#Diplomatik danışıqlar

ABŞ Prezidenti Donald Trampın son günlər İranla bağlı yenidən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamaq imkanını nəzərdən keçirdiyi, lakin son nəticədə diplomatik danışıqların davam etdirilməsinə üstünlük verdiyi bildirilir. ABŞ rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Donald Tramp müdafiə naziri Pit Heqset və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi general Den Keyn ilə bir sıra görüşlər keçirib. Müzakirələrin əsas mövzusu ABŞ-ın İranla danışıqları dayandıraraq genişmiqyaslı hava zərbələrini bərpa edib-etməməsi olub.

Çin xarici işlər naziri Van İ ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların davam etdirilməsinə çağırış edib. O, Pekində Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri ilə görüş zamanı hazırkı atəşkəsin hələ də kövrək olduğunu bildirib. Van İ qeyd edib ki, müharibə əvəzinə dialoqa üstünlük verilməsi daha düzgün yanaşmadır. Onun sözlərinə görə, Çin regionda gərginliyin azaldılması üçün Səudiyyə Ərəbistanı ilə əməkdaşlığı davam etdirməyə hazırdır. Pekin uzunmüddətli sülhün əldə olunmasına yönəlmiş diplomatik səyləri dəstəklədiyini vurğulayıb. Çin Yaxın Şərqdə sabitliyin qorunmasını vacib hesab edir. Rəsmi Pekin danışıqlar prosesinin dayanmamasının əhəmiyyətini ön plana çəkib.

Qətər Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İran arasında danışıqların gedişi ilə bağlı yeni açıqlama yayıb. Bildirilib ki, İrana məxsus dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad olunması danışıqların nəticəsindən asılıdır. Nazirliyin sözçüsü Hörmüz boğazında yaranmış son gərginlik zamanı ABŞ və İran arasında əlaqə xəttindən istifadə olunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu mexanizm qarşıdurmanın böyüməsinin qarşısını almağa kömək edib. Qətər eyni zamanda Omanla birlikdə Hörmüz boğazından gəmilərin təhlükəsiz keçidinin təmin olunması istiqamətində əlaqələndirmə aparır. Rəsmi Doha boğazda sərbəst gəmiçiliyin qorunmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir. Bu istiqamətdə diplomatik səylərin davam etdirildiyi bildirilib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi yaxın günlərdə ABŞ ilə Qətərdə görüş keçirilməsi barədə yayılan məlumatları təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran nümayəndə heyəti Dohaya səfər etsə də, bu, ABŞ ilə danışıqlar üçün nəzərdə tutulmayıb. Onun sözlərinə görə, səfərin əsas məqsədi anlaşma memorandumunun icrasını izləməkdir. Bəqai qeyd edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. Rəsmi Tehran iki səfərin bir-birindən tamamilə ayrı olduğunu vurğulayıb. İran tərəfi memorandumun icrasının prioritet olaraq qaldığını bildirib. Yekun saziş üzrə yeni danışıqların başlanacağı ilə bağlı isə hər hansı məlumat verilməyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai anlaşma memorandumunun icrası ilə bağlı son vəziyyəti açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ memorandumun neft satışına aid 10-cu maddəsinin icrası üçün tələb olunan icazələri verib. Bəqainin sözlərinə görə, İran bu prosesin həyata keçirilməsini izləyir. O həmçinin dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini deyib. Sözçü yekun saziş üzrə danışıqların hələ başlamadığını vurğulayıb. O əlavə edib ki, ABŞ nümayəndələrinin Qətərə səfəri İran nümayəndə heyətinin proqramı ilə əlaqəli deyil. İranın Qətərə səfəri yalnız anlaşma memorandumunun icrasına nəzarət məqsədi daşıyır.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif və ordu komandanı Asim Munir ABŞ-İran danışıqlarına vasitəçilik etmək üçün İsveçrəyə gedəcəklər. Məlumata görə, Pakistan son aylarda tərəflər arasında əsas vasitəçilərdən birinə çevrilib. İslamabad atəşkəsin qorunmasına və diplomatik həll yolunun tapılmasına çalışır. Səfər ABŞ və İran nümayəndələri arasında keçiriləcək görüşlər fonunda baş tutur. İran nümayəndə heyətinin artıq İsveçrəyə yola düşdüyü bildirilir. Ekspertlər bu səfərin proses üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını qeyd edirlər. Danışıqların nəticələri regionda vəziyyətə təsir göstərə bilər. Diplomatik fəaliyyət yüksək səviyyədə davam edir.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran İslam Respublikasının qlobal bir sülh sazişi imzaladıqlarını rəsmən elan edib.Şahbaz Şərif özünün "X" (keçmiş Twitter) sosial şəbəkəsindəki rəsmi hesabında etdiyi paylaşımda bu mühüm bəndləri qeyd edib: "Hər iki tərəf Livan da daxil olmaqla, tamamilə bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dərhal və daimi olaraq dayandırıldığını bəyan edir".

