İran SEPAH-ı son 24 saat ərzində Hörmüz boğazında dörd gəmini dayandırdığını bildirib. Məlumata görə, bundan əvvəl gəmilərə xəbərdarlıq atəşi açılıb. İran tərəfi həmin gəmilərin boğazın cənub dəhlizi ilə hərəkət etdiyini və bu marşrutu təhlükəli hesab etdiyini açıqlayıb. SEPAH təsdiqlənməyən marşrutlardan istifadə edən gəmilərə qarşı qətiyyətli tədbirlər görüləcəyini bəyan edib. Hadisə Hörmüz boğazında gəmiçilik və qlobal enerji ticarəti ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Məlumat İran dövlət televiziyasına əsaslanır və müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Dayandırılan gəmilərlə bağlı əlavə detallar açıqlanmayıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ı Hörmüz boğazında ayrıca keçid marşrutu yaratmaqda ittiham edib. O bildirib ki, bu addım Anlaşma Memorandumunun 5-ci maddəsinə uyğun deyil. Əraqçinin sözlərinə görə, Vaşinqton yeni keçid dəhlizləri ilə bağlı əvvəlcədən Tehranla məsləhətləşməli idi. Nazir əlavə edib ki, İsveçrədə keçirilən danışıqlarda anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün birbaşa əlaqə xətti yaradılıb. O, ABŞ-ni bölgədə gərginliyi artırmaqda və razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. ABŞ tərəfi bu iddialara hələlik münasibət bildirməyib. Məlumat İran xarici işlər nazirinin açıqlamalarına əsaslanır.

Keçmiş Avstriya müdafiə attaşesi Volfqanq Puştai ABŞ-nin İrana qarşı "isti-soyuq" strategiyası tətbiq etdiyini iddia edib. Onun fikrincə, Vaşinqton diplomatik, iqtisadi və hərbi vasitələrdən eyni vaxtda istifadə edir. Analitik bunun əsas məqsədlərindən birinin Hörmüz boğazının açıq saxlanılması olduğunu bildirib. O, hərbi əməliyyatların fasilələrlə həyata keçirilməsinin psixoloji təzyiq yaratmağa hesablandığını qeyd edib. Puştai Donald Trampın danışıqları dəstəklədiyini, lakin İran rəhbərliyində fərqli mövqelərin mövcud olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, İran daxilində bir qrup razılaşmaların bərpasını, digər qrup isə Hörmüz boğazı üzərində hərbi nəzarətin gücləndirilməsini istəyir. Bu fikirlər analitikin şəxsi qiymətləndirmələridir.

Donald Tramp Çin və Rusiyanın İranla davam edən münaqişədə iştirak etmədiyini düşündüyünü bildirib. Onun sözlərinə görə, Si Cinpin və Vladimir Putin İrana silah verməyəcəklərini bəyan ediblər. Tramp xəbərdarlıq edib ki, bu ölkələrin münaqişəyə qoşulması onların maraqlarına uyğun olmaz. Məlumata görə, ABŞ kəşfiyyatı Rusiyanın İrana mümkün texnoloji dəstəyi ilə bağlı araşdırma aparır. Kreml isə bu iddiaları şərh etməyib. Tramp açıqlamalarını "Truth Social" platformasında yayımlayıb. Mövzu İran ətrafında davam edən regional gərginlik fonunda gündəmə gəlib.

Küveyt ordusu hava hücumundan müdafiə sistemlərinin düşmən pilotsuz uçuş aparatlarını zərərsizləşdirdiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, əməliyyat İranın hücumundan sonra həyata keçirilib. Ordunun bildirdiyinə görə, eşidilən partlayış səsləri məhz hava hücumundan müdafiə sistemlərinin fəaliyyəti ilə bağlıdır. Hücum nəticəsində itki və ya dağıntı barədə məlumat açıqlanmayıb. Küveyt əhalisi yalnız rəsmi mənbələrə etibar etməyə çağırılıb. Hadisə regionda davam edən gərginlik fonunda baş verib. Rəsmi qurumlar vəziyyəti nəzarətdə saxladıqlarını bildiriblər.

Qətər ABŞ və İranı anlaşma memorandumunun müddəalarını icra etməyə çağırıb. Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani Hörmüz boğazında naviqasiya azadlığının təmin edilməsinin vacibliyini qeyd edib. Bu çağırış Dohada Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Ed Miliband ilə keçirilən görüş zamanı səsləndirilib. Qətər dialoqun davam etdirilməsini və öhdəliklərin yerinə yetirilməsini dəstəklədiyini bildirib. Rəsmi Doha bunun regional təhlükəsizliyin və sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edəcəyini vurğulayıb. Görüşdə bölgədə gərginliyin azaldılması və davamlı sülh məsələləri də müzakirə olunub. Qətər diplomatik həll yollarını dəstəklədiyini bir daha bəyan edib.

