ABŞ-ın 43-cü prezidenti Corc Uoker Buş 6 iyul 1946-cı ildə Konnektikut ştatının Nyu-Heyven şəhərində anadan olub

Yaxın Şərq əhalisinin böyük əksəriyyəti simvolik olsa da eyni gündə, eyni vaxtda dünyaya gəlib. Onlar fərqinə varmırlar ki, həmin il öz ölkələrinin sabitliyinə, bu gününə və gələcəyinə olduqca baha başa gələn silinməz izlər qoyub. Həmin il elə fırtınalar, müharibələr və liderlər doğurdu ki, onların xəyalları və yaratdıqları təhlükələr boy göstərdikləri coğrafi xəritələrin sərhədlərini aşdı. Hətta bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, həmin tarixlə ABŞ-İsrail ittifaqının İrana və onun raket arsenalına qarşı apardığı müharibədən sonra bu gün Hörmüz boğazında yaşananlar arasında birbaşa və qırılmaz bir bağ mövcuddur. Söhbət, ondan sonra gələn heç bir ilin öz əhəmiyyəti və ya təhlükəliliyi baxımından onunla rəqabət apara bilmədiyi 1974-cü ildən bəhs edirik.

Səddam Hüseyn 28 aprel 1937-ci ildə İraqın Tikrit şəhəri yaxınlığındakı Əl-Auca kəndində anadan olub. Bəzi mənbələr onun doğum tarixini 1 iyul 1939-cu il kimi göstərir. Atası Səddam doğulmazdan əvvəl vəfat etmiş, anası Sabha Tulfah ona "Səddam" (ərəbcədə "müqavimət göstərən") adını vermişdir. Səddamı əmisi Xeyrallah Tulfah böyütmüşdür. Xeyrallah İraq ordusunda zabit olmuş, 1941-ci ildə İngiltərə-İraq müharibəsində iştirak etmiş və sonradan 5 il həbs cəzası almışdır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Sovet İttifaqının Qırmızı Ordusu tərəfindən işğal edilərək süquta uğradıldı

Xatırlayırıq ki, Tramp keçən il Riyadda Prezident Corc Buşu İraqa hücum etdiyinə, Səddam Hüseyn rejimini devirdiyinə və sonra İraq dövlətini yenidən qurmağa çalışdığına görə tənqid etmişdi. Paradoks ondadır ki, Tramp sonda Buşun 2003-cü ildə İraqa hücum edərkən yol verdiyi eyni səhvlərə düşdü.

Federal Parlamentin etimadını qazanaraq səs çoxluğu ilə prezident seçildikdən sonra, mərhum Cəlal Talabaninin sirdaşı Nizar Amidi konstitusiyaya uyğun olaraq and içib. O, 2003-cü ildə Səddam Hüseyn rejiminin devrilməsindən sonra İraqın altıncı prezidenti olub. Parlament şənbə günü keçirilən iki mərhələli səsvermədən sonra Amidini seçib. O, birinci turda ən güclü rəqibi olan Xarici İşlər naziri Fuad Hüseyni, ikinci turda isə kürd islamçı lider Müsənna Əmini geridə qoyub.

Tarix bu gün qlobal imperiyaların və rejimlərin süqutuna, xalqların müstəqillik uğrunda verdiyi qanlı qurbanlara və Yaxın Şərqin xəritəsini cıran fəlakətli işğallara şahidlik edib.

Regional balanslar və ABŞ-ın "Səhranın fırtınası" müharibəsində özü üçün müəyyən etdiyi strateji hədəflərdən daha artıq proseslərə cəlb olunmaq istəməməsi İraq rejimini ayaqda saxlayan amillərin başında gəlirdi; yoxsa rejimin öz gücü və ya çökməyə qarşı dayanıqlılığı heç bir şəkildə faktor deyildi. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, İraq rejimi öz mövcudluğunu qorumasını həm özü, həm də İraq və iraqlılar üçün mütləq bir "qələbə" hesab etdi.

19 mart 2003-cü il tarixində ABŞ və müttəfiq qüvvələri İraqa qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlayıb. Bu müharibə yaxın tarixin ən mübahisəli hərbi müdaxilələrindən biri kimi yadda qalıb. Əməliyyatın əsas bəhanəsi Səddam Hüseynin kütləvi qırğın silahlarına sahib olması iddiası idi, lakin müharibədən sonra bu iddialar öz təsdiqini tapmadı.

2003-cü il martın 19-da ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya qüvvələrinin İraqa hərbi müdaxiləsindən iki onillik keçməsinə baxmayaraq, müharibənin siyasi, təhlükəsizlik və humanitar nəticələri bu gün də İraq və bütövlükdə Yaxın Şərq üçün ciddi təsir mənbəyi olaraq qalır. Müharibə beynəlxalq sistemdə legitimlik, kəşfiyyatın rolu və müharibədən sonrakı idarəetmə modelləri baxımından ən mübahisəli nümunələrdən biri kimi qiymətləndirilir.

İraqın keçmiş prezidenti Səddam Hüseyn 2003-cü il dekabrın 13-də, doqquz ay davam edən axtarışdan sonra ABŞ hərbçiləri tərəfindən ələ keçirildi. Onun hakimiyyətinin süqutu 2003-cü il martın 20-də ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya qüvvələrinin İraqa müdaxiləsi ilə başlamışdı. Bu müdaxilə ölkəni 20 ildən artıq idarə etmiş prezdentin devrilməsi ilə nəticələndi.

Körfəz Müharibəsi, 1990-cı ilin avqust ayında İraq prezidenti Səddam Hüseynin Küveytə hücum etməsi ilə başladı. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası, İraqdan Küveydən çıxması üçün son tarix müəyyən etdi və bunu etmədiyi təqdirdə ciddi hərbi tədbirlər görüləcəyi bildirildi. Saddam Hüseyn bu son tarixə əməl etmədiyi üçün koalisiya qüvvələri, İraqdakı qüvvələrə qarşı geniş hava və dəniz bombardmanlarına başladı.