Alimlərin proqnozlarına görə, iqlim dəyişikliyi yaxın onilliklərdə su ehtiyatlarının miqdarına, keyfiyyətinə və idarə olunmasına dərin təsir göstərəcək. Xüsusilə su qıtlığı kənd təsərrüfatı, enerji və şəhər təsərrüfatı üçün ən böyük risklərdən biri kimi qiymətləndirilir.

Türk dastanları xalqın tarixini, qəhrəmanlıq hekayələrini, təbiətlə mübarizəsini və milli dəyərlərini əks etdirən ən önəmli mədəni miraslardan biridir. Bu dastanlar, türk xalqının mənəvi gücünü, qəhrəmanlıq və azadlıq sevgisini nəsildən-nəslə ötürmüş və mədəni irs halına gəlmişdir.

Pul və valyuta anlayışı gündəlik həyatda sadə görünsə də, beynəlxalq miqyasda olduqca mürəkkəb mexanizmlər üzərində qurulub. ABŞ dolları ilə Avro arasındakı məzənnə hər gün, hər saniyə dəyişir. Bu dəyişkənlik yalnız investorları deyil, eyni zamanda beynəlxalq ticarətlə məşğul olan şirkətləri, bankları və hökumətləri də birbaşa təsirləndirir.

Londonda yaşayan 31 yaşlı Amelia adlı qadının hekayəsi, süni intellekt dəstəkli söhbət botlarının psixi sağlamlığa təsirləri ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Depressiya səbəbindən işini itirən Amelia, əvvəlcə ChatGPT-də dəstək tapsa da, vəziyyəti pisləşdikcə platformadan aldığı cavablar onun intihar düşüncələrini gücləndirməyə başlamışdı.

Neurology dərgisində dərc olunan yeni araşdırmaya görə, üç aydan çox müddətdə hər həftə ən azı üç dəfə yuxuya getməkdə çətinlik çəkən şəxslərdə demensiya və ya yüngül idrak pozğunluqlarının inkişaf riski normal yuxu rejiminə malik insanlara nisbətən 40 faiz daha yüksəkdir.

Çinli mütəxəssislərin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu Çin, Kanada və ABŞ-da aparılmış altı klinik araşdırmanın nəticələrini birləşdirib. Təxminən 80 min nəfərin məlumatları üzərində aparılan analiz bu sahədə indiyədək edilən ən əhatəli iş hesab olunur.

Ağıllı telefon və planşet istifadəsinin artması ilə birlikdə ortaya çıxan “telefon boynu” (text neck) anlayışı gündəlik həyatda daha çox işlədilməyə başlanıb. İnsanların uzun müddət önə əyilmiş vəziyyətdə ekrana baxması boyuna əlavə yük salır və bu, boyun ağrıları ilə əlaqələndirilir. Amma bu, həqiqətən tibbi bir sindromdurmu, yoxsa müasir dövrün sağlamlıq təşvişlərindən biri?

Alimlərin hesablamalarına görə, qlobal temperatur sənaye öncəsi dövrlə müqayisədə 3 dərəcə yüksələrsə, Alplərin şimalında fırtına tezliyi 50 faizə qədər artacaq. Araşdırma Avropa üzrə ümumi artımın isə təxminən 11 faiz olacağını göstərir.

Braziliyanın Nove de Julho Xəstəxanasının idman həkimi Pablius Braqa və San Paulo Universitetinin endokrinoloqu Elaine Dias, arıqlama zamanı əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün balanslaşdırılmış pəhriz və məşq strategiyalarının vacibliyini vurğulayıb. Dias, bədənin kalori çatışmazlığında əzələni “lüks” kimi görüb parçalaya biləcəyini, bunun maddələr mübadiləsini yavaşlatdığını və “yo-yo pəhriz” riskini artırdığını qeyd edib. X platformasında yayılan məlumatlar, əzələ qorunmasının uzunmüddətli sağlamlıq və fiziki dözümlülük üçün əhəmiyyətini dəstəkləyir.

Dr. Akbeyaz vurğulayır ki, uşaqların inkişaf etməkdə olan gözləri və beyinləri mavi işığa böyüklərdən daha həssasdır. Bu, onların yuxu-oyanma dövrünü tənzimləyən melatonin hormonunun istehsalını əngəlləyir, nəticədə yuxu pozğunluqları, diqqət çatışmazlığı, öyrənmə çətinlikləri və emosional qeyri-sabitlik kimi problemlərə yol açır. Xüsusilə yeniyetməlik dövründə bu təsirlər daha ciddi ola bilər, çünki bu yaşda beyin inkişafı və emosional tarazlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Mavi işığın təsirləri yalnız yuxusuzluqla məhdudlaşmır. Qeyri-kafi yuxu uşaqların fiziki inkişafına da təsir edərək böyümə hormonu ifrazını azaldır, həmçinin yaddaş, diqqət və akademik performansda problemlər yaradır.

Cənubi Avstraliya Universitetində aparılan yeni elmi araşdırma, geniş istifadə olunan ağrıkəsici və hərarətsalıcı dərmanların – ibuprofen və parasetamol – antibiotik müqavimətinin artmasında rol oynadığını üzə çıxarıb.

Saydan verdiyi açıqlamada, dərmanların yüksək rütubətli və ya temperatur dəyişikliyinə məruz qalan yerlərdə, məsələn, vanna otağında və ya avtomobillərdə saxlanılmasının zərərli olduğunu bildirib. O, dərmanların tövsiyə olunan temperatur diapazonundan kənarda saxlanmasının effektivliyini azaltdığını və hətta zərərli ola biləcəyini qeyd edib. İnsulin, maye antibiotiklər və göz damcıları kimi dərmanların soyuducuda, lakin birbaşa buz paketləri ilə təmasda olmadan saxlanılmalı olduğunu vurğulayan Saydan, dondurucuya qoyulan dərmanların xarab olduğunu və istifadəyə yararsız hala gəldiyini əlavə edib.