İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Pakistan ordusunun komandanı, feldmarşal Asim Münirlə telefon danışığı aparıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Danışıqlarda davam edən qarşıdurmanın diplomatik yollarla həlli imkanlarına diqqət yetirilib. İran və Pakistan arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişafı da nəzərdən keçirilib. Pakistan İranla ABŞ arasındakı danışıqlarda vasitəçilik edən ölkələrdən biri olub. İyunun 17-də tərəflər arasında anlaşma sənədi qəbul edilmişdi. Sənəddən sonra yekun razılaşmanın əldə olunması üçün danışıqlar davam etdirilsə də, tərəflər razılığa gələ bilməyiblər. Tehran və İslamabad bölgədəki vəziyyətlə bağlı siyasi təmaslarını davam etdirirlər.

ABŞ administrasiyası İranla danışıqlar aparmağın hazırkı şəraitdə çətin olduğunu bildirib. Donald Tramp tərəflər arasında aşağı səviyyəli təmasların davam etdiyini açıqlayıb. Marko Rubio İranın müəyyən təşəbbüslər göstərdiyini, lakin Vaşinqtonun Tehranın səmimiliyinə inanmadığını deyib. ABŞ bu mövqeyini qarşılıqlı anlaşma memorandumunun pozulması ilə əsaslandırır. Tramp Hörmüz boğazında gəmilərə hücum ediləcəyi təqdirdə İranın körpü və elektrik stansiyalarının vurula biləcəyini bildirib. Mülki infrastrukturun hədəfə alınması beynəlxalq hüquq baxımından ciddi suallar yarada bilər. Bununla yanaşı, Pakistan və Qətər tərəfləri danışıqlara qaytarmağa çalışır. Diplomatik vasitəçilər qarşıdurmanın genişmiqyaslı regional müharibəyə çevrilməsinin qarşısını almağa səy göstərirlər.

Livanın cənubundakı Zəvtər əl-Qərbiyə qəsəbəsi yaxınlığında güclü partlayış baş verdiyi bildirilir. Livanın Milli Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, partlayış İsrail qüvvələrinin həyata keçirdiyi əməliyyat zamanı baş verib. Hadisə nəticəsində itkilərlə bağlı rəsmi məlumat yoxdur. Partlayış Livan və İsrail nümayəndələrinin Romada keçirdiyi iki günlük danışıqlardan sonra qeydə alınıb. Görüşlərdə İsrail qüvvələrinin Cənubi Livandan mərhələli şəkildə çıxarılması ilə bağlı plan müzakirə olunub. ABŞ tərəfi danışıqları müsbət qiymətləndirib. Tərəflər əlavə təfərrüat açıqlamayıblar. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Almaniya, Fransa və Böyük Britaniyanın xarici işlər nazirləri İranın Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinə və region ölkələrinə qarşı hücumlarını pisləyib. Üç ölkə birgə bəyanat yayaraq Qətər, Küveyt, Oman və İordaniyanın adını çəkib. Avropanın “E-3” qrupu atəşkəsin bərpasına çağırıb. Tərəflər arasında danışıqların yenidən başlamasının vacibliyi vurğulanıb. Hörmüz boğazındakı gərginlik beynəlxalq gəmiçilik və enerji təhlükəsizliyi üçün risk yaradıb. Avropa ölkələri regional sabitliyin diplomatik yollarla təmin edilməsini istəyirlər. Bəyanat İranla Qərb arasında artan gərginlik fonunda verilib.

ABŞ ilə İran arasında artan hərbi gərginlik diplomatik danışıqların gələcəyini qeyri-müəyyən edib. Tərəflər arasında imzalanmış anlaşma memorandumunun taleyi sual altındadır. İran daxilində yaranmış narazılıqlar fonunda Prezident Məsud Pezeşkianın məsul göstərildiyi bildirilir. Təhlilçilər hesab edirlər ki, prezidentin günahlandırılması ictimai narazılığı müəyyən istiqamətə yönəltmək cəhdi ola bilər. Eyni zamanda bu yanaşmanın hakim elita daxilindəki fikir ayrılıqlarını gizlətmək məqsədi daşıdığı vurğulanır. İranın xarici siyasətində fərqli mövqelərin olduğu qeyd edilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, diplomatik prosesin gələcəyi daha geniş siyasi amillərdən asılıdır.