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrail və İran arasında davam edən gərginliklə bağlı yeni açıqlamasında tərəflərin atəşkəsə yaxınlaşdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, hazırda yekun danışıqlar aparılır və tərəflər hərbi qarşıdurmanın dayandırılması üçün çıxış yolu axtarırlar. Tramp qeyd edib ki, sülh prosesinin qarşısında ciddi maneələr yaranmadığı halda, yaxın vaxtlarda mühüm irəliləyiş əldə oluna bilər. ABŞ lideri həmçinin yekun razılaşma əldə olunana qədər mövcud blokadanın qüvvədə qalacağını vurğulayıb. Açıqlama İsrail və İran arasında son günlər yenidən şiddətlənən qarşıdurma və beynəlxalq vasitəçilik səylərinin artdığı bir dövrdə verilib. Bu bəyanat bölgədə vəziyyətin diplomatik yollarla həll olunacağına dair gözləntiləri artırıb.

Hərbi müdafiə məsələləri üzrə analitik Aleksandru Hudisteanu hesab edir ki, ABŞ Hörmüz boğazı üzərində İranın irəli sürdüyü nəzarət iddialarını zəiflətmək üçün müxtəlif addımlar atır. Onun sözlərinə görə, gəmiçilik azadlığı əməliyyatları strateji su yollarında sərbəst hərəkətin qorunmasına yönəlib və İranın bu bölgədəki təsir imkanlarını məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Analitik eyni zamanda qeyd edib ki, Vaşinqton və Tehran arasında fikir ayrılıqları davam etsə də, hər iki tərəf gələcəkdə razılıq əldə olunmasında maraqlıdır. Mübahisənin əsas mövzusu isə mümkün razılaşmanın hansı şərtlərlə və hansı ardıcıllıqla həyata keçirilməsidir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların “sürətli tempdə” davam etdiyini bildirib, Tehran tərəfindən yayılan danışıqların dayandırıldığı barədə məlumatlara cavab verib. Tramp öz sosial media hesabında danışıqların hələ də aktiv olduğunu və tərəflər arasında dialoqun sürətlə irəlilədiyini vurğulayıb. İran tərəfi hələ rəsmi şərh verməyib. Bu açıqlama Vaşinqton və Tehran arasında diplomatik prosesin perspektivi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi əks etdirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla davam edən diplomatik danışıqların bitməsi barədə xəbərlərə münasibət bildirərək bununla bağlı narahat olmadığını açıqlayıb. Tramp CNBC-yə müsahibəsində “mən buna əhəmiyyət vermirəm, həqiqətən vecimə deyil” deyə bildirib və neft qiymətlərinin gələcəkdə düşəcəyini proqnozlaşdırıb. Bu açıqlama Vaşinqton və Tehran arasındakı gərgin diplomatik vəziyyət fonunda verilib və danışıqların taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi əks etdirir.