Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salmanla telefon danışığı aparıb. Danışıq zamanı regional vəziyyət və sülh səyləri müzakirə olunub. Şərif İslamabadın təşəbbüslərinə göstərilən dəstəyə görə vəliəhdə təşəkkür edib. Tərəflər danışıqların növbəti mərhələsinin dialoq və diplomatiya prinsipləri əsasında davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Pakistanın Baş naziri sülh prosesinə mane ola biləcək cəhdlərə qarşı ayıq olmağın vacib olduğunu bildirib. O, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanının böhran dövründə sabitlik nümayiş etdirdiyini qeyd edib. Şərif Ər-Riyadın regional sülhə verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirib. Tərəflər bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini bir daha vurğulayıblar.
#diplomatiya
ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumu İsraildə narahatlıq yaradıb. Baş nazir Benyamin Netanyahu sənədə açıq etiraz etməsə də, israilli siyasətçilərin bəyanatları fərqli mənzərə ortaya qoyur. Eyni zamanda Livanda davam edən hərbi əməliyyatlar da İsrailin mövqeyinə dair suallar yaradır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla razılaşmanı İsrailin iştirakı olmadan irəli aparması Təl-Əvivdə narazılıqla qarşılanıb. ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vensin İsrailə yönəlmiş tənqidləri də diqqət çəkib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu proses Benyamin Netanyahunun qarşıdan gələn seçkilər öncəsi mövqeyini çətinləşdirə bilər. ABŞ, İran və Livan ətrafında baş verən hadisələr İsrailin siyasi gündəminə ciddi təsir göstərir. Bölgədəki vəziyyətin inkişafı diqqətlə izlənilir.
ABŞ administrasiyası İranla mümkün razılaşmanın tezliklə yekunlaşmasına çalışır. Vaşinqtonun əsas məqsədi razılaşmanın yaxın aylarda həyata keçirilməsidir. ABŞ və İsrail arasında Livandakı son gərginliklə bağlı müzakirələrin aparıldığı bildirilir. Vitse-prezident Cey di Vens İran razılaşmanın şərtlərini yerinə yetirməyincə maliyyə dəstəyinin göstərilməyəcəyini bəyan edib. O, həmçinin İsraili Tramp administrasiyasının diplomatik səylərinə mane olmamağa çağırıb. Vens İsrailin son aylarda ABŞ dəstəyi hesabına müdafiə olunduğunu da xatırladıb. Məlumata görə, Respublikaçılar Partiyası razılaşmanın yaxın 60 gün ərzində başa çatmasını istəyir. Bununla belə, davam edən danışıqlar prosesi məsələnin hələ də açıq qaldığını göstərir.
İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ ilə İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan görüşün təxirə salındığını açıqlayıb. Bildirilib ki, tərəflər arasında danışıqların yaxın günlərdə baş tutması üçün hazırlıqlar davam edir. İran rəsmilərinin sözlərinə görə, yekun razılaşma anlaşma memorandumunun bəzi müddəalarının icrasından asılıdır. İsveçrə hökuməti də görüşün təxirə salındığını təsdiqləyib. Bununla yanaşı, gələcək danışıqlar üçün hazırlıq işlərinin davam etdiyi vurğulanıb. Görüşün təxirə salınması Livandakı son hərbi gərginlik fonunda baş verib. Son günlər İsrail və Hizbullah arasında qarşıdurmalar yenidən intensivləşib. Bu vəziyyət diplomatik prosesin vaxtına dair qeyri-müəyyənliyi artırıb.
Donald Tramp ABŞ-İran müvəqqəti razılaşması ilə bağlı açıqlama verib. O, danışıqların ABŞ çarəsizliyindən doğmadığını, vəziyyətin çətin tərəfinin İran olduğunu bildirib. Tramp “İran sona çatıb” deyib. O, razılaşmaya uyğun olaraq 60 günlük danışıqlar müddətinin davam edəcəyini vurğulayıb. ABŞ Prezidenti qeyd edib ki, İran bu müddətdə heç bir maliyyə dəstəyi almayacaq. Trampın açıqlaması ABŞ-ın mövqeyini güclü şəkildə ortaya qoyur. Bu bildiriş regionda diplomatik proseslərin davamı üçün əhəmiyyətlidir. Danışıqların nəticəsi İranın davranışından asılı olacaq.
