#İslamabad

Pakistanın paytaxtı İslamabadda xəstəxananın ana və uşaq şöbəsində baş verən yanğın nəticəsində 14 yeni doğulmuş körpə ölüb. Hadisə çərşənbə günü səhər Pakistan Tibb Elmləri İnstitutunun (PIMS) xəstəxanasında baş verib. Yanğın binanın üçüncü mərtəbəsində yerləşən doğum və qadın xəstəlikləri şöbəsində başlayıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibənin başa çatdırılmasını hökumətinin əsas məqsədi adlandırıb. O, ölkə daxilində birliyin qorunmasının da mühüm olduğunu bildirib. Pezeşkian ABŞ ilə İran arasında əldə edilmiş İslamabad anlaşmasına toxunub. Prezident anlaşmanın təslimçilik nəticəsində qəbul edilmədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, qərar məntiq və mövcud vəziyyətin qiymətləndirilməsi əsasında verilib. Pezeşkian İranın rəqiblərinin ölkəni hərbi yolla məğlub edə bilmədiyini iddia edib. O bildirib ki, bundan sonra əsas təzyiq iqtisadi və ictimai sahələrə yönəlib. İran Prezidenti daxili birliyin və sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.

İran mənbəsi Asim Munirin Tehrana ABŞ-dən təhdid xarakterli mesaj gətirmədiyini bildirib. Mənbə bununla bağlı bəzi kütləvi informasiya vasitələrində yayılan məlumatları təkzib edib. Tehran görüşlərində İranın mövqeyi Pakistan nümayəndə heyətinə çatdırılıb. İran İslamabad anlaşma sənədinin şərtlərinə qayıdılmasını istəyir. Xüsusilə sənədin beşinci maddəsinə diqqət çəkilib. Bu maddə Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçilik və dəniz minalarının təmizlənməsi məsələlərini əhatə edir. Ticarət gəmilərinin boğazdan hərəkətinin idarə olunması da müzakirə olunan məsələlər sırasındadır. Pakistan tərəfinin İranın irəli sürdüyü şərtləri ABŞ-yə çatdırmağa çalışdığı bildirilir.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsün Nəqvi İslamabadda ABŞ-nin Pakistandakı səfir vəzifəsini icra edən diplomatı ilə görüşüb. Görüş Nəqvinin Tehrandan qayıtmasından sonra keçirilib. Tərəflər bölgədəki vəziyyəti, sülh və sabitlik məsələlərini müzakirə ediblər. Nəqvi feldmarşal Asim Muniri Tehran səfərində müşayiət etmişdi. Asim Munir Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilik səylərində birbaşa iştirak edir. Pakistan tərəfi Tehran danışıqlarında əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunduğunu bildirib. İran da səfəri yüksək nəticəli qiymətləndirib. İslamabadın son diplomatik təmasları Pakistanın ABŞ–İran qarşıdurmasının həllində vasitəçilik rolunu gücləndirdiyini göstərir.

