#Livan

Donald Tramp G7 sammiti kənarında ABŞ–İran memorandumuna dair açıqlamalar verib. O, razılaşmanı İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını alan “divar” adlandırıb. Tramp sənədin güclü və detallı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İran razılaşmanı imzalamaq və normal həyata qayıtmaq istəyir. O, regionda yeni diplomatik mərhələnin mümkünlüyünü qeyd edib. Livanla bağlı suala cavabında İsrailin özünü müdafiə hüququnu dəstəkləyib. Bununla yanaşı, İsrailin “düzgün qərar” verməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamalar G7 çərçivəsində beynəlxalq gündəmdə diqqət çəkib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Livandakı əməliyyatları ilə bağlı açıqlama verib. O, İsrailin özünü müdafiə etmək hüququnu dəstəklədiyini bildirib. Tramp əməliyyatların dayandırılmasını tələb etmədiyini qeyd edib. Bununla belə, İsrailin “düzgün qərar verməli” olduğunu vurğulayıb. O, Livanda vəziyyətin həssas olduğunu bildirib. ABŞ Prezidenti balanslı yanaşmanın vacibliyini qeyd edib. Açıqlama regional gərginlik fonunda verilib. Mövzu beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

İsrail ordusu Livanın cənubunda dron hücumu nəticəsində 5 hərbçinin yaralandığını açıqlayıb. Yaralılardan birinin vəziyyətinin ağır olduğu bildirilir. Hadisənin partlayıcı dron nəticəsində baş verdiyi qeyd olunub. Hərbçilər dərhal təxliyə edilib və tibbi yardım alıblar. İsrail ordusu hadisənin detalları barədə əlavə məlumat verməyib. Hücumun konkret yeri açıqlanmayıb. Hadisə İsrail–Hizbullah gərginliyi fonunda baş verib. Son dövrlərdə bölgədə dron hücumlarının artdığı bildirilir.

Livan prezidenti Cozef Aun ölkənin İsraillə atəşkəs danışıqlarını müstəqil şəkildə apardığını bildirib. O, bütün qərarların yalnız Livan dövləti tərəfindən qəbul edildiyini vurğulayıb. Aun ölkəsinin atəşkəsin əldə olunmasının tərəfdarı olduğunu qeyd edib. Prezident bu prosesə dəstək verə biləcək dövlətlər arasında İranın da olduğunu deyib. O, Livanın suverenliyinin danışıqlarda əsas prinsip olduğunu bildirib. Aun hər hansı razılaşmanın yalnız dövlət vasitəsilə həyata keçiriləcəyini vurğulayıb. Xarici müdaxilənin qəbul edilmədiyi qeyd olunub. Livan diplomatik həllə açıq mövqe sərgiləyib.

İsrailin keçmiş diplomatı Alon Pinkas Donald Trampın Netanyahuya qarşı tənqidlərinin real olduğunu bildirib. O, Trampın İsrail liderindən ciddi şəkildə məyus olduğunu deyib. Pinkasın sözlərinə görə, Netanyahu İranla bağlı gözləntiləri yanlış təqdim edib. Trampın İran rejiminin tezliklə zəifləyəcəyi iddiasının reallaşmadığı vurğulanıb. Keçmiş səfir həmçinin Netanyahunun ABŞ–İran razılaşmasını pozmağa çalışdığını iddia edib. Bu prosesin Livandakı əməliyyatlarla əlaqələndirildiyi qeyd olunub. Pinkas Trampın reaksiyalarının emosional deyil, real narazılıqdan qaynaqlandığını bildirib. Onun fikrincə, ABŞ–İsrail münasibətlərində gərginlik artıb.

Yaxın Şərqdə son günlər baş verən diplomatik proseslər Livanı regional siyasi gündəmin mərkəzinə çevirib. Vaşinqton və Tehran arasında əldə olunan çərçivə razılaşması fonunda Livan həm yeni imkanlarla, həm də ciddi risklərlə üz-üzə qalıb. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, qarşıdakı həftələrdə veriləcək qərarlar ölkənin gələcək təhlükəsizlik və siyasi kursunu müəyyən edə bilər.

“Haaretz” yazır ki, İran müharibəsi Netanyahu üçün ciddi siyasi uğursuzluğa çevrilə bilər. ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşma İsrailin iştirakı olmadan irəliləyib. İranın regional təsirinin azalmadığı, əksinə gücləndiyi qeyd olunur. İsrailin Livandakı əməliyyatlarının gələcəyi də qeyri-müəyyən qalır.

Donald Tramp Suriya Prezidenti Əhməd əl-Şaraanın Hizbullah məsələsində rol oynaya biləcəyini bildirib. O, İsrailin əməliyyatlarının mülki itkilərə səbəb olduğunu deyib. Tramp Şaraanı sərt və təsirli lider kimi qiymətləndirib. Onun fikrincə, Suriya bu məsələdə alternativ rol oynaya bilər. Bu açıqlama Yaxın Şərqdə diplomatik müzakirələrə səbəb olub.

Qalibaf Livan parlament spikerinə müharibənin bütün cəbhələrdə dayandırılmalı olduğunu bildirib. O, İsrail qüvvələrinin Livandan çıxarılmasını tələb edib. Netanyahu isə İsrailin cənubi Livanda qalacağını deyib. Nəbih Berri danışıqlara görə Qalibafa təşəkkür edib. Mövzu regionda gərginliyin davam etdiyini göstərir. Diplomatik proseslər paralel şəkildə davam edir.

Livan İsrail–Hizbullah müharibəsində ölənlərin sayının 3 826 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Yaralıların sayı 11 851 nəfərdir. Ölənlər arasında mülki şəxslər və yardım işçiləri də var. 1 milyondan çox insan köçkün vəziyyətinə düşüb. Bölgədə humanitar vəziyyət getdikcə ağırlaşır. Münaqişənin təsiri xüsusilə Livanın cənubunda daha güclüdür. Rəsmilər vəziyyəti ciddi böhran kimi qiymətləndirirlər.

Ehud Olmert ABŞ–İran razılaşmasının İsraildə “xəyanət” kimi qiymətləndirilə biləcəyini deyib. O, Netanyahunun bu mövzuda açıq mövqe sərgiləməyəcəyini qeyd edib. Olmert İsrailin Livanın cənubundan çıxmasının mümkünlüyünü vurğulayıb. Onun fikrincə, bu addım sülh sazişinə yol aça bilər. İsrail rəsmiləri isə ordunun bölgədə qalacağını bildiriblər. Mövzu İsrailin regional siyasəti ilə bağlı müzakirələri gücləndirib. ABŞ–İran razılaşması regionda yeni siyasi gərginlik yaradıb.