sürətlə genişlənir. Qətər İnvestisiyaların Təşviqi Agentliyinin rəsmi göstəriciləri sahibkarlıq mühitinin yaradılması mərhələsindən daha iddialı bir mərhələyə keçidi nümayiş etdirir; bu mərhələ yüksək templə böyüyən texnoloji şirkətləri cəlb etməyi, onları investorlar, regional və qlobal bazarlarla əlaqələndirməyi hədəfləyir. Bu proses ölkənin iqtisadiyyatı şaxələndirmək, özəl sektorun və innovasiyaların payını artırmaq strategiyasını birbaşa dəstəkləyir.

Qətər Hörmüz boğazında BƏƏ-yə məxsus neftdaşıyan gəmiyə İranın raket hücumunu pisləyib. Gəminin Əbu-Dabi Milli Neft Şirkətinə məxsus olduğu bildirilir. Qətər Xarici İşlər Nazirliyi hücumu beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Nazirlik hadisənin dəniz nəqliyyatının sərbəstliyi prinsipinə zidd olduğunu bildirib. Doha İranın Hörmüz boğazından siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməsini qəbuledilməz hesab edib. Qətər boğazın heç bir şərt irəli sürülmədən yenidən açılmasını tələb edib. Nazirlik boğazın bağlı qalmasının bölgə ölkələrinin həyati əhəmiyyətli maraqlarını təhdid etdiyini vurğulayıb. Mövcud vəziyyətin dünya iqtisadiyyatı üçün də ciddi təhlükə yaratdığı bildirilib.

İran Qətərdə yerləşən Əl-Üdeyd Hərbi Hava Bazasını vurduğunu iddia edib. Bununla belə, ABŞ və Qətər rəsmiləri bu məlumatı hələlik təsdiqləməyiblər. Əl-Üdeyd bazası ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki ən böyük hərbi obyektlərindən biri hesab olunur və burada minlərlə hərbçi xidmət edir. Qətər daha əvvəl də bazanın İrana qarşı hərbi əməliyyatlar üçün istifadə edilmədiyini bəyan edib. Bildirilir ki, Qətərə səhər saatlarında iki dalğa şəklində hücum olub. Hücumların vaxtı bölgədə baş verən son hadisələr fonunda diqqət çəkir. Hadisədən iki gün əvvəl İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Dohada rəsmi səfərdə olmuşdu. Hazırda hadisə ilə bağlı rəsmi açıqlamaların verilməsi gözlənilir.

Qətər Husilər tərəfindən Səudiyyə Ərəbistanının cənubuna edilən hücumu pisləyib. Doha bu addımı Səudiyyə Ərəbistanının suverenliyinin pozulması və beynəlxalq hüquqa zidd hərəkət kimi qiymətləndirib. Qətər hücumun regional təhlükəsizlik və sabitliyə təhdid yaratdığını bildirib. Körfəz ölkələri regionda artan hərbi gərginlik fonunda narahatlıqlarını ifadə edirlər. Qətər bütün tərəfləri təmkinli olmağa çağırıb.