Pakistan ABŞ və İran arasında diplomatik vasitəçilikdə mühüm rol oynaya bilər. Rabia Axtarın fikrincə, tərəflər arasındakı ritorika sərtləşdikcə vasitəçiliyə ehtiyac artır. Pakistan Vaşinqton və Tehranda danışıqlar üçün siyasi iradə yarada bilməz. Bunun əvəzində İslamabad diplomatiyaya qayıdışın siyasi qiymətini aşağı sala bilər. ABŞ və İran təzyiq qarşısında danışıqlara qayıtmış tərəf kimi görünmək istəmirlər. Bu səbəbdən tərəflərin geri çəkilmiş kimi görünmədən təmkin nümayiş etdirə biləcəyi diplomatik yolun yaradılması vacib hesab olunur. Pakistan belə bir mexanizmin formalaşdırılmasında vasitəçi rolunu oynaya bilər. Məqsəd tərəflərin siyasi nüfuzlarını qoruyaraq yenidən danışıqlar masasına qayıtmasına şərait yaratmaqdır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Pakistan ordusunun komandanı, feldmarşal Asim Münirlə telefon danışığı aparıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Danışıqlarda davam edən qarşıdurmanın diplomatik yollarla həlli imkanlarına diqqət yetirilib. İran və Pakistan arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişafı da nəzərdən keçirilib. Pakistan İranla ABŞ arasındakı danışıqlarda vasitəçilik edən ölkələrdən biri olub. İyunun 17-də tərəflər arasında anlaşma sənədi qəbul edilmişdi. Sənəddən sonra yekun razılaşmanın əldə olunması üçün danışıqlar davam etdirilsə də, tərəflər razılığa gələ bilməyiblər. Tehran və İslamabad bölgədəki vəziyyətlə bağlı siyasi təmaslarını davam etdirirlər.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Pakistanın müstəqilliyinin 79-cu ildönümü münasibətilə Pakistan xalqını təbrik edib və iki ölkənin ümumi maraqlarının getdikcə daha sıx şəkildə bir-birinə bağlandığını bildirib. İran prezidenti İran və Pakistan arasında uzun illər ərzində formalaşmış strateji münasibətlərin dərinləşdirilməsi və genişləndirilməsi istiqamətində yeni mərhələnin başladığını vurğulayıb.

Pakistanın Baş nazirinin müavini və xarici işlər naziri İshaq Dar ABŞ-nin İslamabaddakı müvəqqəti işlər vəkilinə İslamabad Anlaşmasının tam şəkildə icra edilməsinin yeganə çıxış yolu olduğunu bildirib. Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, Dar ölkələr arasında münasibətlərin müsbət istiqamətdə inkişaf etdiyini vurğulayıb və davamlı sülhün təmin olunmasında dialoq və diplomatiyanın əhəmiyyətini qeyd edib.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Naqvi Tehranda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Görüş İran Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənib. Tərəflərin müzakirə etdiyi məsələlərin detalları açıqlanmayıb. Danışıqlar İran və Pakistan arasında diplomatik təmasların davam etdiyi bir vaxtda baş tutub. Pakistan son dövrlərdə İran və ABŞ arasında gərginliyin azaldılması prosesində vasitəçi rol oynayıb. Tehran və İslamabad təhlükəsizlik və regional məsələlər üzrə əməkdaşlığı davam etdirir.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Rza Naqvi İran rəsmiləri ilə danışıqlar aparmaq üçün Tehrana səfər edib. Səfər İran və ABŞ arasında gərginliyin azaldılması istiqamətində diplomatik səylərin davam etdiyi vaxtda baş tutub. Danışıqlarda ikitərəfli münasibətlər və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlərin müzakirə olunacağı bildirilib. Pakistan daha əvvəl İran və ABŞ arasında vasitəçilik prosesində iştirak edib. Qətərlə birlikdə İslamabad Tehran və Vaşinqton arasında anlaşma memorandumunun əldə olunmasına töhfə verib. Səfər iki ölkə arasında yüksək səviyyəli təmasların davamı kimi qiymətləndirilir. İran və Pakistan regional məsələlər üzrə əməkdaşlığı genişləndirməyə çalışırlar.

Pakistan Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif Məkkə müdafiə sazişinin yalnız müdafiə məqsədi daşıdığını bildirib. O, razılaşmanın hücum xarakteri olmadığını vurğulayıb. Şərif sazişin bölgədə sülh, inkişaf və rifahın təşviqinə xidmət etdiyini deyib. Pakistan rəhbəri bu razılaşmanı müsəlman dünyası üçün güc mənbəyi kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, saziş üzərində iş illər ərzində aparılıb. Pakistan hökuməti razılaşmanın hər hansı dövlətə qarşı yönəlmədiyini bildirib. İslamabad sənədin regional təhlükəsizlik və sabitliyə töhfə verəcəyini qeyd edib.