Küveyt Dövləti bəyan edib ki, münaqişələrlə bağlı ərzaq təhlükəsizliyi problemi artıq sırf humanitar məsələ deyil, beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyin qorunması ilə birbaşa bağlı amilə çevrilib. Ölkə mövcud beynəlxalq öhdəliklərin yerinə yetirilməsinin və müharibə metodu kimi mülki şəxslərin aclığa məruz qoyulmasının qarşısının alınmasının zəruriliyini vurğulayıb.

19 avqust Küveyt tarixində hansı mühüm hadisələrlə yadda qalıb?

Küveytin BMT-dəki daimi nümayəndəsi səfir Tariq əl-Bənnay bu fikirləri çərşənbə axşamı axşam saatlarında BMT Təhlükəsizlik Şurasının "Atəş altında ərzaq: Qlobal və yerli ərzaq böhranlarının həllində Təhlükəsizlik Şurasının rolu" adlı yüksək səviyyəli açıq debatında etdiyi çıxış zamanı səsləndirib.

Tariq əl-Bənnay bildirib ki, Təhlükəsizlik Şurası 2018-ci ildə 2417 saylı qətnaməni yekdilliklə qəbul edərək münaqişə ilə ərzaq çatışmazlığı arasındakı sıx əlaqəni erkən mərhələdə rəsmən təsdiqləyib. O qeyd edib ki, Küveyt həmin dövrdə Təhlükəsizlik Şurasının üzvü kimi bu qətnamənin təqdim edilməsində və məsələnin şuranın əsas məsuliyyət sahəsinə çevrilməsində iştirak etmək şərəfinə nail olub.

1979-dan Bu Günə: İran–Suriya Alyansının Təkamülü və Yeni Reallıqlar

Səfir izah edib ki, qətnamənin əhəmiyyəti münaqişə və aclıq arasındakı əlaqəyə dair aydın beynəlxalq anlayış formalaşdırmaqda, mülki şəxslərin aclığa məruz qoyulmasını və humanitar yardımların qanunsuz şəkildə əngəllənməsini pisləməkdədir. O vurğulayıb ki, qəbulundan səkkiz il sonra bu gün əsas prioritet mövcud öhdəlikləri icra etmək, Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini və erkən xəbərdarlıq mexanizmlərini fəlakət baş vermədən öncə aclığın qarşısını almağa qadir alətlərə çevirməkdir.

Bu xüsusda Tariq əl-Bənnay əlavə edib ki, Qəzza zolağı hazırda ərzaq hüququnun hədəfə alınmasının və ona çıxışın məhdudlaşdırılmasının acı nəticələrinə dair bariz nümunədir. O diqqətə çatdırıb ki, yardımların və malların daxil olmasına qoyulan blokada və sionist məhdudiyyətləri, mülki infrastrukturun və istehsal obyektlərinin genişmiqyaslı dağıdılması bölgənin bəzi hissələrində aclıq səviyyəsinin yaranması ilə nəticələnib.

Səfir işğalçı güc olan İsrailin mülki şəxsləri aclığa düçar etməsini müharibə metodu kimi istifadə etməsini qətiyyətlə pisləyib; silahsız mülki şəxslərin "ya aclıq, ya da təslimiyyət" seçimi qarşısında qoyulmasını beynəlxalq hüququn, beynəlxalq humanitar hüququn və insan ləyaqətinin ən elementar prinsiplərinin kobud şəkildə pozulması kimi dəyərləndirib.

Regional vəziyyətə toxunan Tariq əl-Bənnay bildirib ki, ərəb regionundakı son hadisələr münaqişələrin fəsadlarının sərhədlərlə məhdudlaşmadığını, qlobal təchizat zəncirlərinə və bazarlara birbaşa təsir etdiyini göstərir. O, İranın Hörmüz boğazını bağlı saxlamaqda davam etməsini Küveytin ən sərt şəkildə pislədiyini ifadə edərək, bunun qlobal təchizat zəncirlərinin təhlükəsizliyinə və sabitliyinə birbaşa təhdid yaratdığını vurğulayıb.

O izah edib ki, bu təhlükə təkcə enerji təhlükəsizliyi ilə bitmir; ticarət axınlarını pozmaq, daşıma, yanacaq və gübrə xərclərini artırmaq, habelə ərzaq qiymətlərini yüksəltməklə qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə də zərbə vurur. Ən ağır nəticələrlə isə ən həssas və idxaldan asılı ölkələr üzləşir.

Tariq əl-Bənnay ərzaq çatışmazlığının təhlükəsizlik ölçüsünü qabardaraq xəbərdarlıq edib ki, yaşayış vasitələrinin aşınması, artan yoxsulluq və təcrid, resurslar uğrunda kəskinləşən rəqabət cəmiyyətlərin həssaslığını artırır, gərginliyi dərinləşdirir, terrorçu və ekstremist qrupların insanları cəlb etməsi, təhrik və zorakılığı artırması üçün şərait yaradır.

Türkiyə İsrail təyyarəsini vursaydı nə baş verərdi?

O qeyd edib ki, Qlobal Ərzaq Böhranları Hesabatı 2026 son on ildə kəskin aclığın iki dəfə artdığını, fəlakətli aclıq səviyyəsi ilə üzləşən insanların sayının isə 2016-cı illə müqayisədə doqquz dəfə yüksəldiyini nümayiş etdirir. Səfir hüquqi bazaların, erkən xəbərdarlıq mexanizmlərinin və beynəlxalq qətnamələrin mövcudluğuna baxmayaraq aclığın baş verməsinin əsas problemin onları həyata keçirmək üçün siyasi iradənin çatışmazlığında olduğunu vurğulayıb.

Tariq əl-Bənnay çıxışını bu sözlərlə yekunlaşdırıb: "Aclıqdan tükənmiş və yaşayış vasitələrindən məhrum edilmiş bir cəmiyyət davamlı sabitlik qura bilməz; mülki insanların gözləri qarşısında aclıqdan ölməsinə göz yuman bir dünya isə dayanıqlı sülhə doğru irəlilədiyini iddia edə bilməz".