Tərəflər indiyədək əldə etmək istədikləri nəticəyə nail ola bilməyiblər.

İraq hökuməti İrana yaxın silahlı qruplara silahlarını təhvil vermələri üçün sentyabrın 30-dək vaxt verib. Qərar hökumətin sözçüsü tərəfindən mətbuat konfransında açıqlanıb. Bu addım Baş nazir Əli əl-Zeydinin ABŞ-yə səfəri ərəfəsində atılıb. Vaşinqton Bağdaddan silahlı qrupların fəaliyyətinə nəzarətin gücləndirilməsini tələb edir. Sözügedən qrupların bir hissəsi Xalq Səfərbərlik Qüvvələrinin tərkibində fəaliyyət göstərir. Onlardan bəziləri ABŞ ilə İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının ilk günlərində İraqdakı ABŞ obyektlərinə hücumlar təşkil etmişdi. İraq hakimiyyəti silahsızlaşdırma prosesinin ölkədə sabitliyin qorunması üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirir.

Livan ordusunun komandanı Rodolf Heykel ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bred Kuper ilə görüş keçirib. Tərəflər Livanda və Yaxın Şərqdə son vəziyyəti, eləcə də hərbi əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə ediblər. Rodolf Haykal ABŞ-nin Livana göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü ifadə edib. O, iki ölkənin orduları arasında əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Görüş Vaşinqtonda imzalanmış üçtərəfli çərçivə sazişinin icrasına başlanıldığLivan ordusunun komandanı Rudolf Heykel ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bred Kuper ilə görüş keçirib. Tərəflər Livanda və Yaxın Şərqdə son vəziyyəti, eləcə də hərbi əməkdaşlığın perspektivlərini müzakirə ediblər. Rudolf Heykel ABŞ-nin Livana göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü ifadə edib. O, iki ölkənin orduları arasında əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Görüş Vaşinqtonda imzalanmış üçtərəfli çərçivə sazişinin icrasına başlanıldığı dövrə təsadüf edib. Həmin sənəd İsrail ordusunun Livanın cənubundan çıxarılması və "Hizbullah"ın tərksilah olunmasını nəzərdə tutan mərhələli mexanizmi müəyyənləşdirir. Bu prosesin bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyə təsir göstərəcəyi gözlənilir.ı dövrə təsadüf edib. Həmin sənəd İsrail ordusunun Livanın cənubundan çıxarılması və "Hizbullah"ın tərksilah olunmasını nəzərdə tutan mərhələli mexanizmi müəyyənləşdirir. Bu prosesin bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyə təsir göstərəcəyi gözlənilir.

ABŞ ilə İran arasında həftəsonu baş verən qarşılıqlı zərbələr və bir ticarət gəmisinə edilən hücum Hörmüz boğazında dəniz daşımalarını zəiflədib. Şənbə günü boğazdan 29, bazar günü isə cəmi 12 yük gəmisi keçib. Halbuki ötən həftə Tehran və Vaşinqton arasında əldə olunmuş ilkin razılaşmadan sonra bu göstərici 70-ə qədər yüksəlmişdi. İranın xəbərdarlığına baxmayaraq, gəmilər müxtəlif marşrutlardan istifadə etməyə davam ediblər. Hücumdan sonra isə gəmi hərəkətində nəzərəçarpacaq azalma müşahidə olunub. Mütəxəssislər bildirirlər ki, izləmə sistemi yalnız ötürücü qurğuları aktiv olan gəmiləri qeydə aldığı üçün faktiki keçidlərin sayı daha çox ola bilər. Bölgədə davam edən gərginlik beynəlxalq dəniz daşımaları üçün riskləri artırır.

Livandakı iki sünni qrup Vaşinqtonda imzalanmış razılaşmaya etiraz edib. Onların fikrincə, İsrail qoşunlarının ölkədən çıxarılmasının Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirilməsi qəbuledilməzdir. Qruplar bunu təhlükəsizlik məsələlərinin İsrail və ABŞ-nin şərtlərinə tabe etdirilməsi cəhdi kimi qiymətləndiriblər. Onlar, həmçinin İsrailə razılaşmanın icrasına nəzarət səlahiyyəti verildiyini iddia edərək bunu pisləyiblər. Sənəd Livan daxilində ciddi fikir ayrılığı yaradıb. Bir tərəf razılaşmanı müharibə vəziyyətindən çıxış yolu hesab edir. Digər tərəf isə bunu ölkənin maraqlarına zidd güzəşt kimi dəyərləndirir.

