Türk Dövlətləri

Tez-tez təkrarlamağı sevdiyim bir ifadə var və görünür, indi biz sərt soyuqlar və leysan yağışlarla müşayiət olunan qış günlərində kifayət qədər isti hadisələrə şahid olacağıq. Təxminən bir aydır ki, Türkiyədə baş verən qeyri-adi hadisə və prosesləri diqqətlə izləyirəm. Türkiyənin Müdafiə Nazirliyi ölkə hava məkanına daxil olan və mənşəyi müəyyən edilməyən beşdən artıq pilotsuz uçuş aparatının (PUA) vurulduğunu və ya tapıldığını açıqlayıb. Bu məsələ ilə bağlı ekspertlər iki düşərgəyə bölünür: bir qrup bu PUA-ların Rusiya istehsalı olduğunu, digər qrup isə onların Ukrayna hava məkanından gəldiyini iddia edir. Hər iki versiyanı birləşdirən məqam ondan ibarətdir ki, bu pilotsuz aparatların Suriya–Ukrayna müharibəsi kontekstində istifadə edildiyi, sonradan isə hədəfini itirərək Türkiyə ərazisinə düşdüyü ehtimal olunur.

Sudanın Suveren Şurasının sədri Abdel Fəttah əl-Burhan Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dəvəti ilə dekabrın 25-də Türkiyəyə işgüzar səfər edəcək. Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiyalar İdarəsinin rəhbəri Burhanəddin Duran sosial şəbəkə hesablarında paylaşım edib. Məlumata əsasən, səfər çərçivəsində keçiriləcək danışıqlarda Türkiyə ilə Sudan arasında ikitərəfli münasibətlərin mövcud vəziyyəti, Sudandakı son hadisələr və ölkədəki humanitar vəziyyət müzakirə olunacaq.

Son iki ildə Qəzzaya göndərdiyimiz yardım 105 min tona çatıb. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu fikirləri Ədalət və İnkişaf Partiyası (AK Parti) Genişləndirilmiş Vilayət Sədrləri Toplantısında çıxışında bildirib. Ərdoğan İsrailin Qəzzadakı insani vəziyyətə mane olduğunu və gündəlik 600 tır yardımın təmin edilmədiyini bildirdi. Ərdoğan, son iki ildə Qəzzaya göndərilən yardımın 105 min tona çatdığını, əhalinin dərmana, qidaya, geyimə və isinməyə ehtiyacı olduğunu vurğulayıb. Türkiyənin mübarək üç aylar boyunca Qəzzadakı yardımlarını artırmağa davam edəcəyi bildirib.

Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidan HƏMAS-ın Siyasi Büro üzvü Xəlil əl-Həyyənin rəhbərlik etdiyi HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Ankarada görüşüb. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbələrin verdiyi məlumata görə, bu gün Ankarada keçirilən görüşdə Qəzzadakı mövcud vəziyyət ətraflı şəkildə müzakirə olunub. Xüsusilə Qəzza üzrə sülh planının ikinci mərhələsinə keçid prosesi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb. Nazir Hakan Fidan Türkiyənin fələstinlilərin hüquqlarını beynəlxalq platformalarda qətiyyətlə müdafiə etməyə davam etdiyini vurğulayıb. O, Qəzzada yaşanan humanitar faciənin yüngülləşdirilməsi məqsədilə Türkiyənin həyata keçirdiyi sığınacaq və humanitar yardım fəaliyyətləri barədə nümayəndə heyətinə məlumat verərək, bölgədə yaraların sarılması istiqamətində Ankaranın mövqeyinin dəyişməz olduğunu bildirib.

Türk müdafiə sənayesinin aparıcı şirkətlərindən olan ASELSAN son dövrlərdə əldə etdiyi ixrac nailiyyətləri ilə bu ili rekord göstəricilərlə başa vurmağa hazırlaşır. Dünyanın ən nüfuzlu müdafiə sənayesi reytinqlərindən biri sayılan “Defense News Top 100” siyahısında 42-ci yerdə qərarlaşan ASELSAN ilk 30-luğa daxil olmaq məqsədilə fəaliyyətini davam etdirir. Bu hədəfə çatmaqda yüksək əlavə dəyər yaradan ixrac mühüm rol oynayır.

