Tehran Universitetinin professoru Zöhrə Xərəzmi ABŞ ilə İran arasında danışıqların gələcəyinin Vaşinqtonun memorandum üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməsindən asılı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazı ilə bağlı ciddi irəliləyiş üçün əvvəlcə razılaşmanın maddələri icra edilməlidir. Professor hazırda təşəbbüsün ABŞ tərəfində olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, İran Dohadakı görüşləri yüksək səviyyəli siyasi danışıqlar hesab etmir. Tehranı görüşlərdə xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi təmsil edir. Müzakirələr əsasən texniki məsələlərə və dondurulmuş vəsaitlərin azad edilməsinə yönəlib. Tərəflərin mövqelərində hələ də ciddi fikir ayrılıqları qalır.

Seyid Abbas Əraqçi İsrailin müdafiə naziri tərəfindən səsləndirilən bəyanatlara cavab olaraq bildirib ki, İran xalqına və ölkə rəhbərliyinə qarşı istənilən təhdid dərhal və qəti şəkildə cavablandırılacaq. İranın xarici işlər naziri ABŞ prezidentinin memorandum çərçivəsində İsraili nəzarətdə saxlamaq öhdəliyi götürdüyünü iddia edib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf bildirib ki, İran və ABŞ arasında imzalanmış anlaşma memorandumuna əsasən, Hörmüz boğazından keçid yalnız 60 gün müddətində ödənişsiz olacaq və Tehran bu strateji su hövzəsindəki suveren hüquqlarından geri çəkilməyəcək.

Hörmüz boğazında gəmiçiliyin tam bərpası üçün minatəmizləmə işləri davam edir. ABŞ ilə İran arasında imzalanmış çərçivə sazişi İranın 30 gün ərzində dəniz minalarını təmizləməsini nəzərdə tutur. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, gəmi hərəkəti artsa da, müharibədən əvvəlki səviyyəyə qayıtmaq vaxt aparacaq. Gəmiçilik şirkətləri və sığorta qurumları boğazda risklərin hələ də yüksək olduğunu bildirirlər. Dəniz minaları müxtəlif üsullarla işə düşə bildiyi üçün onların aşkarlanması və zərərsizləşdirilməsi mürəkkəb proses hesab olunur. Bu işdə xüsusi gəmilər, sonar avadanlıqları və pilotsuz sualtı vasitələrdən istifadə edilir. Minatəmizləmə boğazda təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunması üçün əsas mərhələlərdən biri sayılır.

ABŞ və Körfəz ölkələri Hizbullahın maliyyə şəbəkəsi ilə əlaqəli olduğu iddia edilən şəxslərə və qurumlara qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edib. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, sanksiyalar 5 qurumu və 16 fiziki şəxsi əhatə edir. Qərar Terrorçuluğun Maliyyələşdirilməsi ilə Mübarizə Mərkəzi çərçivəsində qəbul olunub. Sanksiyalar "Əl-Qard əl-Həsən" və "Beyt əl-Mal" təşkilatlarına da şamil edilib. ABŞ bu qurumların Hizbullahın maliyyə fəaliyyətində rol oynadığını iddia edir. Məsələ ilə bağlı Hizbullah tərəfindən dərhal rəsmi açıqlama verilməyib. Yeni sanksiyalar regionda maliyyə nəzarətinin gücləndirilməsi məqsədi daşıyır.

Cənubi Amerika ticarət bloku Merkosur Yaponiya ilə iqtisadi tərəfdaşlıq sazişi üzrə danışıqlara başlayıb. Tərəflər ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsini və yeni bazar imkanlarının yaradılmasını müzakirə edirlər. Mümkün razılaşma təxminən 400 milyon insanı əhatə edən böyük azad ticarət məkanı formalaşdıra bilər. Bu məkanın ümumi daxili məhsulunun 7 trilyon dollar olacağı bildirilir. Danışıqlar Merkosurun Avropa İttifaqı ilə əldə etdiyi son razılaşmadan sonra başlayıb. ABŞ-nin tətbiq etdiyi geniş tariflər ölkələri iqtisadi əlaqələrini şaxələndirməyə sövq edir. Merkosur bu fonda yeni tərəfdaşlıq imkanlarını artırmağa çalışır.

Körfəz ölkələrinin fond bazarlarında ticarət günü qarışıq nəticələrlə yekunlaşıb. İnvestorlar ABŞ ilə İran arasında Dohada keçirilən danışıqların nəticəsini gözlədikləri üçün ehtiyatlı davranıblar. Səudiyyə Ərəbistanının əsas fond indeksi cüzi yüksəlsə də, Dubay, Əbu-Dabi və Qətərdə eniş qeydə alınıb. Dubayda ən böyük geriləmələrdən biri Emirates NBD bankının səhmlərində müşahidə olunub. Qətərdə isə Qatar National Bankın səhmlərinin ucuzlaşması bazarın aşağı düşməsinə səbəb olub. Eyni zamanda, Hörmüz boğazındakı son hadisələrdən sonra neft qiymətləri müəyyən qədər sabitləşib. Bazar iştirakçıları ABŞ-İran danışıqlarının nəticələrini diqqətlə izləməyə davam edirlər.

