#Livan

İsrail ordusu Cənubi Livana zərbələrini genişləndirərək Mays əl-Cəbal, Kfar Tebnit, Dəbbinə, əl-Çehabiyə və Bürc Qallaviyə qəsəbələrinə hücumlar təşkil edib. Noyabrda ABŞ vasitəçiliyi ilə imzalanan atəşkəsə baxmayaraq, İsrail son aylarda İran tərəfindən dəstəklənən Hizbullaha qarşı sərhədboyu hücumlarını davam etdirir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Qətərdə keçirilən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) və Ərəb Liqasının Birgə Fövqəladə Zirvəsində çıxış edib. O, həmçinin İsrailin Qətərə təşkil etdiyi hücumlarda həyatını itirən fələstinli və qətərlilərə Allahdan rəhmət, yaralananlara isə şəfa diləyib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Dohada İraq və Livanlı həmkarları ilə görüşərək bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Əraqçi bazar günü Ərəb Liqası və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) dövlət başçılarının fövqəladə sammitinə hazırlıq məqsədilə keçirilən nazirlər görüşünün kənarında İraqın xarici işlər naziri Fuad Hüseynlə regional vəziyyəti müzakirə edib.

ABŞ Müdafiə Nazirliyi, Livan Ordusunun Hizbullahı silahsızlaşdırma səylərini dəstəkləmək məqsədilə 14,2 milyon dollarlıq təhlükəsizlik yardım paketini təsdiqlədiyini açıqlayıb. Pentaqonun bəyanatında bildirilib ki, yardım paketi Livan Ordusunun imkanlarını artırmağı, həmçinin Hizbullahın silah anbarları və paylama şəbəkələrinə nəzarəti gücləndirməyi hədəfləyir. Bundan başqa, bu dəstəyin Livanın suverenliyini möhkəmləndirməyə və bölgədə sabitliyin təmin edilməsinə töhfə verəcəyi vurğulanıb.

“Hizbullah” Suriyada sabitliyin qorunması üçün səylər göstərir və ölkə ərazisində heç bir silahlı fəaliyyəti yoxdur. Bu barədə "Hizbullah"ın nümayəndəsi “X” sosial şəbəkəsində yazıb. Açıqlamada Suriyanın bəzi KİV-lərində yayılan, Dəməşqin qərb hissəsində “Hizbullah”a bağlı gizli qrupun üzvlərinin saxlanılması ilə bağlı xəbərlər təkzib olunub.

Almaniyadan Suriyaya qayıdan qaçqınların sayı, keçmiş prezident Bəşşar Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra yavaş-yavaş artır. Almaniya Federal Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, avqustun sonunadək 1 867 suriyalı qaçqın hökumətin maliyyələşdirdiyi proqram çərçivəsində vətəninə dönüb. Müqayisə üçün, may ayının sonunadək bu dəstəkdən cəmi 804 nəfər istifadə etmişdi. Bundan əlavə, Almaniyanın bəzi əyalətləri də Suriyaya dönüşü maliyyələşdirən xüsusi proqramlar təqdim edir. Dövlət dəstəyi olmadan könüllü şəkildə qayıdan suriyalılar da var. Əsədin 8 dekabr gecəsi devrilməsindən sonra geri dönüşlər əsasən qonşu ölkələrdən – Türkiyə, Livan, İordaniya və İraqdan həyata keçirilib.

İsrail işğal altında saxladığı ərazilərdən qoşunlarını çıxarmalıdır ki, Livan ordusu cənub sərhədində tam yerləşmə prosesini başa çatdıra bilsin. Bunu ölkə prezidenti Cozef Aun Beyrutda ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) rəhbəri admiral Bred Kuperlə görüşündə bildirib. Prezident Administrasiyasının yaydığı açıqlamada Aunun sözlərinə istinadən bildirilib ki, “Livan hərbçiləri hazırda Litani çayından cənubdakı ərazilərin 85 faizinə nəzarət edir. Lakin beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhəddə yerləşməyə İsrail mane olur və aqressiv hücumlarını davam etdirir.”

Avqust ayının sonunda İrandan yüksək rütbəli bir iraqlı rəsmiyə göndərilən məktubda ölkənin qərbindəki rəsmi sərhəd-keçid məntəqəsindən qeyri-adi güzəştlərin göstərilməsi istənilib. Məqsəd Livan “Hizbullah”ına Suriyadan keçməklə böyük məbləğdə pul daşınmasını təmin etmək idi. Məsələnin həssaslığı səbəbindən adının açıqlanmasını istəməyən iraqlı rəsmi bildirib ki, müraciətə təhlükəsizlik və siyasi səbəblərdən müsbət cavab verilməyib. Suriyalı və livanlı mənbələrin məlumatına görə, son həftələrdə İranın “Hizbullah”a yardım göndərmək cəhdləri artıb. Qaçaqmalçılıq əməliyyatlarının bir qismi ifşa edilsə də, müəyyən məbləğlərin gizli şəbəkələrin köməyi ilə Livana çatdığı iddia olunur. ABŞ isə hazırda milyonlarla dolların necə “Hizbullah”a ötürüldüyünü izləməyə çalışır.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Livandakı Müvəqqəti Sülhməramlı Qüvvələri (UNIFIL) açıqlayıb ki, Livanın cənubunda yol təmizləmə işi aparan sülhməramlı qüvvələrin yaxınlığına işğalçı İsrail ordusu tərəfindən 4 qumbara atılıb. Bu hadisə, 27 noyabr 2024-cü ildə qüvvəyə minən atəşkəs sazişindən bəri "ən ciddi hücumlardan biri" hesab olunur. UNIFIL-in Telegram hesabında yayımlanan açıqlamada, Livanın cənubunda yerləşən yolları bağlayan baryerlərin sülhməramlı qüvvələr tərəfindən təmizləndiyi zaman İsrailə məxsus dronların Mavi Xətt yaxınlığındakı BMT mövqeləri yaxınlığına dörd əl qumbarası atdığı bildirilib.

Rəsmi dairələr Vaşinqtona hökumətin Hizbullahın silahlarını mərhələli şəkildə toplamaq öhdəliyini təsdiqləsə də, prezident Aun ölkə daxilində fərqli siqnallar göndərir. Onun mesajı belədir ki, partiyaya qarşı hərbi addım yalnız geniş siyasi konsensus əldə olunandan sonra mümkündür, bəlkə də ümumiyyətlə mümkün deyil, çünki bu, ölkəni daxildən partlada bilər.