Yeni elmi araşdırma isti hava dalğalarının insan sağlamlığına uzunmüddətli təsirlərini ortaya qoyub. Mütəxəssislər bildirirlər ki, dəfələrlə yüksək temperatur dalğalarına məruz qalmaq bioloji yaşlanmanı sürətləndirir və bu təsir siqaret, alkoqol istifadəsi və ya fiziki hərəkətsizlik qədər zərərlidir.

İspaniya Meteorologiya İnstitutu (AEMET) 3–18 avqust tarixlərində müşahidə olunan isti dalğasının ölkə tarixində ən şiddətlisi olduğunu açıqlayıb. Qeyd olunub ki, bu müddət ərzində temperatur normadan 4,6 dərəcə yüksək olub. Müqayisə üçün, 2022-ci ilin iyulunda müşahidə edilən əvvəlki rekord isti dalğasında temperatur normadan 4,5 dərəcə yuxarı qalxmışdı. AEMET həmçinin bildirib ki, davamlı yüksək temperatur insanların sağlamlığına ciddi təsir göstərib, meşə yanğınlarının güclənməsinə səbəb olub. Statistikaya görə, 1975–1999-cu illərdə İspaniyada ümumilikdə 44 isti dalğası (212 gün) qeydə alınıbsa, 2000–2024-cü illərdə bu göstərici 90 isti dalğası (417 gün) təşkil edib. Son illərdə isti dalğalarının təsir etdiyi əyalətlərin sayı da 36-dan 44-ə yüksəlib.

İstanbulda ötən ay son 65 ilin ən quraq iyul ayı qeydə alınıb. Mərmərə bölgəsində quraqlıq davam edir və yağıntılarda ciddi azalma müşahidə olunub. Belə ki, Mərmərə bölgəsində iyul ayı üzrə uzunillik orta yağıntı 22,5 millimetr təşkil edir. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 18,5 millimetr olub, cari ilin iyulunda isə cəmi 1,2 millimetr qeydə alınıb. Beləliklə, yağıntılar uzunillik ortalamaya nisbətən 95 faiz, ötən ilin eyni ayına görə isə 94 faiz azalıb. Belə ki, Mərmərə bölgəsində iyul ayı üzrə uzunillik orta yağıntı 22,5 millimetr təşkil edir. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 18,5 millimetr olub, cari ilin iyulunda isə cəmi 1,2 millimetr qeydə alınıb. Beləliklə, yağıntılar uzunillik ortalamaya nisbətən 95 faiz, ötən ilin eyni ayına görə isə 94 faiz azalıb.

Avqustun 23-də paytaxt Tehran da daxil olmaqla ən azı 13 əyalətdə dövlət qurumlarının fəaliyyətinə ara verilib. Qərarın, yüksək temperaturun yaratdığı enerji istehlakının qarşısını almaq və ölkənin enerji sistemini qorumaq məqsədilə qəbul edildiyi bildirilib. Məlumata görə, Əlburz, Yəzd, İsfahan, Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, Kürdüstan, Rəzəvi Xorasan, Cənubi Xorasan, Qum, Kirman, Xuzistan və Şimali Xorasan da qərara daxil olan əyalətlər arasındadır. Digər bölgələrdə isə iş saatları səhər 06:00-dan 11:00-a endirilib.

İspaniyanın Gündəlik Ölüm Monitorinq Sistemi (MoMo) bu ilin 15 may–30 sentyabr tarixlərini əhatə edən hesabatında, avqustun 16-dək həddindən artıq istilərdən ölənlərin sayının 2405 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Bu göstərici artıq ötən ilki rəqəmi geridə qoyub. Məlumata görə, yalnız avqustun ilk iki həftəsində 931 nəfər istilərin qurbanı olub. Müqayisə üçün, 2023-cü ilin yayında bu səbəbdən 3070, 2022-ci ildə isə 4789 nəfər dünyasını dəyişmişdi.

ABŞ-ın Kaliforniya ştatının Santa Barbara və San Luis Obispo bölgələrində avqustun 1-də başlayan meşə yanğınları sürətlə yayılaraq 330 kvadrat kilometrdən artıq sahəni yandırıb. Kaliforniya Meşə Təsərrüfatı və Yanğından Mühafizə Departamentinin məlumatına görə, “Gifford” adlanan yanğının cəmi 9 faizi nəzarət altına alınıb. NBC News-un məlumatına əsasən, ən azı dörd ayrı yanğının birləşməsi nəticəsində yaranan alovlarla mübarizəyə 1900-dən çox yanğınsöndürən cəlb olunub.

Fars Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, tədbir Tehran, Fars, Ərdəbil, Kohgiluye-Boyer Əhməd, Gülistan, Rəzəvi Xorasan, Çaharmahal-Bəxtiyari, Buşehr, Cənubi Xorasan, Yəzd, İsfahan, Hörmüzqan, Kirman, Əlborz, Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, Semnan, İlam, Qum və Gilan vilayətlərini əhatə edəcək.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində (BƏƏ) bu yay rekord həddə yaxın temperatur artımı müşahidə olunub. Məlumata görə, ölkə tarixində ən isti baharın qeydə alınmasından sonra avqustun əvvəlində temperatur kəskin yüksəlib.

Portuqaliya hökuməti ölkənin mərkəzi və şimal bölgələrində temperaturun kəskin artması və artan yanğın riski səbəbindən ən yüksək hazırlıq rejimini elan edib. Hər iki ölkədə yüzlərlə yanğınsöndürən və texnika səfərbər olunub, bəzi bölgələrdə meşə ərazilərinə giriş qadağan edilib.

Yaponiyada isti hava şəraiti 16 nəfərin ölümünə, 10 804 nəfərin xəstəxanaya yerləşdirilməsinə səbəb olub. Gifu bölgəsində temperatur 39,8 dərəcəyə çatıb.

Son vaxtlar davam edən anomal istilər ilə əlaqədar Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçuları arasında istivurma və günvurma hallarının qarşısının alınması məqsədilə birlik, birləşmə və hərbi hissələrdə, eləcə də xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrində bir sıra tədbirlər həyata keçirilib.

Qəzzada davam edən şiddətli isti dalğa humanitar böhranı daha da ağırlaşdırır.