Çin xarici işlər naziri Van İ ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların davam etdirilməsinə çağırış edib. O, Pekində Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri ilə görüş zamanı hazırkı atəşkəsin hələ də kövrək olduğunu bildirib. Van İ qeyd edib ki, müharibə əvəzinə dialoqa üstünlük verilməsi daha düzgün yanaşmadır. Onun sözlərinə görə, Çin regionda gərginliyin azaldılması üçün Səudiyyə Ərəbistanı ilə əməkdaşlığı davam etdirməyə hazırdır. Pekin uzunmüddətli sülhün əldə olunmasına yönəlmiş diplomatik səyləri dəstəklədiyini vurğulayıb. Çin Yaxın Şərqdə sabitliyin qorunmasını vacib hesab edir. Rəsmi Pekin danışıqlar prosesinin dayanmamasının əhəmiyyətini ön plana çəkib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ni futbol üzrə 2026-cı il dünya çempionatı zamanı İran milli komandasına qarşı qərəzli davranmaqda ittiham edib. O bildirib ki, komandanın üzvləri və federasiya rəsmilərinin bir hissəsinə viza verilməyib. Bəqainin sözlərinə görə, komandanın oyunların keçirildiyi məkandan kənarda yerləşdirilməsi də problemlərə səbəb olub. İran rəsmisi ABŞ-nin daxili təhlükəsizlik naziri Markveyn Mallinin İran yığmasının turnirdən kənarda qalmasını alqışlayan açıqlamasını da sərt tənqid edib. Onun fikrincə, bu cür bəyanatlar idmanın siyasi mübahisələrdən uzaq saxlanılması prinsipinə ziddir. İran tərəfi ABŞ-nin ev sahibi kimi üzərinə düşən öhdəliklərə tam əməl etmədiyini iddia edib. Məsələ ilə bağlı ABŞ tərəfinin mövqeyi açıqlanmayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Dohada ABŞ rəsmiləri ilə görüş keçiriləcəyi barədə iddiaları təkzib edib. O bildirib ki, İran nümayəndə heyətinin proqramında ABŞ tərəfi ilə heç bir səviyyədə görüş yoxdur. Bəqainin sözlərinə görə, Dohadakı müzakirələr yalnız anlaşma memorandumunun icrasına həsr olunacaq. Danışıqlarda əsas mövzulardan biri İrana məxsus məhdudlaşdırılmış maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi olacaq. Bu məsələ Qətər tərəfi ilə müzakirə ediləcək. Qətər daha əvvəl 6 milyard dollar həcmində dondurulmuş İran vəsaitinin hələ də Tehrana köçürülmədiyini açıqlayıb. İran tərəfi ABŞ ilə yeni görüşün nəzərdə tutulmadığını bir daha təsdiqləyib.

Qətərin Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrahman bin Cassim Əl-Tani Avropa İttifaqının Körfəz regionu üzrə xüsusi nümayəndəsi Luici Di Mayo ilə Dohada görüş keçirib. Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, görüşdə tərəflər ikitərəfli münasibətləri və əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə ediblər. Danışıqlarda ABŞ ilə İran arasında imzalanmış anlaşma memorandumundan sonra Körfəz regionunda yaranmış vəziyyət də nəzərdən keçirilib. Tərəflər təhlükəsizlik və sabitliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində aparılan diplomatik səyləri qiymətləndiriblər. Görüş zamanı regional dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Həmçinin bölgədə gərginliyin azaldılması üçün əməkdaşlığın əhəmiyyəti qeyd olunub. Qətər diplomatik həll yollarına dəstəyini bir daha ifadə edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livandakı vəziyyətlə bağlı Tehranın mövqeyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bütün cəbhələrdə, xüsusilə Livanda müharibənin dayandırılması ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. Bəqainin sözlərinə görə, Vaşinqton zərurət yaranarsa, İsrailin də üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməsini təmin etməlidir. O vurğulayıb ki, ABŞ-nin anlaşma memorandumuna əməl edib-etmədiyi həmin sənədin mətninə əsasən qiymətləndiriləcək. İran bu sənədi əsas meyar hesab etdiyini bir daha bəyan edib. Tehran ABŞ-nin gələcək addımlarını da bu çərçivədə izləyəcəyini bildirib. Livanla bağlı mövqe dəyişməz olaraq qalır.