Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Livandakı Müvəqqəti Sülhməramlı Qüvvələri (UNIFIL) açıqlayıb ki, Livanın cənubunda yol təmizləmə işi aparan sülhməramlı qüvvələrin yaxınlığına işğalçı İsrail ordusu tərəfindən 4 qumbara atılıb. Bu hadisə, 27 noyabr 2024-cü ildə qüvvəyə minən atəşkəs sazişindən bəri "ən ciddi hücumlardan biri" hesab olunur. UNIFIL-in Telegram hesabında yayımlanan açıqlamada, Livanın cənubunda yerləşən yolları bağlayan baryerlərin sülhməramlı qüvvələr tərəfindən təmizləndiyi zaman İsrailə məxsus dronların Mavi Xətt yaxınlığındakı BMT mövqeləri yaxınlığına dörd əl qumbarası atdığı bildirilib.

Rəsmi dairələr Vaşinqtona hökumətin Hizbullahın silahlarını mərhələli şəkildə toplamaq öhdəliyini təsdiqləsə də, prezident Aun ölkə daxilində fərqli siqnallar göndərir. Onun mesajı belədir ki, partiyaya qarşı hərbi addım yalnız geniş siyasi konsensus əldə olunandan sonra mümkündür, bəlkə də ümumiyyətlə mümkün deyil, çünki bu, ölkəni daxildən partlada bilər.

Livan parlamentinin spikeri Nəbih Berri siyasi partiyalara müraciət edərək, Hizbullahın silahlı dəstələrinin tərksilahı məsələsini müzakirə etmək üçün ümummilli dialoqun başlanmasını təklif edib. “Sakit və konsensus əsaslı dialoq milli təhlükəsizlik strategiyasının hazırlanmasına, həmçinin müqavimət qüvvələrinin əlindəki silahların taleyinin müəyyən edilməsinə imkan yaradacaq” – deyə o bildirib. Spikerin sözlərinə görə, Hizbullahın silahı “Livanın qürurudur” və ötən il ölkəni İsrail təcavüzündən qorumaqda mühüm rol oynayıb. O vurğulayıb ki, Hizbullahın silahlarının Livan ordusuna təhvil verilməsi xarici təzyiq altında həyata keçirilə bilməz. Berri həmçinin qeyd edib ki, Livan hökuməti 2024-cü il noyabrın 27-də imzalanmış atəşkəs sazişinə uyğun bütün öhdəliklərini yerinə yetirib. “İsrail isə əksinə, beş sərhəd rayonunu hələ də nəzarətdə saxlayır, aqressiv fəaliyyətini davam etdirərək livanlıları öldürür və 30-dan çox yaşayış məntəqəsinin sakinlərinin evlərinə qayıtmasına mane olur” – deyə o əlavə edib.

İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları bu gün səhər saatlarında Livanın cənubunda Hizbullaha məxsus hərbi obyektlərə azı səkkiz hava zərbəsi endirib. Bu barədə “Lebanon 24” xəbər portalı məlumat yayıb.

Livanın cənubunda qəzaya uğrayan İsrailə məxsus pilotsuz təyyarə yoxlama zamanı partlayaraq iki Livan əsgərinin həlak olmasına səbəb olub.

BMT Təhlükəsizlik Şurası cümə axşamı günü Livanın cənubundakı sülhməramlı qüvvələrin (UNIFIL) mandatını sonuncu dəfə uzadaraq, 2027-ci ildə onların mərhələli şəkildə çıxarılmasını nəzərdə tutan proqram qəbul edib. Bu qərar İsrail və ABŞ-ın tələbi əsasında gündəmə gətirilib. “UNIFIL-in mandatı sonuncu dəfə 31 dekabr 2026-cı ilədək uzadılır və həmin tarixdən etibarən bir il ərzində tədricən, əlaqələndirilmiş və təhlükəsiz şəkildə çıxarılma prosesinə başlanacaq”, - Şuranın yekdilliklə qəbul etdiyi qətnamədə bildirilib.

Microsoft-un bəyanatında, işçilərin şirkət siyasətlərini pozaraq prezident Bred Smitin ofisinə “qanunsuz” daxil olduqları bildirilib. “Apartheid üçün Azure yoxdur” qrupunun təşkil etdiyi etiraz aksiyası, Microsoft-un İsrailə təqdim etdiyi iddia olunan texnoloji dəstəyə qarşı yönəlib. Etirazçılar şirkətdən İsraillə əlaqələri kəsməyi və Fələstinlilərə təzminat ödəməsini tələb ediblər. X platformasında yayılan fikirlər, Microsoft-un bu addımının işçilərin ifadə azadlığını məhdudlaşdırdığına dair narahatlıqları əks etdirir.

