Livanda yaranan və İranın regional proksi şəbəkəsinin əsas hərbi dayağı sayılan "Hizbullah" təşkilatının onilliklər boyu apardığı fəaliyyət ərəb dünyasında dərin yaralar açıb. Təşkilatın Livan, Suriya, Körfəz ölkələri, Yəmən və İraqda həyata keçirdiyi hərbi müdaxilələr, siyasi sui-qəsdlər, dinc əhaliyə qarşı tətbiq edilən blokadalar, dövlət çevrilişi cəhdləri və regional narkotik ticarəti ərəb dövlətlərinin suverenliyinə və mülki əhalisinə qarşı yönəlmiş sistemli cinayətlər silsiləsidir.
#Livan
BMT-nin Livanın cənubunda fəaliyyət göstərən Müvəqqəti Qüvvələri İsrailin bölgədə hərbi fəaliyyətinin artdığını bildirib. Avqustun 5-dən 16-dək hər gün orta hesabla 137 mərmi və raket atıldığı qeydə alınıb. Şənbə günü 208, bazar günü isə 185 mərmi və raket atılıb. BMT bölgədə artan gərginliyin mülki əhaliyə ciddi təsir etdiyini açıqlayıb. Bir çox ailə təhlükəsizlik səbəbindən yaşadığı əraziləri tərk edib və gündəlik həyatını dəyişməli olub. BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələrinin mandatı 1978-ci ildə yaradılıb. Qüvvələrin mandatının bu ilin sonunda başa çatması nəzərdə tutulur. Yeni qüvvənin yaradılması halında onun daha az sayda hərbçidən ibarət olması və regional razılaşma əsasında fəaliyyət göstərməsi gözlənilir.
Livan prezidenti Cozef Aun BMT qüvvələrinin ölkənin cənubunda fəaliyyətinin davam etdirilməsini dəstəkləyib. O, beynəlxalq qüvvələrin mandatının uzadılması ilə bağlı parlament təşəbbüsünü müsbət qiymətləndirib. Aun bildirib ki, BMT qüvvələrinin Cənubi Livanda mövcudluğu bölgədə sabitliyin qorunması baxımından mühümdür. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq qüvvələr Livan ordusu ilə əməkdaşlıq və koordinasiya şəraitində fəaliyyət göstərməlidir. Prezident mandatın uzadılmasını Livanın əsas seçimi kimi təqdim edib. Əgər mandat uzadılmasa, beynəlxalq qüvvələrin bölgədə fəaliyyətini davam etdirməsini təmin edən hüquqi mexanizmin qəbul edilməsi təklif olunur. Aun İsrailin BMT qüvvələrinin Livandan çıxarılmasını istədiyini bildirib. Livan isə beynəlxalq qüvvələrin ölkənin cənubunda fəaliyyətini davam etdirməsinə tərəfdardır.
Görkəmli yazıçı və tanınmış rəssam Cübran Xəlil Cübran 1883-cü ildə Osmanlı imperiyasının muxtar vilayəti olan Livanın Bşarri şəhərində katolik ailəsində doğulub. Onun anası Kamila Cübranı üçüncü həyat yoldaşından dünyaya gətirib. Ailənin yoxsulluğu səbəbindən Cübran normal təhsil ala bilməsə də, evlərinə vaxtaşırı gələn keşişlər ona İncil və ərəb dili üzrə dərslər keçiblər.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Misirin Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanan qarşılıqlı müdafiə sazişinə qoşula biləcəyini bildirib. Ərdoğan “Əl-Cəzirə”yə müsahibəsində Məkkə Birgə Müdafiə Sazişinin yeni üzvlərin qoşulmasına açıq olduğunu və Qahirənin mümkün iştirakının nəzərdən keçirilən variantlardan biri olduğunu deyib.
Livanda onilliklər boyu toplanmış siyasi, iqtisadi və məzhəb ziddiyyətləri kimi köklü problemlər mövcuddur; bu problemlərə dövləti daxildən gəmirən və livanlıların sərvətlərini itirməsinə gətirib çıxaran korrupsiya da əlavə olunub. Bütün bu böhranların həlli Livan xalqı üçün ən vacib prioritetdir, lakin bunun üçün ilk növbədə özünün ən təməl vəzifəsini yerinə yetirən - bütün ölkə ərazisində təkbaşına mütləq hakimiyyət quran güclü bir dövlət lazımdır.
