#ABŞ–İran danışıqları

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla davam edən danışıqları müsbət qiymətləndirib. O bildirib ki, müzakirələr olduqca uğurla gedir və əldə olunan irəliləyişin davam etdirilməsi üçün iş aparılır. Vensin sözlərinə görə, Prezident Donald Tramp razılaşmaya nail olunması və danışıqların xoş niyyət prinsipi əsasında davam etdirilməsi barədə göstəriş verib. ABŞ rəsmisi İran rəhbərliyi daxilində yeni səhifə açmaq istəyən qüvvələrin olduğunu da qeyd edib. Vaşinqton danışıqlar prosesində müsbət dinamikanın qorunacağına ümid edir. ABŞ və İran arasında təmaslar əsasən texniki məsələlər ətrafında davam edir. Tərəflər mümkün razılaşmanın icrası ilə bağlı müzakirələri davam etdirirlər.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın regionda sabitliyi poza biləcək addımlar atacağı təqdirdə Prezident Donald Trampın müxtəlif cavab variantlarına malik olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, ABŞ nümayəndə heyəti Dohada İranla dolayı danışıqlar aparır. Danışıqlarda əsas diqqət Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinə yönəlib. Vens ABŞ-nin İrana zərbələrinin boğazda təhlükəsiz hərəkətin təmin edilməsi məqsədi daşıdığını iddia edib. İran isə nüvə silahı hazırladığı barədə ittihamları rədd edir və proqramının dinc xarakter daşıdığını bildirir. ABŞ və İran arasında danışıqlar davam edir. Tərəflər bölgədə gərginliyin azaldılması yollarını müzakirə edirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın son günlər İranla bağlı yenidən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamaq imkanını nəzərdən keçirdiyi, lakin son nəticədə diplomatik danışıqların davam etdirilməsinə üstünlük verdiyi bildirilir. ABŞ rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Donald Tramp müdafiə naziri Pit Heqset və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi general Den Keyn ilə bir sıra görüşlər keçirib. Müzakirələrin əsas mövzusu ABŞ-ın İranla danışıqları dayandıraraq genişmiqyaslı hava zərbələrini bərpa edib-etməməsi olub.

Oman Sultanı Haitham bin Tariq Qətər Baş naziri ilə Məsqatda görüş keçirib. Tərəflər ABŞ–İran danışıqları və Pakistan–Qətər vasitəçiliyi ilə aparılan diplomatik prosesləri müzakirə ediblər. Görüşdə regionda müharibənin dayandırılması və sabitliyin təmin olunması məsələləri diqqət mərkəzində olub. Sultan diplomatik səylərin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama Körfəz regionunda diplomatik aktivliyin artdığını göstərir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Livandakı eskalasiyanın ABŞ ilə İran arasında aparılan nüvə danışıqlarına təsir göstərə biləcəyini bilir. O, Livanın cənubunda Hizbullahın İsrailin şimal bölgələrinə hücumlarını artırdığı bir vaxtda, bu eskalasiyanı daxili auditoriyaya güc nümayişi kimi göstərməyə çalışır. Netanyahu həmçinin şimal İsrail icmalarında sakitliyi bərpa etmək, Hizbullahı silahsızlandırmaq və təhlükəsizliyi təmin etmək vədini yerinə yetirməkdə çətinliklərlə üzləşir. Bu addımlar həmçinin İsrail ordusunun cənub Livanda qarşılaşdığı itkilərə görə tənqidlərdən qorunmaq məqsədini daşıyır.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-la mümkün razılaşmanın əldə olunması barədə yayılan məlumatları rəsmən təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, danışıqlarda müəyyən irəliləyiş olsa da, hələ heç bir yekun saziş imzalanmayıb. Tehran həmçinin Hörmüz boğazının idarə olunmasının yalnız İran və Oman arasında həll edilməli məsələ olduğunu vurğulayaraq üçüncü tərəflərin müdaxiləsini qəbul etmədiyini bəyan edib. Açıqlama ABŞ tərəfindən verilən optimist bəyanatlar fonunda tərəflər arasında hələ də ciddi fikir ayrılıqlarının qaldığını göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı son paylaşımı mümkün razılaşmanın taleyi ətrafında yeni suallar yaradıb. Açıqlamanın bəzi hissələri razılaşmanın artıq əldə olunduğu görüntüsü yaratsa da, eyni paylaşımda Trampın Ağ Evin Situasiya Otağında son qərarı verəcəyi qeyd edilir. Bu isə danışıqların hələ tam yekunlaşmadığını göstərir. Son saatlarda ABŞ administrasiyasından yayılan müxtəlif məlumatlar da proses ətrafında qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini nümayiş etdirir. Analitiklər hesab edirlər ki, yekun siyasi qərar verilmədən razılaşmanın əldə olunduğunu söyləmək hələ tezdir.