ABŞ-nin sabiq dövlət katibi Con Kerri İranın son hərbi qarşıdurmalardan sonra özünü daha güclü hiss etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran hərbi təzyiqlərə tab gətirdiyi üçün yeni güvən qazanıb. Kerri ABŞ nümayəndələrini İranla aparılan danışıqlarda daha ehtiyatlı olmağa çağırıb. O vurğulayıb ki, İran qeyri-ənənəvi müharibə üsullarını dərindən mənimsəyib və onlardan səmərəli istifadə edir. Sabiq dövlət katibi hesab edir ki, son hadisələr bunu bir daha nümayiş etdirib. Kerri 2015-ci ildə İranla imzalanan nüvə sazişinin əsas danışıqlar aparan nümayəndələrindən biri olub. Onun açıqlamaları Vaşinqton və Tehran arasında davam edən diplomatik proses fonunda diqqət çəkib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı siyasətində yeni mərhələnin başlaya biləcəyi bildirilir. Vaşinqtondan yayılan təhlilə görə, Tramp İranla müharibə mövzusunun gündəmdən çıxmasını və diqqətin yenidən diplomatik danışıqlara yönəlməsini istəyir. O, Dohada keçiriləcək mümkün ABŞ-İran görüşünü də təsdiqləyib. Təhlildə qeyd olunur ki, Tramp sərt bəyanatlarını davam etdirsə də, atəşkəsin qorunmasına və danışıqların nəticə verməsinə üstünlük verir. Bunun əsas səbəblərindən biri qarşıdan gələn aralıq seçkiləri ilə əlaqələndirilir. Müharibənin ABŞ ictimaiyyətində populyar olmaması Trampın siyasi mövqeyinə mənfi təsir göstərib. Bu səbəbdən Ağ Ev rəhbərinin böhranın qısa müddətdə diplomatik yolla həllində maraqlı olduğu vurğulanır.

ABŞ ilə İran arasında mümkün danışıqlarla bağlı yeni açıqlamalar diqqət çəkib. Ağ Ev Donald Trampın xüsusi nümayəndələri Stiv Vitkoff və Cared Kuşnerin çərşənbə axşamı Qətərdə İran rəsmiləri ilə görüşəcəyini açıqlayıb. Bildirilib ki, Dohada həm yüksək səviyyəli görüşlər, həm də texniki danışıqlar keçiriləcək. Görüşlərin anlaşma memorandumu ilə bağlı müzakirələrə həsr olunacağı qeyd edilib. Bununla yanaşı, İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ rəsmiləri ilə planlaşdırılmış görüşün olmadığını bəyan edib. Tərəflərin fərqli açıqlamaları diplomatik proses ətrafında qeyri-müəyyənliyi artırıb. Hazırda beynəlxalq ictimaiyyət Qətərdə mümkün təmasların baş tutub-tutmayacağını diqqətlə izləyir.

Donald Trump neft qiymətlərinin düşməsini İranla müvəqqəti sazişə bağlayaraq öz nailiyyəti kimi göstərib. Brent neft bir barrel üçün 73 dollar, Qərbi Texas Intermediate isə 69 dollar səviyyəsindədir. Bu, ABŞ-İsrailin İranla müharibədən əvvəlki qiymətlərdən təxminən 15 faiz aşağıdır. Prezident həmçinin benzinin qiymətlərinin sürətlə düşdüyünü və populyarlığının yüksəldiyini qeyd edib.

ABŞ Prezidenti Donald Trump İranla danışıqların sabah Qətərin paytaxtı Dohada keçiriləcəyini açıqlayıb. Bu görüş İranın tələbi ilə baş tutacaq. Bununla əvvəlki bəyanatlar, o cümlədən İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi tərəfindən bu həftə görüşlərin planlaşdırılmadığı xəbərini təkzib etmiş oldu.

Hörmüz boğazı İran və ABŞ arasında sülh danışıqlarında əsas gərginlik məkanına çevrilib. Analitiklər bildirir ki, son günlər tərəflərin “güc nümayişi” danışıqlar atmosferini bulandırıb. İran baş danışıçısı texniki görüşlərin bu həftə keçirilməyəcəyini qeyd edib. ABŞ isə boğazla bağlı anlaşmanın şərtlərindən razı olmaya və alternativ həll yollarına üstünlük verə bilər.

ABŞ-İran danışıqları bazar günü planlaşdırılsa da, Hörmüz boğazındakı qarşılıqlı hərbi gərginlik səbəbindən təxirə salınıb. İran gəmilərin sərbəst keçidini yalnız tam koordinasiya şərti ilə qəbul edir və icazəsiz keçid qadağan edilir. Danışıqların keçiriləcəyi tarix təsdiqlənməyib, fokus Hörmüz boğazına yönələcək. Paralel olaraq, İran və Oman arasında boğazın gələcək idarəçiliyi üçün diplomatik görüşlər aparılır.