Sudanda davam edən müharibə fonunda islamçı cərəyanın gələcəyi ciddi sual altına düşüb. Ordu ətrafında formalaşan yeni hərbi-siyasi ittifaqlar arasında maraq ziddiyyətləri mövcuddur. İslamçı qruplar daxili parçalanma və beynəlxalq təzyiqlərlə üzləşir. Bir qrup kompromis və siyasi prosesə inteqrasiyanı dəstəkləyir, digəri isə mövqelərini qorumağa çalışır. Analitiklər onların gələcəyinin qeyri-müəyyən olduğunu bildirir.
#Sudan
Liviyanın şərq hissəsinə nəzarət edən hakimiyyət orqanları ölkəyə giriş qaydalarını sərtləşdirərək Sudan, Eritreya, Efiopiya və Somali vətəndaşlarının ölkəyə daxil olmasını qadağan edib. Qərarın Avropaya yönələn qeyri-qanuni miqrasiya axınının qarşısını almaq məqsədi daşıdığı bildirilir. Məlumata görə, qərar Liviyanın Aralıq dənizi sahillərindən Avropaya keçməyə çalışan miqrantların sayının artması fonunda qəbul edilib. Şimali Afrika ölkəsi uzun illərdir Avropaya çatmaq istəyən minlərlə insan üçün əsas tranzit marşrutlardan biri hesab olunur.
"Qədim palçıq məscidləri İslam dünyasının zəngin memarlıq irsinin mühüm nümunələridir və əsrlər boyu həm dini, həm də mədəni əhəmiyyətini qoruyub saxlamışdır."
Dünən İranın hücumları nəticəsində BƏƏ Hörmüz boğazını keçmək üçün inşa etdiyi Fuceyra boru kəməri ziyan görüb.
Sudanda təxminən iki il davam edən və ölkəni dərin humanitar böhrana sürükləyən dağıdıcı müharibədən sonra paytaxt Xartumda həyat yenidən canlanmağa başlayıb. 21 may 2025-ci ildə Sudan ordusunun şəhər üzərində tam nəzarəti təmin etməsindən sonra hökumət paytaxtın infrastrukturunu bərpa etmək və dövlət institutlarını geri qaytarmaq üçün genişmiqyaslı addımlar atıb. Bu bərpa prosesinin ən mühüm mərhələsi kimi, 2026-cı ilin yanvarında müvəqqəti inzibati mərkəz olan Port-Sudandan bütün dövlət qurumlarının rəsmən Xartuma qayıtması qeyd olunub.
Sudan Suverenlik Şurasının sədri Əbdülfəttah əl-Burhan çərşənbə axşamı Maskatda Oman sultanı Heysəm bin Tariq ilə görüşərək bu Afrika dövlətindəki hadisələri müzakirə edib.Sultan Omanın Sudanın təhlükəsizliyi, sabitliyi və rifahına verdiyi dəstəyi ifadə edib. Əl-Burhan artıq dördüncü ilinə qədəm qoyan Sudandakı münaqişənin dialoq və dinc yollarla həlli, habelə milli birliyin gücləndirilməsi istiqamətində Omanın göstərdiyi səyləri yüksək qiymətləndirib. Agentlik əlavə edib ki, hər iki tərəf tərəfdaşlıq sahələrinin genişləndirilməsinin və konstruktiv əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Sudanın keçmiş mədən naziri Əbdülbaqi əl-Cilani ölkədəki mədən qəzalarını kəskin şəkildə diaqnoz edir: "Dünyada bir təyyarənin qəzaya uğraması bütün uçuşların təhlükəli olduğu mənasına gəlmir, lakin Sudan istisna olmaqla, qızıl mədənlərindəki qəzalar artıq bir həqiqətdir" Əl-Cilani bildirib ki, hər il dünyanın müxtəlif yerlərində mədən qəzaları baş verə bilər, lakin Sudanda bu artıq gündəlik xəbərə çevrilib. Onun fikrincə, bunun əsas səbəbi elmin kənara itələnməsi və qeyri-peşəkarlığın (xaotik qazıntıların) hakim olmasıdır.
BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş çərşənbə günü verdiyi bəyanatda Sudan müharibəsinin üçüncü ildönümünün "faciəvi bir mərhələ" olduğunu bildirib və bu "kabusa" son qoymağa çağırıb. Berlin şəhərində keçirilən beynəlxalq donorlar toplantısına video-ismarıçla qatılan Quterreş Sudanın böyük vədlər verən bir ölkədən dünyanın ən böyük humanitar böhran ocağına çevrildiyini vurğulayıb.
BMT-nin Uşaq Fondunun (UNICEF) məlumatına görə, Sudanın Qərbi Kordofan bölgəsində məcburi köçkün düşərgəsinə endirilən dron zərbəsi nəticəsində azı 15 uşaq ölüb. UNICEF-in 18 fevral tarixli bəyanatında bildirilir: 16 fevralda Əl-Sunut ərazisində yerləşən məcburi köçkün düşərgəsinə dron zərbəsi endirilib, nəticədə azı 15 uşaq həlak olub, 10 uşaq yaralanıb.
BMT və tərəfdaşları Sudanda davam edən qarşıdurmalar, kütləvi köçkünlük və səhiyyə xidmətlərinə çıxışın məhdudlaşması səbəbindən humanitar qidalanma xidmətlərində kritik boşluqların yarandığını bəyan edib. BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisinin (OCHA) hesabatına görə, 2026-cı ildə Sudanda təxminən 8,4 milyon insanın təcili qidalanma yardımına ehtiyacı olacaq.
Sudanda sülhün bərpası və beynəlxalq səylərin əlaqələndirilməsi məqsədilə Misirdə keçirilən yüksək səviyyəli görüşdə Türkiyə müşahidəçi statusunda təmsil olunub. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindən alınan məlumata görə, Qahirədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) ilə əməkdaşlıq çərçivəsində "Sudanda Sülh Təşəbbüsləri və Səylərin Koordinasiyasının Təkmilləşdirilməsinə dair Beşinci Məşvərət Zirvəsi" keçirilib. Bu diplomatik tədbirdə Türkiyəni xarici işlər nazirinin müavini, səfir Musa Kulaklıkaya təmsil edib.
Səudiyyə Ərəbistanının humanitar yardım qurumu KSrelief dünyanın ən həssas icmalarına dəstək məqsədilə müxtəlif ölkələrdə yardım fəaliyyətlərini davam etdirir. Səudiyyə Mətbuat Agentliyinin məlumatına görə, Yəmənin Həccə vilayətinin Heyran rayonunda KSrelief-in dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən fövqəladə epidemiya xəstəliklərinə nəzarət mərkəzi bir həftə ərzində 1 587 nəfərə tibbi xidmət göstərib.