Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın Konqresə göndərilə biləcəyini bildirib. O, əvvəlcə bu barədə düşünmədiyini, lakin ideyaya qarşı olmadığını qeyd edib. Tramp sənədin Konqresdə müzakirəsinin mümkün olduğunu vurğulayıb. ABŞ Prezidenti razılaşmanı mühüm sənəd adlandırıb. Onun sözlərinə görə, etirazın olmayacağını düşünür. Bu açıqlama ABŞ daxilində siyasi proseslər kontekstində diqqət çəkir. Razılaşmanın gələcək taleyi müzakirə mövzusudur.

Donald Tramp ərəb ölkələrinin gələcəkdə “İbrahim Sazişlərinə qoşula biləcəyini bildirib. O, İranla bağlı vəziyyətin bu prosesə maneə yaratdığını qeyd edib. Tramp ölkələrin tezliklə razılaşmaya daxil olacağına ümid etdiyini deyib. Bununla belə, bəzi dövlətlər Fələstin məsələsi həll olunmadan normallaşmaya qarşıdır. Mövzu Yaxın Şərqdə diplomatik proseslərin gələcəyi baxımından əhəmiyyət daşıyır. ABŞ administrasiyası regionda genişlənmiş əməkdaşlıq modeli görmək istəyir. Bu bəyanat İsrail–ərəb münasibətləri kontekstində diqqət çəkir.

Donald Tramp İranla əldə olunan memorandumun mətninin yaxın vaxtlarda açıqlanacağını bildirib. O, sənədin xüsusi mətbuat konfransında tam şəkildə oxunacağını qeyd edib. Trampın sözlərinə görə, məqsəd ictimaiyyətin sənədi düzgün şəkildə anlamasıdır. Memorandumun çox mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Sənədin hər bir bəndi açıqlanacaq. Prosesin şəffaflıq məqsədi daşıdığı bildirilib. Bu addım İran–ABŞ münasibətlərində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.

Donald Tramp Hörmüz boğazının cümə gününə qədər tam açılacağını bildirib. O, bu açıqlamanı Fransada keçirilən Yeddilər Qrupu sammitində verib. Trampın sözlərinə görə, bölgədə gəmiçilik fəaliyyəti mərhələli şəkildə bərpa olunur. Boğazın açılması qlobal enerji və ticarət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. ABŞ Prezidenti prosesin yaxın günlərdə yekunlaşacağını qeyd edib. Hörmüz boğazı beynəlxalq logistika üçün strateji əhəmiyyətli keçid sayılır. Hazırda bölgədə təhlükəsizlik və nəqliyyatın normallaşdırılması istiqamətində işlər aparılır. Bu addım qlobal bazarlara birbaşa təsir göstərə bilər.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Məcid Taxt-Rəvançi memorandumda Livanda mümkün atəşkəs pozuntularına qarşı mexanizm nəzərdə tutulduğunu bildirib. Sənədin bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasını əhatə etdiyi qeyd olunub. O, xüsusi nəzarət mexanizminin icra üçün işə salınacağını vurğulayıb. ABŞ-ın müttəfiqləri adından öhdəlik götürdüyü bildirilib. Livan da daxil olmaqla bütün regionda hərbi əməliyyatların dayandırılması məqsəd kimi göstərilib. Rəsmilər bu addımın sabitlik üçün vacib olduğunu deyiblər. Mexanizmin pozuntuların qarşısını almağa yönəldiyi qeyd edilib. Mövzu regional diplomatiyanın əsas gündəmində qalır.

Milli Məclisin komissiyası Azərbaycana qarşı hibrid təhdidlərinin davam etdiyini bildirib.

Hakan Fidan ABŞ–İran razılaşmasının region üçün mühüm diplomatik addım olduğunu bildirib. O, bu sənədin daimi təhlükəsizlik arxitekturasının qurulmasına töhfə verə biləcəyini qeyd edib. Türkiyə rəsmisi Hörmüz boğazının açıq qalmasının qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fidan sülh mühitinə zərər verən ritorikadan uzaq durulmasının əhəmiyyətini də qeyd edib. O, razılaşmanın sabotaj olunması ehtimalına dair xəbərdarlıq edib. İsrailin Livan və Suriyaya hücumları ilə bağlı narahatlıq ifadə olunub. Türkiyə bölgədə sabitliyin uzunmüddətli təminini dəstəklədiyini bildirib. Razılaşma regionda yeni təhlükəsizlik modelinin əsasını qoya bilər.