İsrailin Cənubi Livanda Ənsar və Deyr əz-Zəhrani ərazilərinə endirdiyi zərbələr nəticəsində azı 11 nəfər ölüb. Hücumlardan sonra yerli sakinlər yenidən evlərini tərk etməyə başlayıblar. Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərdə ərazidən çıxan avtomobillər səbəbindən yollarda ciddi sıxlıq yarandığı görünür.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Hörmüz boğazının yenidən açılmasını prioritet məsələ adlandırıb. O, boğazın uzun müddət bağlı qalmasının heç bir tərəfin maraqlarına uyğun olmadığını bildirib. Ərdoğan Donald Trampın son səfəri zamanı İsrailin Livana qarşı müharibəsinin dayandırılması və bu prosesdə ABŞ-ın rolu barədə danışdıqlarını açıqlayıb. Türkiyə Prezidenti həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında elan edilən birgə müdafiə razılaşmasına toxunub. O, gələcəkdə Misir də daxil olmaqla digər ölkələrin bu razılaşmaya qoşulmasının mümkün olduğunu deyib. Ərdoğanın açıqlamaları Hörmüz boğazında gərginliyin davam etdiyi və bölgədə təhlükəsizlik məsələlərinin ön plana çıxdığı bir vaxtda səslənib.
İsrail Baş nazirinin ofisi Hizbullahı Livanın cənubunda mülki şəxsləri hərbi obyektə qəsdən yerləşdirməkdə ittiham edib. İsrail tərəfi bildirib ki, Hizbullahın İsrail hərbçilərinə hücumundan sonra İsrail ordusu təşkilatın qərargahı olduğunu iddia etdiyi obyektə zərbə endirib. İsrail ordusu sonradan həmin obyektdə mülki şəxslərin olduğunu öyrəndiyini açıqlayıb. İsrail Hizbullahın mülki əhalidən canlı qalxan kimi istifadə etdiyini iddia edib. İsrail ordusu Qəzzadakı əməliyyatlarında da oxşar arqumentlərdən istifadə edib. Livanın Nəbatiyyə və Ənsar bölgələrinə hücumlarda 11 nəfərin öldüyü bildirilib.
Hizbullah İsrailin Livanın cənubundakı son hücumlarını pisləyərək onları “aqressiv gərginləşmə aktı” adlandırıb. Təşkilat İsrailin Ənsar qəsəbəsinin kənarındakı evə və Deyr əz-Zəhrani qəsəbəsindəki binaya zərbə endirdiyini bildirib. Hizbullah İsrailin hücumların həyata keçirildiyi ərazilərin dairəsini genişləndirdiyini iddia edib. Təşkilat İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunu müharibəni daxili siyasi mövqeyini gücləndirmək məqsədilə gərginləşdirməkdə ittiham edib. Açıqlamada İsrail hökumətinin seçki məqsədlərini və ifrat sağçı qüvvələrin tələblərini nəzərə aldığı iddia olunub. Hizbullah Livan hakimiyyətinin İsrailin hücumlarını dayandırmaq üçün daha fəal addımlar atmasını istəyib. Təşkilat birbaşa danışıqlar əvəzinə hücumların dayandırılmasına yönəlmiş yolların axtarılmasını tələb edib. Bu açıqlama Livanın cənubunda gərginliyin artdığı bir vaxtda səslənib.
Livan parlamentinin sədri Nəbih Bərri İsrailin Ənsar və Deyr əz-Zəhraniyə endirdiyi ölümcül zərbələri “qətliam” adlandırıb. Bərri hücumların Livanın cənubunda davam edən və məhvetmə məqsədi daşıdığını bildirdiyi müharibənin tərkib hissəsi olduğunu deyib. O, İsraili atəşkəs razılaşmalarına əməl etməməkdə ittiham edib. Livan parlamentinin sədri İsrailin beynəlxalq hüquq normalarına da məhəl qoymadığını bildirib. Berri həmçinin İsrailin müharibəyə son qoymaq məqsədilə aparılan diplomatik səylərə əhəmiyyət vermədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, davam edən hücumlar Livanın cənubunda vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. İsrailin hərbi əməliyyatları bölgədə sabitliyin bərqərar olmasına mane olur. Hücumlar fonunda Livan və İsrail arasında razılaşmaların gələcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artır.
Livanın cənubundakı Nəbatiyyə rayonunun Deyr əz-Zəhrani qəsəbəsinə İsrail tərəfindən endirilən zərbə nəticəsində ölənlərin sayı dördə yüksəlib. Livan Mülki Müdafiə Xidməti dağıntılar altında aparılan axtarışlar zamanı daha iki nəfərin cəsədinin aşkarlandığını bildirib. Əvvəlcə hücum nəticəsində iki nəfərin öldüyü və beş nəfərin yaralandığı açıqlanmışdı. Son axtarış-xilasetmə işləri nəticəsində ölənlərin ümumi sayı dörd nəfərə çatıb. Hücum şənbə günü baş verib. Xilasetmə qrupları dağıntılar arasında axtarışlarını davam etdirib. Hadisə Livanın cənubunda İsrail hücumlarının davam etdiyi bir vaxtda baş verib. Bölgədə gərginliyin daha da artdığı bildirilir.