İsrail Livanın cənubundakı Nabatiyyə bölgəsinə hava və artilleriya zərbələri endirib. Hücumlar ABŞ–İran razılaşması fonunda gərginliyin azaldılması çağırışlarına baxmayaraq baş verib. Məlumata görə, Əli ən-Tahir yüksəklikləri də hədəf alınıb. İlkin məlumatlarda insan tələfatı qeydə alınmayıb. Ziyanla bağlı qiymətləndirmələr davam edir. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır. Hadisə regional gərginliyin davam etdiyini göstərir.
#Livan
Livan Prezidenti və Baş naziri İsraillə danışıqların yeni raunduna hazırlığı müzakirə ediblər. Danışıqların 22 iyunda başlaması planlaşdırılır. Rəhbərlik ABŞ–İran memorandumunu regionda gərginliyin azalmasına töhfə kimi qiymətləndirir. Livan daimi atəşkəs və İsrail qüvvələrinin çıxarılmasını tələb edir. Həmçinin əsirlərin qaytarılması və bərpa prosesi gündəmdədir. İran rəsmisi də İsrailin çıxmasının vacibliyini vurğulayıb. Mövzu regionda diplomatik proseslərin mərkəzində yer alır.
Hizbullah İranın ABŞ ilə danışıqlarda İsrailin Livandan çıxarılmasını gündəmə gətirəcəyini bildirib. Açıqlamada bu tələbin danışıqların şərti deyil, nəticəsi olduğu qeyd olunub. Qrup İran–ABŞ memorandumundan sonra diplomatik proseslərin davam etdiyini vurğulayıb. Hizbullahın fikrincə, İsrail çıxarılmadan tam razılaşma mümkün deyil. Mövzu regionda əsas müzakirə predmetlərindən birinə çevrilib. İranın növbəti mərhələdə Livan məsələsini qaldıracağı iddia edilir. Bu bəyanat Yaxın Şərqdə gərginlik kontekstində diqqət çəkir.
Hizbullahın baş katibi Naim Qassem İranı yüksək qiymətləndirərək ona təşəkkür məktubu ünvanlayıb. O, İranın regionda “müqavimət qüvvələrinə” güc və dəstək verdiyini bildirib. Qassem İsrailin bəzi cəbhələrdə hərbi əməliyyatları dayandırmasını razılaşmanın nəticəsi kimi təqdim edib. O, İranın siyasi və hərbi təzyiqlərə baxmayaraq mövqeyini qoruduğunu deyib. Hizbullah rəhbəri İranı “qürur və şərəf simvolu” adlandırıb. Məktubda Tehran–Hizbullah münasibətlərinin strateji xarakter daşıdığı vurğulanıb. Açıqlama regiondakı gərginlik fonunda diqqət çəkib.
İranın xarici işlər nazirinin müavini Məcid Taxt-Rəvançi memorandumda Livanda mümkün atəşkəs pozuntularına qarşı mexanizm nəzərdə tutulduğunu bildirib. Sənədin bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasını əhatə etdiyi qeyd olunub. O, xüsusi nəzarət mexanizminin icra üçün işə salınacağını vurğulayıb. ABŞ-ın müttəfiqləri adından öhdəlik götürdüyü bildirilib. Livan da daxil olmaqla bütün regionda hərbi əməliyyatların dayandırılması məqsəd kimi göstərilib. Rəsmilər bu addımın sabitlik üçün vacib olduğunu deyiblər. Mexanizmin pozuntuların qarşısını almağa yönəldiyi qeyd edilib. Mövzu regional diplomatiyanın əsas gündəmində qalır.
Nəbih Berri və Məhəmməd Baqir Qalibaf İran–ABŞ memorandumunu müzakirə ediblər. Görüşdə xüsusilə Livanla bağlı müddəa diqqət mərkəzində olub. Tərəflər İsrailin hərbi əməliyyatlarının dayandırılmasını tələb ediblər. Livanın suverenliyinə hörmət və işğal olunmuş ərazilərdən çıxış məsələsi vurğulanıb. ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyəti ön plana çıxarılıb. Müzakirələrin məqsədi Livandakı vəziyyətin sabitləşdirilməsi kimi göstərilib. Regional gərginliyin azaldılması əsas prioritetlərdən biri olub. Mövzu İran–ABŞ razılaşması fonunda aktuallığını qoruyur.