ABŞ Omanın paytaxtı Məsqətdə keçirilən danışıqları mühüm diplomatik mərhələ hesab edir. Görüşlər İran və Oman rəsmilərinin iştirakı ilə baş tutur. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçı böhranın diplomatik yolla həlli məqsədilə Omana səfər edib. ABŞ rəsmiləri bu görüşlərin gələcək danışıqlar üçün həlledici ola biləcəyini bildirirlər. Tərəflər gərginliyin azaldılması yollarını müzakirə edirlər. Oman uzun illərdir regionda vasitəçi rolunu oynayır. Vaşinqton diplomatik həll imkanlarının hələ də mövcud olduğunu hesab edir. Danışıqların nəticəsi bölgədəki vəziyyətə təsir göstərə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın son günlər İranla bağlı yenidən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamaq imkanını nəzərdən keçirdiyi, lakin son nəticədə diplomatik danışıqların davam etdirilməsinə üstünlük verdiyi bildirilir. ABŞ rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Donald Tramp müdafiə naziri Pit Heqset və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi general Den Keyn ilə bir sıra görüşlər keçirib. Müzakirələrin əsas mövzusu ABŞ-ın İranla danışıqları dayandıraraq genişmiqyaslı hava zərbələrini bərpa edib-etməməsi olub.

Çin xarici işlər naziri Van İ ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların davam etdirilməsinə çağırış edib. O, Pekində Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri ilə görüş zamanı hazırkı atəşkəsin hələ də kövrək olduğunu bildirib. Van İ qeyd edib ki, müharibə əvəzinə dialoqa üstünlük verilməsi daha düzgün yanaşmadır. Onun sözlərinə görə, Çin regionda gərginliyin azaldılması üçün Səudiyyə Ərəbistanı ilə əməkdaşlığı davam etdirməyə hazırdır. Pekin uzunmüddətli sülhün əldə olunmasına yönəlmiş diplomatik səyləri dəstəklədiyini vurğulayıb. Çin Yaxın Şərqdə sabitliyin qorunmasını vacib hesab edir. Rəsmi Pekin danışıqlar prosesinin dayanmamasının əhəmiyyətini ön plana çəkib.

Qətər Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İran arasında danışıqların gedişi ilə bağlı yeni açıqlama yayıb. Bildirilib ki, İrana məxsus dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad olunması danışıqların nəticəsindən asılıdır. Nazirliyin sözçüsü Hörmüz boğazında yaranmış son gərginlik zamanı ABŞ və İran arasında əlaqə xəttindən istifadə olunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu mexanizm qarşıdurmanın böyüməsinin qarşısını almağa kömək edib. Qətər eyni zamanda Omanla birlikdə Hörmüz boğazından gəmilərin təhlükəsiz keçidinin təmin olunması istiqamətində əlaqələndirmə aparır. Rəsmi Doha boğazda sərbəst gəmiçiliyin qorunmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir. Bu istiqamətdə diplomatik səylərin davam etdirildiyi bildirilib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi yaxın günlərdə ABŞ ilə Qətərdə görüş keçirilməsi barədə yayılan məlumatları təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran nümayəndə heyəti Dohaya səfər etsə də, bu, ABŞ ilə danışıqlar üçün nəzərdə tutulmayıb. Onun sözlərinə görə, səfərin əsas məqsədi anlaşma memorandumunun icrasını izləməkdir. Bəqai qeyd edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. Rəsmi Tehran iki səfərin bir-birindən tamamilə ayrı olduğunu vurğulayıb. İran tərəfi memorandumun icrasının prioritet olaraq qaldığını bildirib. Yekun saziş üzrə yeni danışıqların başlanacağı ilə bağlı isə hər hansı məlumat verilməyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai anlaşma memorandumunun icrası ilə bağlı son vəziyyəti açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ memorandumun neft satışına aid 10-cu maddəsinin icrası üçün tələb olunan icazələri verib. Bəqainin sözlərinə görə, İran bu prosesin həyata keçirilməsini izləyir. O həmçinin dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini deyib. Sözçü yekun saziş üzrə danışıqların hələ başlamadığını vurğulayıb. O əlavə edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. İranın Qətərə səfəri yalnız anlaşma memorandumunun icrasına nəzarət məqsədi daşıyır.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif və ordu komandanı Asim Munir ABŞ-İran danışıqlarına vasitəçilik etmək üçün İsveçrəyə gedəcəklər. Məlumata görə, Pakistan son aylarda tərəflər arasında əsas vasitəçilərdən birinə çevrilib. İslamabad atəşkəsin qorunmasına və diplomatik həll yolunun tapılmasına çalışır. Səfər ABŞ və İran nümayəndələri arasında keçiriləcək görüşlər fonunda baş tutur. İran nümayəndə heyətinin artıq İsveçrəyə yola düşdüyü bildirilir. Ekspertlər bu səfərin proses üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını qeyd edirlər. Danışıqların nəticələri regionda vəziyyətə təsir göstərə bilər. Diplomatik fəaliyyət yüksək səviyyədə davam edir.