Benyamin Netanyahu İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınmasının İsrail üçün əsas məqsəd olaraq qaldığını bildirib. O, bu barədə canlı mətbuat konfransında danışıb. Baş nazir İsrailin nüvə təhlükəsini aradan qaldırmaq istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəyini vurğulayıb. Netanyahu İranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verməyəcəklərini bəyan edib. Onun sözlərinə görə, bu məqsəd üçün bütün zəruri addımlar atılacaq. Açıqlama İran-ABŞ razılaşması fonunda verilib. İsrail rəhbərliyinin mövqeyində dəyişiklik olmadığı diqqətə çatdırılıb. Mövzu regionda təhlükəsizlik müzakirələrinin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır.

Abbas Əraqçi Livan parlamentinin sədri Nəbih Berri ilə memorandumun Livanla bağlı müddəalarını müzakirə edib. İranlı nazir Livana qarşı hərbi əməliyyatların dayandırılması barədə öhdəliyin dərhal qüvvəyə minməli olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, bu müddəa 60 günlük danışıqlar dövrü ərzində də tam şəkildə icra edilməlidir. Əraqçi razılaşmaya əməl olunmasına nəzarətin ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyətində olduğunu vurğulayıb. Livanın təhlükəsizliyi və suverenliyi əsas prinsiplərdən biri kimi təqdim olunub. Tərəflər bölgədəki son vəziyyəti də müzakirə ediblər. Tehran memorandumun tam icrasının vacibliyini önə çəkib. Livanla bağlı müddəalar razılaşmanın əsas elementlərindən biri hesab olunur.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu mətbuat konfransında ölkəsinin təhlükəsizlik mübarizəsinin davam etdiyini bildirib. O qeyd edib ki, İsrail ciddi təhlükələrdən yayınmağa nail olsa da, proses başa çatmayıb. Baş nazir milli təhlükəsizliyin əsas prioritet olaraq qaldığını vurğulayıb. Netanyahu İsrailin öz maraqlarını qorumaqda qərarlı olduğunu deyib. O, təhlükələrə qarşı bütün imkanların saxlanıldığını bildirib. Baş nazir İran-ABŞ razılaşmasının detalları barədə geniş məlumat verməyib. Bununla belə, Tel-Əvivin ehtiyatlı mövqeyi diqqət çəkib. Netanyahunun açıqlamaları İsrailin gələcək addımları ilə bağlı müzakirələri gücləndirib.

Livan Prezidenti Jozef Aun və İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi telefon danışığı aparıblar. Söhbətin əsas mövzusu bölgədəki son hadisələr və İran-ABŞ anlaşması olub. Aun Livanın sabitliyi, təhlükəsizliyi və suverenliyinin prioritet olduğunu vurğulayıb. O, anlaşmanın gərginliyin azalmasına kömək edəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Əraqçi isə Livanın suverenliyinə hörmət göstərilməsinin vacibliyini qeyd edib. İranlı nazir müsbət atmosferin sabitliyə töhfə verəcəyini deyib. Tərəflər diplomatik həll yollarının əhəmiyyətini vurğulayıblar. Danışıq regional sabitlik məsələlərinə həsr olunub.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian memorandumun ABŞ-nin İranın hüquqlarına hörmət edib-etməyəcəyini yoxlamaq məqsədi daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, sənəd parlament üzvlərinin geniş dəstəyi ilə qəbul olunub. Pezeşkianın sözlərinə görə, memorandum İranın milli maraqlarını nəzərə alır. Prezident bu prosesdə Müctəba Xameneinin mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O, sənədi aylarla davam edən danışıqların nəticəsi adlandırıb. Pezeşkian memorandumun müharibənin dayandırılmasına xidmət etdiyini bildirib. İranın bütün mümkün variantlara hazır olduğunu da qeyd edib. Prezident sənədin tam icrası halında ölkə üçün qürur mənbəyinə çevriləcəyini vurğulayıb.