#Qəzzada humanitar böhran

HƏMAS bildirib ki, İsrail ordusu Qəzzədəki atəşkəs razılaşmasını sistemli şəkildə pozur və vasitəçilərə dərhal müdaxilə, ABŞ-a isə İsrailin öhdəliklərini yerinə yetirməsini tələb etmək çağırışı edib. Açıqlamada qeyd olunub ki, İsrail ordusu Sarı Xətt boyunca hər gün qərbə doğru irəliləyərək işğalını genişləndirir. Bu səbəbdən bölgədə yeni kütləvi köçlər baş verir, Qəzzə Səhrasının şərq hissələrinə edilən hava hücumları və artilleriya atəşləri isə atəşkəsin açıq şəkildə pozulması deməkdir.

BMT-nin Beynəlxalq Uşaqlara Yardım Fondu (UNICEF) sözçüsü Rikardo Pires bildirib ki, 11 oktyabrda atəşkəsin qüvvəyə minməsinə baxmayaraq, İsrailin hücumlarında Qəzzada hər gün ortalama 2 uşaq həyatını itirib. Pires Cenevrədəki BMT ofisində keçirilən həftəlik mətbuat konfransında açıqlama verib. O, dünən Qəzza şəhərinin cənubundakı Xan Yunus bölgəsində İsrailin hava hücumunda bir qız uşağının, əvvəlki gün isə Qəzza şəhərində 7 uşağın öldüyünü xatırladıb.

Avropa İttifaqı Komissiyasının Bərabərlik, Hazırlıqlılıq və Krizis İdarəçiliyi üzrə üzvü Hadja Lahbib Qəzzadakı humanitar vəziyyətin sürətlə pisləşdiyini bildirərək, yardımların siyasiləşdirilməsinə qarşı xəbərdarlıq edib. Brüsseldə keçirilən Aİ Xarici İşlər Nazirləri toplantısı çərçivəsində çıxış edən Lahbib, bölgədəki əsirlərin evlərinə dönməsinə baxmayaraq humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını deyib. “Son daşqınlardan sonra və yaxınlaşan qış aylarının təsiri ilə fələstinlilər həm donur, həm islanır, həm də aclıq çəkir.” - deyə o qeyd edib.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyi İsrailin hücumlarında son 24 saatda 33 nəfərin öldüyünü və ölü sayının 69 min 546-ya yüksəldiyini açıqlayıb. Ölənlər arasında 12 uşaq və 8 qadın var, 88 nəfər yaralanıb. Hücumlarda dağıntılar altından çıxarılan meyitlərin sayı 572-dir. 2023-cü il Oktyabr ayından bəri davam edən İsrail hücumlarında yaralıların sayı 170 min 833-ə çatıb. Beynəlxalq mediaya görə, ABŞ və Misir vasitəsilə 9-10 Oktyabr tarixlərində İsrail və Həmas arasında Qəzza üçün atəşkəs planı razılaşdırılıb. Lakin İsrail ordusu atəşkəsə baxmayaraq ara-sıra hücumlara davam edir.

Fələstin Təhsil Nazirliyi Dünya Uşaq Hüquqları Günü ilə bağlı açıqlamasında İsrailin Qəzza üzərindəki 2 ildən artıq davam edən hücumlarında 19 min məktəblinin öldüyünü, 28 minə yaxın uşağın isə yaralandığını bildirib. Hücumlarda yüzlərlə məktəb və uşaq bağçası dağıdılıb və ya zərər görüb. Nazirlik, İsrailin işğal etdiyi Şərqi Qüds və Qərbi Şeria ərazilərində də Fələstinli uşaqlara qarşı zorakılığın davam etdiyini vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyətə Fələstinli uşaqların qorunması və təhsil imkanlarının yaxşılaşdırılması üçün dərhal addımlar atılması çağırışı edilib.

Dünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirib ki, Qəzzada müalicə üçün bölgədən çıxarılmaq üçün tibbi təxliyə gözləyərkən həyatını itirən xəstələrin sayı 900-ü ötüb. ÜST-ün məlumatına görə, hələ də 16 min 500 xəstə təxliyə üçün təsdiq gözləyir; onların arasında təcili tibbi təxliyəyə ehtiyacı olan 4 min uşaq var. Təşkilat xəbərdarlıq edib ki, kritik vəziyyətdə olan xəstələrin təxliyəsində hər bir gecikmə “praktik olaraq ölüm hökmü” deməkdir. ÜST-ün Baş Direktoru Tedros bütün sərhəd keçidlərinin dərhal açılmasını və Qəzzadan və Qəzzaya tibbi və humanitar hərəkətə tam azadlıq verilməsini tələb edib. Keçidlərin bağlanması və xəstələrin hərəkətinə qoyulan məhdudiyyətlər səhiyyə sisteminin çökməsinə və ağır hallarının sürətlə artmasına səbəb olub.

Türkiyənin də aralarında olduğu 9 ölkə, hazırda BMT Təhlükəsizlik Şurasının gündəmində müzakirə edilən Qəzza ilə bağlı qətnaməyə birgə dəstək açıqlayıb. Türkiyə, ABŞ, Qətər, Misir, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, İndoneziya, Pakistan və İordaniyanın BMT-dəki daimi nümayəndəlikləri Qəzza qətnaməsi ilə bağlı ortaq bəyanat yayıb.

İordan çayının qərb sahilində qeyri qanuni məskunlaşan radikal yəhudilər, bu gün sübh tezdən Səlfitin şimal-qərbində yerləşən Hacı Hömeydə məscidini yandırıblar. Fələstinli fəal Nəzmi əs-Səlman bildirib ki, hadisə Deiristiya və Kəfl Həris qəsəbələri arasında baş verib. Məlumatda qeyd edilir ki, məscidə daxil olan radikal yəhudilər, məscidin girişinə yandırıcı maddə töküblər. “Alovun bütün məscidə yayılmasının qarşısı sakinlərin müdaxiləsi ilə alınıb. Məscidin divarlarına ərəblərə və müsəlmanlara qarşı irqçi şüarlar yazılıb”-deyə məlumatda qeyd edilir.

İsrail hökuməti bəyan edib ki, çərşənbə günü Qəzza zolağının şimalında yerləşən “Zikim” sərhəd-keçid məntəqəsi humanitar yardım maşınlarının bölgəyə daxil olması üçün açılıb. Bu, iki il davam edən müharibənin ağır nəticələrindən əziyyət çəkən Qəzza sakinlərinə yardım məqsədi daşıyır. İsrail Müdafiə Nazirliyinə tabe olan Hökumət Fəaliyyətlərinin Koordinasiyası İdarəsi (COGAT) bildirib ki, bu yardımlar BMT və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən çatdırılacaq və bütün yük maşınları “dəqiq təhlükəsizlik yoxlamalarından” sonra buraxılacaq.