Türkiyə və Azərbaycan arasında 12-ci Dönəm Karma İqtisadi Komissiya (KEK) Protokolü imzalanıb. Protokol çərçivəsində 110 maddəlik Eylem Planı da təsdiqlənib və bu plan ölkələrarası iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və strateji layihələrin həyata keçirilməsi üçün əsas istiqamətləri müəyyən edir. Nazir həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycan təbii resurslar baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir və enerji qiymətlərindəki dəyişikliklər gələcək ticarət balansına müsbət təsir göstərəcək. Ötən il Türkiyə–Azərbaycan arasında ticarət həcmi 8 milyard dollara çatıb. Bu göstərici, Qazaxıstanla birlikdə Türk Dövlətləri arasında əldə edilmiş ən yüksək ticarət həcmidir. Nazir Bolat əlavə edib ki, mövcud dalğalanmalar konjonktür xarakterlidir və keçicidir, yaxın gələcəkdə enerji bazarındakı dəyişikliklər ticarət əlaqələrini daha da gücləndirəcək.

Türkiyə Daxili İşlər Naziri Ali Yerlikaya, dünən gecə Ankarada baş verən təyyarə qəzası ilə bağlı açıqlama verib. Nazir bildirib ki, Liviya heyətini daşıyan təyyarə texniki problem barədə məlumat verdikdən sonra qəzaya uğrayıb. “Saat 21:32-də texniki nasazlıq səbəbindən geri dönəcəyi bildirildi. Lakin saat 21:52-də Haymana ərazisində təyyarə ilə əlaqə tamamilə kəsildi.” - deyə Yerlikaya qeyd edib. Hadisə yerinə dərhal AFAD, Polis, Sağlamlıq və UMKE əməkdaşları göndərilib. Axtarış-xilasetmə işləri Nəqliyyat və İnfrastruktur Nazirliyi ilə Hərbi Hava Qüvvələri Komandanlığı koordinasiyasında aparılıb.

Türkiyədə 2026-cı il üçün minimum əməkhaqqı 28 min 75 tl (1114 manat) olub. Bu barədə Türkiyənin əmək və sosial təminat naziri Vedat Işıkhan açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, ötən illə müqayisədə minimum əməkhaqqı 27 faiz artırılıb. Qeyd edək ki, əvvəlki iclaslar 12 və 18 dekabr tarixlərində başa tutub.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Livan Prezidenti Cozef Aun ilə telefon danışığı aparıb. Görüş zamanı Türkiyə–Livan ikitərəfli münasibətləri və regional məsələlər müzakirə olunub. Danışıqda Prezident Ərdoğan Türkiyənin daim Livanın sabitliyini və suverenliyini dəstəklədiyini vurğulayıb. O bildirib ki, iki ölkə ticarət və investisiya sahələrində böyük potensiala malikdir. Prezident qeyd edib ki, Türkiyə Livanın təhlükəsizliyinin dəstəklənməsinə yönəlmiş beynəlxalq mexanizmlərdə iştirak etməyə hər zaman hazırdır.

Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsinin rəhbəri Burhanəddin Duran İsrail hökumətini tənqid edib. O, sosial şəbəkə hesabında paylaşdığı açıqlamada İsrailin bölgədə sülhü pozan əsas qüvvələrdən biri olduğunu bildirib və Türkiyənin Fələstin xalqına dəstəyinin davam edəcəyini vurğulayıb. Duran qeyd edib ki, israilli rəsmilərin bölgədə başqalarının “imperialist niyyətləri”ndən danışması, yaxın keçmişdə tarixin ən ağır soyqırımlarından birini həyata keçirmiş olmaları fonunda ciddi ziddiyyət təşkil edir. Onun sözlərinə görə, bölgəni qeyri-sabitliyə sürükləyən bir güc olan İsrailin Türkiyənin gücü və nüfuzuna qarşı uzun müddətdir davam edən isterik yanaşması yalnız gülünc kimi qiymətləndirilə bilər.