İranın ABŞ tərəfindən İraqın Baş naziri Əli Zeydi vasitəsilə göndərildiyi bildirilən atəşkəs təklifini qəbul etmədiyi iddia olunur. Məlumata görə, ABŞ və İran arasında davam edən hərbi gərginlik fonunda İraqın Baş naziri Əli Zeydi Tehrana son səfəri zamanı Vaşinqtonun hazırladığı atəşkəs təklifini İran rəhbərliyinə təqdim edib.

Küveyt ordusu Əbdəli sərhəd-keçid məntəqəsinə edilən hücumdan sonra sərhədlərin qorunması üçün bütün tədbirlərin görüldüyünü açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, hücum pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirilib. Hadisə nəticəsində yalnız maddi ziyan dəyib, insan tələfatı olmayıb. Müdafiə Nazirliyi hücuma görə məsul tərəfi hələ müəyyən etməyib. Əbdəli keçidi Küveytin İraqla əsas quru sərhəd məntəqəsidir. Obyekt ötən həftə də hücuma məruz qalmışdı. Apreldə baş vermiş oxşar hücumun İranın dəstəklədiyi qruplarla əlaqəli olduğu bildirilmişdi.

Körfəz ölkələri və İordaniya İranın davam edən hücumlarını pisləyiblər. Birgə bəyanatda bu hücumlar beynəlxalq hüququn pozulması və açıq təcavüz kimi qiymətləndirilib. Yeddi ölkə fərdi və kollektiv özünümüdafiə hüququnu vurğulayıb. BMT Təhlükəsizlik Şurası hücuma məruz qalan ölkələrin müdafiə hüququnu tanımağa çağırılıb. Şuradan İranın hücumlarının dərhal dayandırılmasını tələb edən qətnamə qəbul etməsi istənilib. Bəyanatda Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçilik azadlığına sadiqlik ifadə olunub. Regional təhlükəsizlik və sabitliyin qorunmasının vacibliyi qeyd edilib.

ABŞ Dövlət Departamenti Yaxın Şərqdəki vətəndaşlarına səyahət xəbərdarlığı edib. Qurum mümkün uçuş ləğvləri və hava nəqliyyatındakı fasilələrə hazır olmağı tövsiyə edib. ABŞ vətəndaşlarına fövqəladə səyahət planları hazırlamaq məsləhət görülüb. Xəbərdarlıq İran ətrafında artan gərginlik fonunda yayılıb. Bu addım Donald Trampın İrana qarşı mümkün genişmiqyaslı hücum barədə açıqlamasından sonra gəlib. Dövlət Departamenti rəsmi məlumatların izlənilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Bölgədə hava nəqliyyatında dəyişikliklərin baş verə biləcəyi bildirilib.

Donald Tramp İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyat ehtimalını nəzərdən keçirdiyini açıqlayıb. O, qərarın qəbuluna yaxın olduğunu iddia etsə də, hələ yekun qərar vermədiyini bildirib. Tramp belə bir addımın ciddi nəticələr doğura biləcəyini etiraf edib. ABŞ Prezidenti İsrailin istənilən vaxt əməliyyata qoşula biləcəyini iddia edib. Bununla yanaşı, ABŞ-ın başqa ölkələrin dəstəyinə ehtiyac duymadığını vurğulayıb. Tramp İran rəsmilərinin danışıqlar aparmaq istədiyini də iddia edib. İran isə bu açıqlamalara hələlik rəsmi cavab verməyib.

İraqın Baş naziri Əli əl-Zaidi Tehranda İran Prezidenti Məsud Pezeşkianla görüş keçirib. Tərəflər ikitərəfli münasibətləri, iqtisadi əməkdaşlığı və regional təhlükəsizliyi müzakirə ediblər. Əli əl-Zaidi İraq ərazisinin İrana qarşı istifadə olunmasına imkan verilməyəcəyini bildirib. O, İŞİD-lə mübarizə zamanı İranın dəstəyini yüksək qiymətləndirib və birgə investisiyaların artırılmasını təklif edib. Məsud Pezeşkian isə iki ölkə arasındakı ortaq dəyərləri və sabitliyin əhəmiyyətini vurğulayıb. İran Prezidenti İraqın göstərdiyi həmrəyliyə görə təşəkkür edib. Görüşdə iqtisadi əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.