Məsələnin müzakirələrinin bu səviyyəyə çatması çox vacibdir, çünki bu, problemin mahiyyətini anlamağa imkan verir – bunun İsrailin müharibədəki məqsədlərindən və ya atəşkəs razılaşmasının şərtlərindən biri olub-olmamasından asılı olmayaraq. Əslində, Livanın belə bir vəziyyətə ehtiyacı var idi, çünki Hizbullahın silaha sahib olması ölkə daxilində paralel bir dövlətçik yaratmasına imkan verib.

ABŞ-ın Suriya və Livan üzrə xüsusi nümayəndəsi və Ankaradakı səfiri Tom Barakın mətbuat konfransında jurnalistlərə qarşı işlədiyi ifadələr ölkədə gərginlik yaradıb. Beyrutda Livan prezidenti Cozef Aunla görüşdən sonra jurnalistlərin suallarını cavablandıran Barak, “Əgər bu görüş heyvani xaosa çevrilməyə başlasa, gedəcəyik. Mədəni olun” sözlərini işlədib. Bu açıqlama ictimaiyyətdə kəskin etiraza səbəb olub. Livan Prezident Administrasiyası həmin gün bəyanat yayaraq, qonağın söylədiyi ifadələrə görə təəssüf hissi keçirdiklərini bildirib və “insanlığa hörmətin əsas prinsip” olduğunu vurğulayıb.

“Livan Milli İnformasiya Agentliyi”nin məlumatına görə, şikayəti deputatlar İlyas Xuri, Əşrəf Rifi, Kamil Şamun, Corc Aqis, sabiq deputat Edi Əbi Ləma və “Dəyişiklik Hərəkatı”nın rəhbəri vəkil İli Mahfuz imzalayıb. Onların şikayəti Beyrutdakı Ədliyyə Sarayında qeydiyyata alınıb və sənəddə Nəim Qasimlə yanaşı istintaq nəticəsində müəyyən olunacaq bütün şəriklər, iştirakçılar və təhrikçilərin də məsuliyyət daşıdığı vurğulanıb.

Barak, Livan hökumətinin Hizbullahın tərksilahı ilə bağlı 11 bəndlik plan təqdim etdiyini və buna əməl edəcəyinə söz verdiyini qeyd edib. O, bu planın “hərbi” təşəbbüs olmadığını, vətəndaş müharibəsinə yol açmamaq üçün diqqətli olunacağını vurğulayıb. Barak, “Hizbullahın silahlarını təhvil verdiyi təsdiqlənərsə, İsrail Livan ərazisindən çəkiləcək,” iddiasında bulunub. Barak, Livan ordusunun sərhədləri qorumaq qabiliyyətinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, BMT-nin Livan üçün müvəqqəti sülhməramlı qüvvələri (UNIFIL) mandatının bir il uzadılacağını təsdiqləyib. O, həmçinin Körfəz ölkələrinin Livan iqtisadiyyatına investisiyalar vasitəsilə dəstək verəcəyini və bu investisiyaların bütün Livan xalqı, o cümlədən cənub bölgələri üçün faydalı olacağını bildirib.

Hizbullah lideri Naim Qassem televiziya çıxışında tərksilahla bağlı açıqlamalar verərək, “Bizi İsraildən qoruyan silahlarımızdan heç vaxt əl çəkməyəcəyik,” - deyə bildirib. ​ Qassem, İsrailin Livan ərazisindəki beş strateji nöqtədəki işğalını davam etdirdiyini vurğulayaraq, “İsrail Livanda qala bilməyəcək və genişlənmə layihəsini həyata keçirə bilməyəcək,” ifadəsini istifadə edib. O, hökumətin silahların dövlət inhisarına verilməsi qərarını konstitusiyaya zidd sayaraq, ABŞ-ın Livanın müdafiə silahlarını bloklamaq cəhdlərini tənqid edib. Qassem, Hizbullahın Livan ordusunu dəstəklədiyini, lakin ordunun ölkə müdafiəsində əsas məsuliyyət daşıyıcısı olması gerektiğini bildirib. O, Hizbullahın İsrail hücumlarına qarşı reaksiya verdiyini, hücumların qarşısını almaqdan daha çox onların qarşısını almağa yönəldiyini qeyd edib.