İsrail və Hizbullah arasında atəşkəs razılaşması əldə olunub. Razılaşma bu gün yerli vaxtla 16:00-da qüvvəyə minəcək. Atəşkəsin əldə olunmasında ABŞ və Qətər vasitəçilik edib. İran da danışıqlara dəstək göstərib. Razılaşmadan əvvəl tərəflər arasında atışma baş verib. Atəşkəsin qüvvəyə minməsi ilə döyüş əməliyyatları dayandırılacaq. Bu addım regionda gərginliyin azalmasına xidmət edir. ABŞ rəsmiləri razılaşmanın müvəqqəti olduğunu və davamlı diplomatik proseslə müşayiət olunacağını bildirib.
Donald Tramp Yaxın Şərqdə tam atəşkəs çağırışı edib. O, atəşkəsin bütün cəbhələri əhatə etməli olduğunu bildirib. Livan, İsrail və Hizbullah xüsusi qeyd olunub. Tramp region ölkələrini danışıqlara dəstək verməyə çağırıb. O, prosesin davam etməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama bölgədə gərginlik fonunda yayılıb. ABŞ diplomatik prosesi davam etdirmək istəyir. Atəşkəs məsələsi əsas gündəm olaraq qalır.
Böyük Britaniya Körfəz ölkələri üçün səyahət xəbərdarlığını yumşaldıb. BƏƏ, Qətər və Küveyt üçün əvvəlki məhdudiyyətlər ləğv olunub. Bu qərar regiondakı vəziyyətin yenidən qiymətləndirilməsi ilə bağlıdır. Mart ayında xəbərdarlıqlar münaqişəyə görə tətbiq olunmuşdu. Yeni tövsiyədə ABŞ–İran razılaşmasına da istinad edilib. Lakin vəziyyətin hələ də qeyri-sabit olduğu vurğulanıb. Hücum riskinin tam aradan qalxmadığı qeyd olunub. Regionda diqqətli davranış tövsiyə olunur.
Müctəba Xamenei ABŞ ilə mümkün birbaşa danışıqlara münasibət bildirib. O, danışıqların İranın mövqeyini qəbul etmək anlamına gəlmədiyini deyib. İranın milli maraqlarının qorunacağı vurğulanıb. Tehran danışıqlarda prinsipial mövqe saxlayır. ABŞ ilə münasibətlər ehtiyatlı şəkildə davam etdirilir. İran geri addım atmayacağını bildirir. Siyasi ritorika sərt olaraq qalır. Diplomatik proses davam edir.
İranın ali dini lideri Xamenei razılaşma ilə bağlı fərqli mövqeyinin olduğunu bildirib. O, prezidentin verdiyi öhdəlikdən sonra razılaşmaya icazə verdiyini deyib. Xamenei İranın milli maraqlarının qorunmasını əsas şərt kimi göstərib. ABŞ tərəfinin “tamahkarlıq” etməməsi vurğulanıb. Əks halda razılaşmanın qəbul olunmayacağı bildirilib. Razılaşmanın şərtlərə bağlı olduğu qeyd olunub. Bu bəyanat İranın mövqeyini sərtləşdirir. Diplomatik proses hələ də davam edir.
Böyük Britaniya, Qətər və Fransa nümayəndə heyəti Livana səfər edib. Onlar Prezident Cozef Aun ilə görüşüblər. Görüşdə Livandakı vəziyyət müzakirə olunub. Qətər regiondakı təhlükəsizlik məsələlərinə toxunub. Suverenliyin qorunması əsas prioritet kimi göstərilib. Diplomatik həll yollarının vacibliyi vurğulanıb. Səfərin məqsədi sabitliyin dəstəklənməsi olub. Regiondakı gərginlik gündəmdə qalır.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İsraildə ABŞ–İran razılaşmasını tənqid edənlərə cavab verib. O, Donald Trampın İsrailə ən çox dəstək verən lider olduğunu bildirib. Vens İsrailin müdafiə sistemlərinin ABŞ tərəfindən maliyyələşdirildiyini deyib. İsraildə bəzi siyasətçilərin ABŞ prezidentini tənqid etməsini doğru saymayıb. O, bu yanaşmanı “reallıqdan uzaq” adlandırıb. ABŞ-ın İsrailin təhlükəsizliyində əsas rol oynadığını vurğulayıb. Tənqidçilərə reallığı qəbul etmək çağırışı edib. Mövzu ABŞ–İsrail münasibətlərində gərginliyi göstərir.