Hakan Fidan ABŞ–İran razılaşmasının region üçün mühüm diplomatik addım olduğunu bildirib. O, bu sənədin daimi təhlükəsizlik arxitekturasının qurulmasına töhfə verə biləcəyini qeyd edib. Türkiyə rəsmisi Hörmüz boğazının açıq qalmasının qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fidan sülh mühitinə zərər verən ritorikadan uzaq durulmasının əhəmiyyətini də qeyd edib. O, razılaşmanın sabotaj olunması ehtimalına dair xəbərdarlıq edib. İsrailin Livan və Suriyaya hücumları ilə bağlı narahatlıq ifadə olunub. Türkiyə bölgədə sabitliyin uzunmüddətli təminini dəstəklədiyini bildirib. Razılaşma regionda yeni təhlükəsizlik modelinin əsasını qoya bilər.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Yaxın Şərqdəki təhlükəsizlik dinamikası ilə bağlı kəskin bəyanat yayaraq bildirib ki, Tehran İsrailin Livan ərazisini işğal etməkdə davam etməsini ABŞ ilə əldə olunmuş qarşılıqlı anlaşma memorandumunun birbaşa pozulması kimi qiymətləndirəcək.
Abbas Əraqçi Livan parlamentinin sədri Nəbih Berri ilə memorandumun Livanla bağlı müddəalarını müzakirə edib. İranlı nazir Livana qarşı hərbi əməliyyatların dayandırılması barədə öhdəliyin dərhal qüvvəyə minməli olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, bu müddəa 60 günlük danışıqlar dövrü ərzində də tam şəkildə icra edilməlidir. Əraqçi razılaşmaya əməl olunmasına nəzarətin ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyətində olduğunu vurğulayıb. Livanın təhlükəsizliyi və suverenliyi əsas prinsiplərdən biri kimi təqdim olunub. Tərəflər bölgədəki son vəziyyəti də müzakirə ediblər. Tehran memorandumun tam icrasının vacibliyini önə çəkib. Livanla bağlı müddəalar razılaşmanın əsas elementlərindən biri hesab olunur.
Livan Prezidenti Jozef Aun və İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi telefon danışığı aparıblar. Söhbətin əsas mövzusu bölgədəki son hadisələr və İran-ABŞ anlaşması olub. Aun Livanın sabitliyi, təhlükəsizliyi və suverenliyinin prioritet olduğunu vurğulayıb. O, anlaşmanın gərginliyin azalmasına kömək edəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Əraqçi isə Livanın suverenliyinə hörmət göstərilməsinin vacibliyini qeyd edib. İranlı nazir müsbət atmosferin sabitliyə töhfə verəcəyini deyib. Tərəflər diplomatik həll yollarının əhəmiyyətini vurğulayıblar. Danışıq regional sabitlik məsələlərinə həsr olunub.
İsrailin Livanın cənubundakı Nəbatiyyə şəhərinə hücumları davam edir. Şəhərin ətrafında fasilələrlə raket və artilleriya atəşləri qeydə alınır. Hücumlar nəticəsində beşmərtəbəli yaşayış binası dağılıb. Şəhərdə və ətraf qəsəbələrdə geniş dağıntılar yaranıb. Sakinlər evlərində qalan əşyalarını xilas etməyə çalışırlar. Bir çox ailə təhlükəsizlik səbəbindən yaşayış yerlərinə qayıda bilmir. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır. Yerli əhali humanitar çətinliklərlə üzləşməkdə davam edir.
HƏMAS İran və ABŞ arasında əldə olunan razılaşmanı alqışlayıb. Təşkilat sənədin Qəzza və Livandakı qarşıdurmaların dayandırılmasına kömək edəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Bəyanatda Qəzza zolağında hərbi əməliyyatların dayandırılmasının vacibliyi vurğulanıb. Livana qarşı hücumların sona çatmasının da əhəmiyyət daşıdığı qeyd olunub. HƏMAS bölgədə sabitliyin yalnız münaqişələrin aradan qaldırılması ilə mümkün olduğunu bildirib. Təşkilat diplomatik həll yollarına üstünlük verilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Razılaşmanın regional gərginliyi azalda biləcəyi qeyd olunub. HƏMAS sənədi müsbət addım kimi qiymətləndirib.