#İsrail və İran gərginliyi

İsrail ordusu Tehranın mərkəzində həyata keçirdiyi hava hücumu zamanı bir sinaqoqa zərər dəydiyini rəsmən etiraf edib. Ordudan mətbuata verilən açıqlamada, İsrail qırıcılarının Tehranda vurduğu sinaqoqda yaranan "mülki itkilərə" görə təəssüf hissi keçirildiyi bildirilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İranın Hörmüz boğazını açması üçün təyin olunan vaxt məhdudiyyəti ərəfəsində Tehran rəhbərliyinə kəskin xəbərdarlıq edib. Çərşənbə axşamı gecə yarısı başa çatacaq möhlətdən əvvəl çıxış edən Tramp, İranın tələblərə əməl etməyəcəyi təqdirdə "bu gecə bütöv bir sivilizasiyanın məhv olacağını" bəyan edib. "Al Jazeera" müxbiri Kimberli Halkett, ABŞ ilə İsrailin İrana qarşı apardığı hərbi əməliyyatlar və gərginlik fonunda ABŞ Konqresinin nümayiş etdirdiyi səssizliyi "olduqca şokedici" adlandırıb. Konqresdən gələn bu reaksiya, bölgədəki müharibə və artan təhdidlər qarşısında qanunverici orqanın mövqeyi ilə bağlı suallar doğurub.

İran Dövlət Televiziyası ABŞ-ın İsfahanda həyata keçirdiyi xilasetmə əməliyyatı ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. Televiziyanın məlumatına görə, İran tərəfindən vurulan F-15 qırıcısının itkin düşmüş ikinci pilotunu tapmaq üçün ABŞ-ın təşkil etdiyi əməliyyatın əsl məqsədi fərqli olub: "Ehtimallar göstərir ki, ABŞ-ın İsfahanda həyata keçirmək istədiyi xüsusi əməliyyat əslində buradakı nüvə obyektlərindən birinə sızmaq və hücum təşkil etmək məqsədi daşıyıb".

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu xalqa müraciətində İsrail ordusunun İrandakı hərbi əməliyyatlarının miqyasını genişləndirdiyini və bölgədəki geosiyasi qüvvələr nisbətini İsrailin xeyrinə qəti şəkildə dəyişdiyini bəyan edib. Netanyahu çıxışında İran rejimini "terror sistemi" adlandıraraq, İsrailin bu sistemi getdikcə artan bir güclə "əzməyə" davam etdiyini vurğulayıb.

İranın rəsmi dövlət televiziyasında yayımlanan bəyanatda SEPAH, ABŞ ordusunu "terrorçu quruluş" adlandıraraq, Vaşinqtonun Tehranın müəyyən etdiyi strateji sərhədləri aşacağı təqdirdə cavab tədbirlərinin regional hüdudlardan kənara çıxacağını bəyan edib. Bəyanatda xüsusi olaraq qeyd olunub ki, ABŞ-ın mümkün hərbi addımlarına cavab olaraq İran, ABŞ və onun müttəfiqlərini regionun neft və qaz ehtiyatlarından "illərlə" məhrum etmək potensialına malik hədəfləri vuracaq. SEPAH indiyədək mehriban qonşuluq prinsiplərinə görə bəzi hədəfləri seçməkdə təmkin nümayiş etdirdiyini, lakin artıq bütün bu məhdudiyyətlərin aradan qaldırıldığını bildirib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu televiziya vasitəsilə xalqa müraciətində İsrail ordusunun bu gün İran daxilindəki strateji nəqliyyat infrastrukturuna genişmiqyaslı zərbələr endirdiyini elan edib. Baş nazir Netanyahu bildirib ki, İsrail hərbi hava qüvvələri İranda dəmir yollarını və körpüləri hədəf alıb. O, heç bir sübut təqdim etmədən iddia edib ki, bu mülki infrastruktur obyektləri İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) tərəfindən hərbi məqsədlər üçün istifadə olunur.

Pakistanın hərbi rəhbərliyi Səudiyyə Ərəbistanının infrastrukturuna qarşı həyata keçirilən "əsassız təcavüzlərin" Yaxın Şərqdəki münaqişəni bitirməyə yönəlmiş həssas diplomatik səyləri iflic etmək təhlükəsi daşıdığı barədə xəbərdarlıq edib. Ravalpindi şəhərində keçirilən və 2025-ci ilin dekabrından bəri ilk olan 274-cü Korpus Komandirləri Konfransında Marşal Asim Munir Səudiyyə Ərəbistanının neft-kimya və sənaye komplekslərinə edilən son zərbələri kəskin şəkildə pisləyib. O, bu hücumları regional vasitəçilik səylərini sarsıdan "lazımsiz gərginlik" kimi xarakterizə edib.

İranın Bəsrə körfəzindəki əsas neft ixrac terminallarından biri olan Xark adasına təşkil edilən ABŞ hücumlarının xüsusilə əvvəllər vurulmuş "hərbi nöqtələri" hədəf aldığı iddia edilib. ABŞ-da fəaliyyət göstərən "Axios" xəbər platformasına danışan yüksək rütbəli amerikalı rəsmi Xark adasına edilən hücumların neft infrastrukturuna qarşı olmadığını müdafiə edib. Rəsmi nümayəndə bildirib ki, zərbələr əvvəllər zədələnmiş hava hücumundan müdafiə sistemlərini, raket meydançalarını və əlaqədar obyektləri tamamilə zəiflətmək məqsədi daşıyan "təkrar vurma" əməliyyatıdır.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens 12 apreldə keçiriləcək ümumi seçkilər ərəfəsində Macarıstanda Baş nazir Viktor Orbanla Budapeştdə bir araya gəlib və görüşdən sonra birgə mətbuat konfransında çıxış edib. Vens çıxışında Orbanın liderliyini tərifləyərək, enerji siyasəti və Qərb dəyərləri məsələsində Macarıstanı nümunə göstərib. O, Brüsseldəki bürokratları tənqid edərək onların Macarıstan xalqını sıxışdırdığını və ölkəni enerji cəhətdən asılı vəziyyətə salmağa çalışdıqlarını iddia edib.

İranın ikinci ən böyük şəhəri olan Məşhəddə bütün qatar səfərləri qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınıb.Hərəkətin dayandırılması İsrail Müdafiə Qüvvələrinin (IDF) sosial media vasitəsilə İran vətəndaşlarına etdiyi çağırışla birbaşa əlaqələndirilir. İsrail tərəfi fars dilində yaydığı bəyanatda iranlıları dəmir yolu infrastrukturundan uzaq durmağa çağırıb:

İranın rəsmi xəbər agentliyi IRNA-nın məlumatına görə, Qərbi Azərbaycan əyalətinin Böhran İdarəetmə idarəsinin rəisi Həmid Səffari məsələ ilə bağlı açıqlama verib. Səffari bildirib ki, "Urmiya Hava Limanı və digər bəzi nöqtələr ABŞ və sionist düşmən tərəfindən atılan raketlərlə hədəf alınıb". Dəymiş ziyan barədə məlumat paylaşmayan rəsmi nümayəndə hücumdan sonra təcili yardım briqadalarının bölgəyə sövq edildiyini bildirib.