İran mənbəsi ABŞ və İran arasında ilkin siyasi anlaşmanın əldə olunduğunu bildirib. Mənbənin sözlərinə görə, bu mərhələ yekun hüquqi saziş deyil və tərəflər arasında ümumi çərçivənin razılaşdırılmasını əks etdirir. Eyni zamanda ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ağ Evin Situasiya Otağında İran məsələsi üzrə son qərarı müzakirə etməsi razılaşmanın hələ tam təsdiqlənmədiyini göstərir. Hazırda tərəflər arasında siyasi anlaşmanın mövcud olduğu, lakin yekun sənədin hazırlanması və təsdiqlənməsi prosesinin davam etdiyi bildirilir.

ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarda müəyyən irəliləyiş əldə olunduğu bildirilsə də, Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqeyini qorumaqda davam edir. Məlumatlara görə, İranın əsas tələblərindən biri Hörmüz boğazında tətbiq olunan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması olub və mümkün razılaşma çərçivəsində boğazın yenidən açılması nəzərdən keçirilir. Bununla yanaşı, İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf qarşı tərəfin vədlərinə etibar etmədiklərini bəyan edib. Son açıqlamalar göstərir ki, İran rəhbərliyi danışıqları “güzəşt” deyil, ölkənin çəkindirici gücü və müqavimət siyasətinin nəticəsi kimi təqdim etməyə çalışır.

İranın yarı-rəsmi Fars Xəbər Agentliyi Donald Trampın İranla mümkün razılaşma barədə açıqlamalarını tənqid edərək bəzi məqamların reallığı əks etdirmədiyini bildirib. İran mənbələrinin iddiasına görə, zənginləşdirilmiş nüvə materiallarının məhv edilməsi və Hörmüz boğazının tam rüsumsuz açılması kimi məsələlər hazırkı layihə sənədində nəzərdə tutulmur. Eyni zamanda Tehran tərəfi Trampın açıqlamasında İran aktivlərinin dondurulmasının ləğvi və Livanda atəşkəs kimi bəzi mühüm məqamların qeyd edilmədiyini vurğulayıb. Bu açıqlamalar tərəflər arasında danışıqların hələ yekun mərhələyə çatmadığını göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı mümkün razılaşmanın şərtlərini açıqlayaraq Hörmüz boğazının tam açılması, mina təhlükəsinin aradan qaldırılması və zənginləşdirilmiş nüvə materiallarının məhv edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Tramp bildirib ki, İran nüvə silahı əldə etməməli, beynəlxalq gəmiçilik üçün boğazda hərəkət sərbəstliyi təmin olunmalıdır. O, həmçinin razılaşma əldə edilənədək heç bir maliyyə ödənişinin həyata keçirilməyəcəyini qeyd edib. Ağ Evin Situasiya Otağında keçirilən müşavirənin isə Vaşinqtonun İranla bağlı yekun qərarının formalaşdırılmasında həlledici rol oynayacağı gözlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma üçün Vaşinqtonun əsas şərtlərini açıqlayıb. Trampın sözlərinə görə, Tehran nüvə silahı əldə etməyəcəyinə dair öhdəlik götürməli, Hörmüz boğazını hər iki istiqamətdə sərbəst şəkildə açmalı, boğazda qalan minaları təmizləməli və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı tələbləri yerinə yetirməlidir. ABŞ Prezidenti bildirib ki, bu addımlar qarşılığında Vaşinqton İran limanlarına tətbiq edilən dəniz blokadasını ləğv etməyə hazırdır. Bəyanat ABŞ–İran danışıqlarında mümkün razılaşma çərçivəsinin formalaşdığı bir dövrdə diqqət çəkən siyasi mesaj kimi qiymətləndirilir.